II SA/Lu 125/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., znak: [...] II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz W. W. kwotę 800 /osiemset/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83ust 1pkt2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania W. W. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] odmawiającą wydania wobec M. P. nakazu wybudowania ściany nośnej o grubości zgodnej z dokumentacją techniczną, stanowiącą załącznik do pozwolenia na budowę z dnia [...] w budynku mieszkalnym przy ul. R. w Ś. przylegającej do bliźniaczej części należącej do M. i W. W. W. W. zarzucał, że ściana nośna, oddzielająca lokale, wybudowana przez M. P. jest za cienka (ma grubość pół pustaka), co powoduje pękanie ścian w drugiej części budynku. Organ odwoławczy badając sprawę ustalił, że Starosta decyzją z dnia [...] udzielił M. P. pozwolenia na użytkowanie ½ części budynku mieszkalnego jednorodzinnego typu bliźniak na działce nr ew. [...] położonej w Ś. przy ul. R. Budynek zrealizowano bowiem w oparciu o projekt budowlany zatwierdzony pozwoleniem na budowę decyzją z dnia [...] Przeprowadzone w toku postępowania przed organem I instancji oględziny w dniach 24 maja i 11 października 2007 r. oraz kontrola w dniu 20 czerwca 2007 r. wykazały, że grubość ściany szczytowej przedmiotowego budynku, jest prawidłowa: na wysokości garażu wykonana jest z cegły pełnej i wynosi 25 cm, natomiast na pozostałych kondygnacjach jest murowana z bloczków belitowych i wynosi 26 cm. W konsekwencji tych ustaleń organ odwoławczy stwierdził, że skoro roboty zrealizowano na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę i bez naruszenia warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to brak jest podstaw do nałożenia na inwestora - na mocy art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego - obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Skargę do sądu administracyjnego wniósł W. W., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił, że w toku całego postępowania nie brał udziału w oględzinach, ponieważ M. P. nie wpuszczał go do budynku. Skarżący nie mógł więc ocenić czy organ prawidłowo nawiercił ścianę, a w konsekwencji czy prawidłowo ustalił jej grubość; nie wiadomo również czy rzeczywiście w budynku jest dylatacja. Podniósł, że zbyt cienka ściana nośna wybudowana przez M. P., a przylegająca do ściany jego budynku powoduje jej pękanie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia) w zakresie jego zgodności z prawem, oceniając czy w toku postępowania organ nie naruszył przepisów postępowania i czy zastosował właściwe przepisy prawa materialnego. Skarga jest zasadna. Jedną z podstawowych gwarancji procesowych strony w postępowaniu administracyjnym jest zapewnienie jej czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 kpa). Na organie administracji spoczywa nie tylko obowiązek zawiadomienia strony o wszczęciu i zakończeniu postępowania oraz o prawie zapoznania się z materiałami dowodowymi zebranymi w sprawie, ale również obowiązek wezwania jej do udziału w czynnościach postępowania wyjaśniającego i rzeczywistego zapewnienia jej udziału w tych czynnościach (art. 79 § 1 i 2 kpa) Ma to szczególne znaczenie przy dowodzie z oględzin. Oględziny dają stronie możliwość bezpośredniego kontaktu ze źródłem dowodowym i wypowiedzenia się na jego temat. Wprawdzie przeprowadzane są przez organ prowadzący postępowanie, który spisuje z nich protokół, ale wartość dowodową mają tylko wówczas, gdy odbywają się w obecności wszystkich zainteresowanych stron, bowiem podlegają ocenie razem z ich wyjaśnieniami i oświadczeniami. Wbrew stanowisku organu I instancji, wyrażonym w uzasadnieniu decyzji samo odczytanie stronie protokołu oględzin nie jest wystarczające. Niedopuszczenie strony do udziału w czynnościach dowodowych, w tym również w oględzinach, skutkuje naruszeniem prawa obligującym do wznowienia postępowania z powodu przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, skarżący nie został dopuszczony do udziału w oględzinach przeprowadzanych dwukrotnie w toku postępowania (w dniach 24 maja 2007r. i 11 października 2007r.), a także w czynnościach kontrolnych w dniu 20 czerwca 2007r. Wprawdzie był o nich zawiadamiany, ale inwestorzy nie wpuszczali go do budynku, więc faktycznie nie brał w nich udziału. Podkreślić należy, że skoro skarżący wszczynając postępowanie administracyjne kwestionował grubość ściany nośnej, to oględziny były najistotniejszym dowodem, przesądzającym o rozstrzygnięciu. Skarżący powinien był więc mieć możliwość faktycznego uczestnictwa w oględzinach. Mógłby wówczas mieć rzeczywisty wpływ na sposób pomiaru, zgłaszając wątpliwości, pytania oraz składając wyjaśnienia, a także mógłby samodzielnie potwierdzić wyniki pomiaru, co zostałoby zaprotokołowane przez organ. Niezawiniony brak udziału skarżącego w oględzinach, na podstawie których organ poczynił ustalenia, powoduje konieczność uznania tych ustaleń za dowolne, a w konsekwencji uchylenie decyzji organów obu instancji, jako wydanych z naruszeniem przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając niniejszą sprawę ponownie organy powinny powtórnie przeprowadzić oględziny i dokonać pomiaru ścian z udziałem skarżącego, z zachowaniem trybu przewidzianego w art. 79 § 2 kpa, co umożliwi wydanie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Z przeprowadzonych prawidłowo oględzin organ winien sporządzić protokół opisując zarówno ustaloną grubość ściany budynku, jak i stan ściany budynku skarżącego, a to wobec zarzutu, iż odstępstwa od projektu budowlanego spowodowały pęknięcie tej ściany. Dokonując oceny zgodności z prawem wykonanych przez uczestników robót budowlanych przy realizacji budynku należy mieć na uwadze, że budynek został zrealizowany na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego pozwoleniem na budowę z dnia [...] z odstępstwami wykazanymi w inwentaryzacji powykonawczej budynku, na podstawie której inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie budynku (decyzja Starosty z dnia [...]) Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdzając, że zarówno decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem obowiązujących przepisów, uchylił je na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.