VII SA/Wa 69/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi Starostwa Powiatowego w P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Starostwa Powiatowego w P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygnatura akt VII SA/Wa 69/08 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] września 2007r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] działając na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 - ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz. U. Nr 98 z 2000r. poz. 1072 z późn. zm., zwana dalej Kpa), po wznowieniu na wniosek Starosty Powiatowego w P. postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004r., którą uchylono w całości decyzję Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. i nakazano Staroście P., wykonującemu w sprawach gospodarowania nieruchomościami zadania z zakresu administracji rządowej, rozebranie istniejących fragmentów ścian zewnętrznych obiektu i zawalonego pieca wapienniczego znajdującego się na działce nr ew. gr. [...] w S. przy ul. B. [...] oraz uporządkowanie terenu zakładu wapienniczego i zabezpieczenie przed dostępem osób trzecich w terminie do dnia 30 października 2004r., stwierdził, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004r., którą uchylono w całości z dnia [...] kwietnia 2004r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. wydana została z naruszeniem prawa tj. bez udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Jednocześnie organ stwierdził, że decyzji tej nie uchyla się z uwagi na fakt, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W uzasadnieniu organ wskazał, że z materiału zgromadzonego w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, że właścicielem działki nr [...], na której wydarzyła się katastrofa budowlana jest Skarb Państwa, a nie Gmina S., stosownie zatem do treści art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543) to Starosta P., będący reprezentantem Skarbu Państwa w sprawach gospodarowania nieruchomościami, winien być adresatem decyzji podjętej w trybie art. 78 Prawa budowlanego z 1994r. Także prowadzone postępowanie komunalizacyjne zakończone decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2007r. znak: [...] wykazało, że właścicielem i dysponentem terenu działki o nr [...] jest Skarb Państwa. W takim stanie faktycznym i prawnym prawidłowo orzeczono, w decyzji zmierzającej do usunięcia skutków katastrofy budowlanej, o skierowaniu jej do właściciela i dysponenta terenu jakim jest Starosta P. Organ I instancji zauważył, że przy wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2004r. [...] Wojewódzki inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył przepisy prawa procesowego nie zapewniając Staroście P. czynnego udziału w toczącym się postępowaniu w myśl art. 10 § 1 Kpa. Jednakże jakkolwiek okoliczność ta przesądza, iż decyzja ostateczna z dnia [...] sierpnia 2004r., w stosunku do której wznowiono postępowanie wydana została z naruszeniem prawa, to z całokształtu materiału dowodowego wynika bezspornie, że w wyniku ponownego prowadzenia postępowania administracyjnego w tej sprawie zapadłaby wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007r. wniósł Starosta Powiatowy w P. W uzasadnieniu skarżący podniósł że przy wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2004r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył przepisy prawa procesowego nie zapewniając Staroście P. udziału w postępowaniu. Nadto zdaniem Starosty P. organ I instancji błędnie uznał, że zachodzą okoliczności z art. 146 § 2 Kpa, zgodnie z którym nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej treści decyzji dotychczasowej. Błędne było uznanie, że przedmiotowa działka stanowi własność Skarbu Państwa, w związku z czym Starosta P. jako wykonujący w sprawach gospodarowania nieruchomościami zadania z zakresu administracji rządowej powinien być adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 78 Prawa budowlanego. Wadliwe było powołanie się organu I instancji na postępowanie komunalizacyjne zakończone decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2007r. znak [...], gdyż nie wykazało ono, że właścicielem i dysponentem terenu działki o nr [...] jest Skarb Państwa. Skarżący podkreślił, że powołaną wyżej decyzją Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia przez Gminę S. nieruchomości położonej w S. w obrębie [...] przy ul. B. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] w uzasadnieniu podając, że nabycie przez Gminę mienia w trybie przepisów komunalizacyjnych ma charakter pochodny i uzależnione jest od istnienia uprawnień do tego mienia po stronie Skarbu Państwa. Podstawą do wydania odmawiającej decyzji było ustalenie przez Wojewodę [...], że Skarb Państwa nie jest i nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Zgromadzone w toku tamtego postępowania dokumenty wskazywały, że prawo własności do przedmiotowej nieruchomości przysługuje nie Skarbowi Państwa a spadkobiercom właścicieli [...]-P. K., J. F. i inni". Ustalono wówczas, że w dniu [...] sierpnia 1951r. Minister Przemysłu Lekkiego wydał decyzję o przejęciu na własność Skarbu Państwa przedsiębiorstwa pod nazwą [...] - P. K. i S-ka w S.; decyzja obejmowała również działkę oznaczoną aktualnie nr [...]. Natomiast decyzją z dnia [...] grudnia 1998r. Minister Gospodarki na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa stwierdził nieważność decyzji Ministra Przemysłu Lekkiego o przejęciu na własność Państwa wymienionego wyżej Przedsiębiorstwa, w części dotyczącej nieruchomości oznaczonych nr: [...] .... oraz [...] (decyzja jest prawomocna). W skutek wydania tej decyzji Skarb Państwa utracił prawo własności do działki oznaczonej nr [...] od dnia [...] sierpnia 1951r., zatem nie jest jej właścicielem. Skarżący wskazał, że właścicielami przedmiotowej nieruchomości są spadkobiercy właścicieli bezprawnie znacjonalizowanego Przedsiębiorstwa, którzy są wskazani w aktach sprawy toczącej się przed Ministrem Gospodarki [...] i zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 1998 roku. Skoro zgodnie z art. 78 Prawa budowlanego adresatem decyzji wydanej w trybie tego przepisu może być wyłącznie właściciel, inwestor lub zarządca obiektu budowlanego, to Skarb Państwa - Starosta P. nie mógł być adresatem decyzji kwestionowanej w trybie wznowienia, bowiem nie legitymuje się prawem własności do przedmiotowej nieruchomości. Adresatem decyzji mogli być wyłącznie właściciele nieruchomości, którymi są spadkobiercy właścicieli znacjonalizowanego Przedsiębiorstwa. Decyzją z dnia [...] listopada 2007r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania Starosty Powiatowego w P. T. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w trakcie postępowania prowadzonego przez [...] WINB w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, okazało się że decyzja z dnia [...] sierpnia 2004r. była wadliwa formalnie z powodu niezawiadomienia Starosty P., będącego stroną postępowania. Dopuszczenie strony do wznowionego postępowania pozwoliło usunąć wadę pominięcia jej we wcześniejszym postępowaniu. Ponieważ ponowna analiza sprawy wykazała prawidłowe zastosowanie przepisów prawa przy nakładaniu obowiązku wynikającego z decyzji WINB z dnia [...] sierpnia 2004r., odmówiono zmiany dotychczasowej decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organ wojewódzki prawidłowo dokonał analizy i oceny kwestionowanej decyzji z dnia [...].08.2004 r., jako naruszającej prawo przez uchybienie prawom strony postępowania (przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa) i jednocześnie ocenił ten akt jako niewadliwy materialnie, co dawało podstawę do wydania decyzji na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 Kpa. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że podnoszony przez skarżącego zarzut, iż przedmiotowa nieruchomość nie jest własnością Skarbu Państwa, nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Starosta Powiatu w P. domagając się jej uchylenia. Skarżący podtrzymał zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji I instancji, a ponadto zarzucił Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, że w zaskarżonej decyzji nie ustosunkował się merytorycznie do zarzutów podniesionych w odwołaniu, arbitralnie uznając, że Skarb Państwa jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Starosta P. wskazał, że organ II instancji przede wszystkim nie ustosunkował się do decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2007r. znak [...], z której treści w sposób jednoznaczny wynika, że podstawę do odmowy komunalizacji nieruchomości na rzecz Gminy S. jest ta okoliczność, że Skarb Państwa nie jest i nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Na mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Słusznie skarżący wskazał, że Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieodpłatnego nabycia przez Gminę S. nieruchomości położonej w S. w obrębie [...] przy ul. B. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] w uzasadnieniu podając, że nabycie przez Gminę mienia w trybie przepisów komunalizacyjnych ma charakter pochodny i uzależnione jest od istnienia uprawnień do tego mienia po stronie Skarbu Państwa. Podstawą do wydania odmawiającej decyzji było ustalenie przez Wojewodę [...], że Skarb Państwa nie jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości. W aktach postępowania komunalizacyjnego znajdują się dokumenty wskazujące, że prawo własności do przedmiotowej nieruchomości przysługuje nie Skarbowi Państwa a spadkobiercom właścicieli [...] -P. K.i, J. Fr. i inni". W dniu [...] sierpnia 1951r. Minister Przemysłu Lekkiego wydał decyzję o przejęciu na własność Skarbu Państwa przedsiębiorstwa pod nazwą [...] - P. K. i S-ka w S.; decyzja obejmowała również działkę oznaczoną aktualnie nr [...]. Jednakże decyzją z dnia [...] grudnia 1998r. Minister Gospodarki na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa stwierdził nieważność decyzji Ministra Przemysłu Lekkiego o przejęciu na własność Państwa wymienionego wyżej Przedsiębiorstwa, w części dotyczącej nieruchomości oznaczonych nr: [...] .... oraz [...] (decyzja jest prawomocna). Wskutek wydania tej decyzji Skarb Państwa utracił prawo własności do działki oznaczonej nr [...] od dnia [...] sierpnia 1951r. Zatem właścicielami przedmiotowej nieruchomości są spadkobiercy właścicieli bezprawnie zracjonalizowanego Przedsiębiorstwa, imiennie określeni w aktach sprawy toczącej się przed Ministrem Gospodarki [...] i zakończonej decyzją z dnia [...] grudnia 1998 roku. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 78 Prawa budowlanego adresatem decyzji wydanej w trybie tego przepisu może być wyłącznie właściciel, inwestor lub zarządca obiektu budowlanego, a to oznacza że Skarb Państwa - Starosta P. nie może być adresatem przedmiotowej decyzji, bowiem nie legitymuje się prawem własności do przedmiotowej nieruchomości. Adresatem decyzji, nakazującej rozbiórkę, mogą być wyłącznie właściciele nieruchomości, którymi w niniejszej sprawie są spadkobiercy właścicieli znacjonalizowanego Przedsiębiorstwa. Zatem, w ocenie Sądu, wadliwa była decyzja wydana we wznowionym postępowaniu, stwierdzająca wprawdzie, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2004r., którą uchylono w całości z dnia [...] kwietnia 2004r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. wydana została z naruszeniem prawa tj. bez udziału strony w postępowaniu administracyjnym ale odmawiająca jej uchylenia z uwagi na fakt, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Reasumując, należy stwierdzić, iż organ nieprawidłowo ocenił stan prawny nieruchomości położonej w S. w obrębie [...] przy ul. B. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] i przyjmując, iż jej właścicielem jest Skarb Państwa niewłaściwie nakazał Staroście P., (jako przedstawicielowi Skarbu Państwa), rozebranie istniejących fragmentów ścian zewnętrznych obiektu i zawalonego pieca wapienniczego znajdującego się na tej działce. Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien zbadać i ocenić kto jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości i do niego skierować nakaz rozbiórki. W świetle poczynionych ustaleń, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak sentencji.