VII SA/Wa 56/08
WyrokWSA w Warszawie2008-04-24
Skład orzekający: Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Asesor WSA Dariusz Turek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów dotyczących odległości budynków od granicy działki oraz niezabudowanie całej powierzchni działki, w sytuacji gdy sąsiedzi wyrazili zgodę na takie usytuowanie budynku, stanowi rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo naruszenie przepisów dotyczących odległości od granicy działki i niezabudowania całej powierzchni działki nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli sąsiedzi wyrazili zgodę na takie usytuowanie budynku. W szczególności, przepis o odległości 1,5 m od granicy nie miał zastosowania, gdy ściany sąsiednich budynków są prostopadłe. Ponadto, postanowienie konserwatora zabytków zezwalające na realizację projektu z odstępstwem od pierwotnych wytycznych miało istotne znaczenie. W związku z tym, organy nie wykazały rażącego naruszenia prawa, co uzasadnia uchylenie ich decyzji.Stan faktyczny
Sąsiedzi złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, zarzucając wadliwość projektu i naruszenie ich interesów poprzez budowę budynku mieszkalno-handlowego w granicy działki i z tarasem skierowanym na ich budynek. Wojewoda stwierdził nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, wskazując na naruszenie przepisów dotyczących zabudowy całej powierzchni działki oraz odległości od granicy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Inwestor wniósł skargę do WSA, kwestionując rażące naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Asesor WSA Dariusz Turek (spr.), Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. B. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] października 1998 r. Burmistrz Miasta M. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla J. i J. C. na budowę budynku mieszkalno – handlowego na terenie działek [...] przy ulicy [...] w M. W decyzji tej wskazano, że zgodnie z opinią Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w B. z dnia [...] października 1997 roku, przy projektowaniu inwestycji, budynek należy zlokalizować na całej powierzchni działek.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2000 roku Starosta B. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę budynku handlowo – mieszkalnego J. i J. C. W projekcie zawarto stwierdzenie, iż budynek zajmie prawie całą powierzchnię działek. Od strony działki nr [...] pozostawiono pas o szerokości 98 cm. Pozwolenie na budowę budynku handlowo – mieszkalnego zostało przeniesione decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku z J. i J. C. na D. C., a następnie decyzją z dnia [...] października 2006 roku z D. C. na M. B.
Pismami z dnia 13 i 17 lipca 2007 roku M. i R. J., W. K. oraz B. B. – sąsiedzi nieruchomości należącej do M. B. położonej w M. przy ulicy [...] złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Wnioskodawcy zarzucili, że zatwierdzony projekt budowlany jest wadliwy i narusza ich interesy, gdyż będzie stwarzać uciążliwości dla ich budynków zlokalizowanych bezpośrednio przy granicy. B.B. i W.K. – współwłaściciele działki sąsiedniej nr [...] podnieśli, iż od strony ich budynku zaprojektowano taras z otworem skierowanym na tę działkę. Spowoduje to zawilgocenie ściany ich budynku oraz stanowi przerwę w ciągłości zabudowy. M. i R. J. – właściciele działki nr [...] wskazali, że ściana szczytowa projektowanego budynku jest wyższa o około 2 metry od ich komina dymowo – wentylacyjnego, co powoduje zakłócenie prawidłowego działania przewodów.
Decyzją z [...] września 2007 roku Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę z dnia [...] czerwca 2000 roku. W uzasadnieniu stwierdzono, iż decyzja ta narusza par. 12 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 10, poz. 46 ze zm.) dalej jako rozporządzenie,
gdyż zezwolono w nim na budowanie w granicy działki albo w odległości co najmniej 1,5 m od granicy, nie zezwolono na budowę w odległości 98 cm. Ponadto projekt jest niezgodny z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwagi na to, że nakazano w niej zabudowy budynku na całej powierzchni działek, a projekt zakłada pozostawienie pasa 98 cm niezabudowanego od granicy działki. Nadto projekt jest niezgodny z normą PN-89/B-10425, która stwierdza, że ściana budynku nie powinna przesłaniać przewodów kominowych budynku sąsiedniego. W związku z powyższym w ocenie organu doszło do rażącego naruszenia prawa.
W odwołaniu inwestor – M. B. podniósł, iż budowę przeprowadził w oparciu o obowiązujące decyzje. Sąsiedzi wyrazili zgodę na budowę budynku. Wskazał, iż jest gotów zabudować taras brakującą ścianą.
Decyzją z [...] listopada 2007 roku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzono, iż warunki zabudowy i zagospodarowania terenu ustalone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wiążą organ wydający pozwolenie na budowę (art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 15, poz. 139 ze zm.), dalej jako ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym. W decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wskazano, iż budynek należy usytuować na całej powierzchni działek, a w decyzji o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia na budowę, budynek nie zajmuje całości działek. Ponadto usytuowanie budynku w odległości 98 cm od granicy działki jest niezgodne z par. 12 ust. 6 rozporządzenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucono decyzji, że błędnie przyjęto, że doszło do naruszenia par. 12 ust. Rozporządzenia, gdyż sąsiedzi wyrazili zgodę na zabudowanie działki. Potwierdzono fakt naruszenia art. 47 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, jednak samo to naruszenie nie jest podstawą do stwierdzenia, że doszło do rażącego naruszenia prawa. W ocenie stron budynek został zbudowany, a hipotetyczne uciążliwości sąsiadów nie wskazują na konieczność uznania naruszenia prawa za rażące.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) dalej powoływanej jako p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie uwzględniono wszystkich aspektów sprawy mogących świadczyć o rażącym naruszeniu prawa. Stwierdzając nieważność decyzji z [...] czerwca 2000 roku, wskazano jedynie, iż nie zabudowano całości działek, a zachowano pas terenu o szerokości 98 cm, nie wzięto jednak pod uwagę, że właściciel działki nr [...] – przylegającej do działki M. B. wyraził zgodę na zabudowę w granicy działki, czyli wyraził zgodę na usytuowanie budynku bardziej uciążliwe dla niego, niż zostało to w rzeczywistości zrealizowane. Obecna na rozprawie uczestniczka postępowania B.B., stwierdziła, iż nie ma pretensji, że budynek jest odsunięty od granicy, natomiast w jej ocenie powinien być odsunięty jeszcze bardziej.
W decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wskazano, że Wojewódzki Konserwator Zabytków w B. w piśmie z 7 października 1998 roku określił wytyczne dla przedmiotowego budynku (budynek należy zlokalizować na całej powierzchni działek), natomiast Wojewódzki Konserwator Zabytków w L. postanowieniem z dnia [...] maja 2000 roku zezwolił J. i J. C. na realizację inwestycji w oparciu o projekt architektoniczno – budowlany budynku handlowo – mieszkalnego, który zakładał pozostawienie pasa 98 cm od granicy działki nr 51. W postanowieniu tym zaznaczono, iż projekt ten wypełnia warunki określone w piśmie z 7 października 1998 roku i nie budzi zastrzeżeń konserwatorskich. Wyżej wskazane okoliczności mają istotne znaczenie przy ocenie rażącego naruszenia prawa. Sąd nie może zastępować organu, nie może zatem oceniać zaskarżonej decyzji w kontekście wskazanego postanowienia.
W uzasadnieniu decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji z [...] czerwca 2000
roku organ podniósł, iż nie zachowano odległości 1,5 m od granicy wskazanej w par. 12 ust. 6 rozporządzenia (budynek usytuowano w odległości 98 cm od granicy), ale nie rozważono, jakie ma to znaczenie dla zabudowy sąsiedzkiej. W par. 12 ust. 6 rozporządzenia dopuszcza się usytuowanie budynku przy granicy działki, bądź w odległości mniejszej od 3m, ale nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy, jeżeli w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami działki sąsiedniej. W rozporządzeniu tym mowa jest o zachowaniu określonych w rozporządzeniu odległości między ścianą projektowanej zabudowy a równoległą do niej ścianą zabudowy sąsiedzkiej, zatem rażące naruszenie par. 12 ust. 6 rozporządzenia zachodziłoby, gdyby pomiędzy ścianami równoległymi nie zachowano określonych w rozporządzeniu odległości. W niniejszej sprawie nie zachodzi taka sytuacja, gdyż nie ma ściany równoległej (ściany sąsiadujących budynków są ułożone prostopadle w stosunku do siebie). W związku z powyższym należało uznać, iż doszło do naruszenia przepisów określających odległości, ale nie wykazano, że jest to rażące naruszenie.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ powinien wyjaśnić wyżej wskazane okoliczności. Wydawana przez organ decyzja administracyjna winna zawierać w szczególności uzasadnienie faktyczne i prawne, tj. wskazanie faktów, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Decyzje wydane w przedmiotowej sprawie nie spełniają tych warunków.
Dostrzeżone przez Sąd uchybienia istotnie wpłynęły na końcowy wynik sprawy, uzasadnia to w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszej instancji, jako że wskazane uchybienia dotyczą postępowania organów obu instancji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uchylił zarówno decyzję organu II instancji, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło