I OZ 665/08
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-09-05
Skład orzekający: Ewa Dzbeńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmienne rozstrzygnięcie sprawy przez ten sam skład orzekający w podobnym stanie prawnym, a także pouczenie strony przez sędziego o sposobie postępowania w innej sprawie cywilnej, stanowią uzasadnioną podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Odmienne rozstrzygnięcie sprawy przez ten sam skład orzekający w podobnym stanie prawnym nie stanowi samo w sobie podstawy do wyłączenia sędziego, podobnie jak subiektywne przekonanie strony o wadliwym lub nieobiektywnym prowadzeniu postępowania. Pouczenie strony przez sędziego o sposobie postępowania w innej sprawie cywilnej, w której strona jest przeciwnikiem procesowym, również nie jest wystarczającą przesłanką do wyłączenia sędziego, jeśli nie wykazano istnienia stosunku osobistego mogącego wzbudzić uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.Stan faktyczny
Spółdzielnia złożyła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, które oddaliło jej wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy dotyczącej odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Spółdzielnia argumentowała, że odmienne orzeczenie sędziego w podobnej sprawie oraz pouczenie strony przez sędziego w innej sprawie cywilnej budzą wątpliwości co do jego bezstronności. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał to zażalenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 września 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia del. NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 5 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia "[...]"[...] Spółdzielni [...] w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 302/08 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego [...] od rozpoznania sprawy w sprawie ze skargi A. O., T. O., J. O., M. O. i M. R. na decyzję Wojewody P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.
Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 302/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek uczestnika postępowania "[...]"[...] Spółdzielni [...] w S. o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] od rozpoznania sprawy ze skargi A. O., T. O., J. O., M. O. i M. R. na decyzję Wojewody P. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, a także oświadczenia złożonego przez sędziego [...], nie wynika, by pomiędzy nim a jedną ze stron zachodził stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. W ocenie Sądu wnioskodawca w uzasadnieniu wniosku nie wskazał przesłanek wyłączenia sędziego określonych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), jak również zaistnienia stosunku osobistego określonego w art. 19 P.p.s.a., ograniczając się jedynie do zarzutu, iż sędzia orzekł w podobnej sprawie odmiennie niż inny skład orzekający. Zdaniem Sądu z odmiennego rozstrzygnięcia w innej sprawie nie można wyciągać wniosku o braku wiarygodności sędziego. Samo przeświadczenie strony, iż sędzia prowadzi proces wadliwie i nieobiektywnie nie jest przesłanką do wnioskowania o jego wyłączenie. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że brak jest podstaw do uznania, iż zachodzi jakakolwiek możliwość powstania wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Na powyższe postanowienie "[...]"[...] Spółdzielnia [...] w S. złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie, zaskarżając jej w całości i wnosząc o jego zmianę przez orzeczenie o wyłączeniu sędziego [...]. W uzasadnieniu wskazano, że "przyczyną wyłączenia jest sama możliwość powstania wątpliwości i to zarówno u podmiotów zgłaszających wniosek o wyłączenie, jak i u innych występujących w procesie, jak również u osób spoza procesu". W niniejszej sprawie u wnioskodawcy powstały takie wątpliwości, bowiem w identycznym stanie prawnym, pod przewodnictwem sędziego [...], zapadło odmienne orzeczenie, od uprzedniego prawomocnego postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania, wydanego w innym składzie.
Ponadto sędzia, o którego wyłączenie strona wnioskowała, mimo podania na rozprawie daty ogłoszenia wyroku, zamiast wyroku wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania, bez otworzenia rozprawy na nowo, czym rażąco naruszył przepis art. 133 § 1-3 P.p.s.a.
Spółdzielnia podniosła również, że na odbytej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku rozprawie sędzia [...] pouczył skarżącego A. O., jak ma postępować w sprawie cywilnej z powództwa "[...]"[...] Spółdzielni [...], gdzie skarżący jest stroną przeciwną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Możliwość wyłączenia sędziego od orzekania w konkretnej sprawie, została przewidziana w Dziale I, Rozdziale 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Wyłączenie sędziego". Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 P.p.s.a.) wyłączenie sędziego następuje na jego żądanie lub na wniosek strony wówczas, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 19 P.p.s.a.).
Wskazać należy, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak wynika z wyjaśnień zawartych w oświadczeniu złożonym przez sędziego [...] (k-153 akt), nie łączą go z uczestnikiem postępowania żadne stosunki mogące mieć wpływ na orzekanie w sprawie. Jak stwierdził natomiast Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25.08.1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wnoszący zażalenie nie wskazał, ani też nie udowodnił żadnych okoliczności dyskredytujących prawdziwość oświadczenia sędziego.
Należy przede wszystkim podzielić pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, że samo przeświadczenie strony o prowadzeniu przez sędziego postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej w myśl art. 19 P.p.s.a. jego wyłączenie. Oceny tej nie mogą zmienić subiektywne przekonania co do wadliwego, niewłaściwego sposobu orzekania sędziego. Nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż wnioskodawca kwestionuje zasadność rozstrzygnięć wydanych w sprawie z udziałem tego sędziego, nawet jeżeli dopuściłby się on uchybień procesowych. Jak słusznie podniósł Sąd I instancji niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy, czy też odnośnie sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, bowiem zarzuty te strona może podnosić w środkach odwoławczych od orzeczeń Sądu I instancji.
W okolicznościach niniejszej sprawy oraz wobec złożonego oświadczenia sędziego, uznać należy, że nie zaszły podstawy do jego wyłączenia od orzekania.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło