II OZ 666/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludwik Żukowski, , , po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt VII SO/Wa 3/08 oddalające wniosek o wymierzenie organowi grzywny w sprawie z wniosku T. R. o wymierzenie Burmistrzowi Dzielnicy [...] W. grzywny za nieprzekazanie skargi postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt VII SO/Wa 3/08 oddalił wniosek T. R. o wymierzenie Burmistrzowi Dzielnicy [...] W. grzywny z tytułu nieterminowego przekazania do Sądu skargi na pismo Zastępcy Burmistrza Dzielnicy [...] W. z dnia [...], nr [...] informujące o braku możliwości sprzedaży lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...], którego jest najemcą. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Jakkolwiek w sprawie nastąpiło przekroczenie terminu określonego w art. 54 § 2 P.p.s.a. (termin ten upłynął z dniem 14 grudnia 2007 r.), jednakże Sąd biorąc pod uwagę argumentację organu zawartą w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, tj. iż zwłoka w przekazaniu skargi została spowodowana podpięciem się skargi do innej sprawy - uznał, że uchybienie nie było przez organ w pełni zawinione jako wynikające z zaniedbania, które wystąpiło po stronie pracownika. Ponadto, niezwłocznie po złożeniu przez skarżącą przedmiotowego wniosku organ przekazał do Sądu skargę wraz z aktami sprawy. W tej sytuacji zdaniem Sądu wymierzenie grzywny organowi nie było zasadne. Na powyższe postanowienie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła T. R., wnosząc o jego zmianę poprzez uznanie zasadności wniosku o wymierzenie grzywny oraz o zasądzenie poniesionych kosztów sądowych. W treści zażalenia skarżąca wskazała, że zwłoka w przekazaniu skargi nastąpiła z winy organu. Organ pownosi bowiem pełną odpowiedzialność za działania podlegających mu pracowników. Podkreśliła, że pracownik działa jedynie na polecenie i z upoważnienia organu. W odpowiedzi na zażalenie pełnomocnik organu wniósł o jego oddalenie. Wskazał, że Sąd wydał postanowienie zgodnie z obowiązującą linia orzecznictwa Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 54 § 2 P.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art. 55 P.p.s.a.). Przepisy te przewidują zatem dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny, tj. stwierdzenie uchybienia przez organ trzydziestodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Użyte w powołanym przepisie sformułowanie "może" oznacza, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę zasadności wymierzenia grzywny. Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny sąd winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc przyczynę niedopełnienia obowiązku, jak również czas opóźnienia w przekazaniu skargi do sądu. Jak wynika z akt sprawy Burmistrz Dzielnicy [...] W. niewątpliwie uchybił określonemu trzydziestodniowemu terminowi, gdyż skargę strony, która wpłynęła do organu w dniu 14 listopada 2007 r. przekazał do Sądu dopiero 14 stycznia 2008 r. Należy podkreślić, że dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a., lecz z uchybieniem terminu przez organ, nie skutkuje oddaleniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 P.p.s.a. nakazuje przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w powyższym przepisie ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco - restrykcyjny. Na przyjęcie bowiem wyłącznie dyscyplinującego charakteru grzywny wskazanej w art. 55 § 1 P.p.s.a. nie pozwala dyspozycja tego przepisu w zestawieniu z art. 54 § 2 P.p.s.a. Zawarte w art. 55 § 1 P.p.s.a. stwierdzenie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. Do obowiązków, o jakich mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. należy przekazanie przez organ: skargi, akt sprawy, odpowiedzi na skargę, przy czym wszystkie te dokumenty winny być przedstawione sądowi w terminie 30 dni od dnia wniesienia skargi. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że wskazana przez organ przyczyna nieterminowego przekazania skargi, tj. "podpięcie się skargi" nie była przez niego zawiniona, a wynikała z zaniedbania pracownika. Jak słusznie bowiem wskazała skarżąca, organ odpowiada za swoich pracowników i nie może skutecznie podnosić braku winy w niedokonaniu w terminie czynności z przyczyn leżących po stronie swego pracownika, skoro jest odpowiedzialny za działania osób, które zatrudnia. Pracownik działał w interesie pracodawcy, w ramach obowiązków bezpośrednio związanych ze świadczeniem pracy. Podkreślenia wymaga, że za zaniedbania lub błędny pracownika odpowiedzialność ponosi pracodawca zatrudniający tego pracownika i zlecający mu wykonywanie określonych czynności. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie winien mieć na względzie i poddać ocenie wszystkie te okoliczności, które mogą mieć wpływ na wymierzenie organowi grzywny tak, co do zasady, jak i wysokości ewentualnej grzywny. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.