II SA/Rz 241/08

PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-04-24

Skład orzekający: Sędzia NSA Stanisław Śliwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego na odmowę uzupełnienia decyzji organu rentowego (ZUS) dotyczącej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy jest dopuszczalna?
Ratio decidendi
Skarga do sądu administracyjnego na odmowę uzupełnienia decyzji organu rentowego dotyczącej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy jest niedopuszczalna. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym ustalania prawa do renty, właściwy do rozpoznania odwołania jest sąd powszechny (Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych), a nie sąd administracyjny. Odmowa uzupełnienia decyzji przez ZUS nie stanowi samodzielnego aktu podlegającego kognicji sądu administracyjnego, a kwestie te powinny być rozstrzygane w ramach postępowania przed sądem powszechnym.
Stan faktyczny
H. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na odmowę uzupełnienia decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z dnia [...] stycznia 2008r. dotyczącej prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. ZUS wydał decyzję przyznającą rentę do 31 stycznia 2009r., a H. K. domagał się "pełnego uzasadnienia". ZUS odmówił uzupełnienia, uznając decyzję za prawidłową. Skarżący podniósł, że decyzja bez uzasadnienia jest niezrozumiała i uniemożliwia skuteczne odwołanie.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2008 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. K. na odmowę uzupełnienia decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. z dnia [...] stycznia 2008r. znak: [...] w przedmiocie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem - postanawia - odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. znak: [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. Inspektorat w J. działając w oparciu o ustawę z dnia 30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. Nr 199, poz. 1673 ze zm.) ustalił H. K. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, w związku z wypadkiem, na dalszy okres tj. do dnia 31 stycznia 2009r. W dniu 4 lutego 2008r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. Inspektoratu w J., zwanego dalej ZUS wpłynęło pismo H. K. zawierające wniosek o uzupełnienie wskazanej wyżej decyzji o "pełne uzasadnienie". W odpowiedzi na powyższe – w piśmie z dnia 7 lutego 2008r. ZUS poinformował H. K., iż decyzja z dnia [...] stycznia 2008r. została wydana prawidłowo. W dniu 12 lutego 2008r. (data wpływu do organu - ZUS) H. K. wniósł do tut. Sądu skargę na odmowę uzupełnienia decyzji z dnia [...] stycznia 2008r. podnosząc, że decyzja bez uzasadnienia jest dla niego niezrozumiała i uniemożliwia złożenie od niej skutecznego odwołania do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiot kognicji sądu administracyjnego stanowi kontrola działalności administracji publicznej, na co wskazuje art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 1 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm), powoływanej dalej jako P.p.s.a. Proces kontroli legalności aktów (czynności, bezczynności) organów administracyjnych może zostać uruchomiony tylko i wyłącznie wówczas, gdy spełnione są przesłanki dopuszczalności skargi. Jednym z podstawowych warunków takiej dopuszczalności jest należenie sprawy objętej skargą do właściwości sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie skarżący kwestionuje odmowę uzupełnienia przez ZUS decyzji tego organu, dotyczącej ustalenia na dalszy okres prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem. Decyzję tę jak już wskazano wydano na podstawie ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Ustawa ta nie zawiera regulacji odnośnie trybu odwoławczego od podejmowanych w oparciu o nią rozstrzygnięć. Uregulowania w tym zakresie znajdują się w ustawie z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007r. Nr 11, poz. 74), określanej dalej jako ustawa o s.u.s. Zgodnie z art. 123 ustawy o s.u.s. w sprawach nią uregulowanych, a do takich z pewnością należy ustalanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako k.p.a., chyba że ustawa stanowi inaczej. Analogiczne unormowanie zawiera także art. 180 § 1 k.p.a. stanowiący, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy tego kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. Tryb zaskarżania decyzji ZUS w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych unormowany został w art. 83 ust. 2 ustawy o s.u.s. Od decyzji takiej (określonej w art. 83 ust. 2 ustawy o s.u.s.) służy odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych przepisami ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. nr 43, poz. 296), określanej następnie jako k.p.c. Wspomniany wyżej przepis art. 83 ust. 2 ma charakter szczególny w stosunku do także wyżej powołanego art. 123 ustawy o s.u.s. Oznacza to, iż przewidując prawo zakwestionowania decyzji organu rentowego w drodze odwołania do sądu powszechnego przepis ten wyłącza tym samym drogę postępowania odwoławczego toczącego się na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji wyłączona zostaje także możliwość otwarcia drogi sądowoadministracyjnej w przedstawionym zakresie. Jak już bowiem wyżej podniesiono, właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji organu rentowego dotyczącej ustalenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy związanej z wypadkiem przy pracy jest sąd powszechny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. To zatem do zakresu kognicji tego sądu należą wszelkie kwestie związane z wydaniem wskazanej decyzji. W tym miejscu – odnosząc się do twierdzeń H. K. zwartych w złożonej przez niego skardze - Sąd zwraca uwagę na treść art. 467 k.p.c. znajdującego się w rozdziale 1 - Przepisy ogólne Działu III – Postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, który dotyczy wstępnego badania sprawy przez sędziego przewodniczącego bądź wyznaczonego przez niego sędziego. Stosownie do § 4 cytowanego przepisu: "Jeżeli w toku wstępnego badania sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych okaże się, że występują istotne braki w materiale, a przeprowadzenie jego uzupełnienia w postępowaniu sądowym byłoby połączone ze znacznymi trudnościami, przewodniczący lub wyznaczony przez niego sędzia może zwrócić organowi rentowemu akta sprawy w celu uzupełnienia materiału sprawy. To samo dotyczy wypadku, w którym decyzja organu rentowego nie zawiera: 1) podstawy prawnej i faktycznej, 2) wskazania sposobu wyliczenia świadczenia, 3) stosownego pouczenia o skutkach prawnych decyzji i trybie jej zaskarżenia. Przedstawiona wyżej niedopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej w sprawie będącej przedmiotem niniejszej skargi skutkuje koniecznością odrzucenia tej skargi po myśli art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło