III SA/Lu 44/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Jowita Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi D.G. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do stypendium w okresie odbywania przygotowania zawodowego w miejscu pracy uchyla zaskarżoną decyzję. Wojewoda, decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 53 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. G. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z dnia [...] października 2007 r. znak: I[...] Nr [...]orzekającej o przyznaniu D. G. prawa do stypendium w wysokości [...]zł miesięcznie w okresie odbywania przygotowywania zawodowego w miejscu pracy, od dnia [...]września 2007 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazano, iż na podstawie akt sprawy zostało ustalone, że w dniu [...]września 2007 r. skarżący został skierowany przez Powiatowy Urząd Pracy w O. do odbycia przygotowania zawodowego w miejscu pracy na stanowisku [...] w Publicznym Gimnazjum w K. w okresie od dnia [...]września 2007 r. do dnia [...]marca 2008 r. Na podstawie art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, decyzją z dnia [...] października 2007 r. przyznano D. G. stypendium w wysokości [...]zł. Od wskazanej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i żądał jej uchylenia. W odwołaniu skarżący wskazał, iż Urząd Pracy w O. nie dokonał zwrotu kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca odbywania przygotowania zawodowego oraz nie wskazał przyczyn odmowy refundacji. D. G. podniósł również, iż nie został poinformowany przez Urząd Pracy w zakresie zwrotu kosztów podróży, ubrania roboczego i innych okoliczności związanych z odbywaniem przygotowywania zawodowego. Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie wskazał, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności ma obowiązek ponownie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Decyzja administracyjna o przyznaniu prawa do stypendium nie ma charakteru decyzji uznaniowej, przepisy wskazanej ustawy ściśle precyzują przesłanki, od spełnienia których uzależniona jest możliwość uzyskania tego uprawnienia. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy wskazał iż możliwość dokonania zwrotu kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania bezrobotnego do miejsca odbywania przygotowywania zawodowego przewidziana została w art. 45 - ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie ze wskazanym przepisem – starosta może dokonywać z Funduszu Pracy przez okres 12 miesięcy zwrotu kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, odbywania u pracodawcy stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, szkolenia lub odbywania zajęć z zakresu poradnictwa zawodowego osobie, która spełnia łącznie warunki określone w tym przepisie. Art. 45 wskazanej ustawy, jest przepisem fakultatywnym i jego zastosowanie oraz zakres refundacji zależy od uznania starosty. Dla zwrotu kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca m.i. odbywania przygotowywania zawodowego nie został przewidziany wymóg wydania decyzji administracyjnej. Zwrot kosztów może odbyć się więc na podstawie umowy cywilnoprawnej lub jako czynność materialno-techniczna, po złożeniu przez bezrobotnego odpowiedniego wniosku, jego zaakceptowaniu przez starostę i następnie wykazaniu przez zainteresowanego w każdym miesiącu faktycznie poniesionych kosztów. Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L., wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów prawa materialnego. W uzasadnieniu skarżący wskazał iż nie został pouczony o zwrocie kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca odbywania u pracodawcy przygotowania zawodowego w miejscu pracy oraz o przysługującej mu odzieży roboczej i ochronnej w związku z wykonywaniem przygotowywania zawodowego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz ustosunkował się do podniesionej skardze kwestii odzieży roboczej wskazując, iż sprawy dotyczące odzieży roboczej należą do zadań i kompetencji pracodawcy, wskazując na treść rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 24 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu oraz przygotowania zawodowego w miejscu pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje: Przedmiotem badania w niniejszej sprawie jest decyzja z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...], wydana z upoważnienia Wojewody, która utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie przyznania D.G. prawa do stypendium w wysokości [...]zł miesięcznie w okresie odbywania przygotowania zawodowego w miejscu pracy. Dokonując kontroli wskazanej decyzji należy stwierdzić, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zauważyć należy, iż w toku postępowania administracyjnego organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z zasady tej wyrażonej w art. 7 kpa wyprowadzić można obowiązek organów do samokontroli przestrzegania prawa. Organy zobowiązane są z urzędu działać na podstawie prawa, podejmując jakąkolwiek czynność procesową zobowiązane są zbadać jej zgodność z prawem. Ponadto należy zwrócić uwagę na treść art. 9 kpa, który stanowi, że organy administracji obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenia praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy te czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomosci prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Mając na uwadze wskazane powyżej zasady ogólne postępowania administracyjnego, podnieść należy, że organy powinny w każdej indywidualnej sprawie informować uczestników postępowania o przysługujących im prawach. W szczególności w sprawach z zakresu zatrudnienia i bezrobocia, gdzie stroną postępowania są osoby bezrobotne, organy winny stworzyć taką sytuacje aby osoby te były właściwie i w pełni informowane o przysługujących im uprawnieniach w danej sytuacji, tak np. jak w niniejszej sprawie D. G. powinien zostać poinformowany, iż w sytuacji odbywania przygotowania zawodowego poza miejscem zamieszkania przysługuje mu zwrot kosztów, oraz jakie wymagania musi spełnić aby uzyskać zwrot tych kosztów. W przedmiotowej sprawie organ nie udzielił takiej informacji skarżącemu, co prawda w aktach sprawy znajduje się "oświadczenie bezrobotnego skierowanego do odbycia przygotowania zawodowego w miejscu pracy" gdzie skarżący oświadczył, iż zapoznał się z treścią zarówno ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jak i rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu oraz przygotowania zawodowego w miejscu pracy. Stwierdzić jednak należy, iż jest mało prawdopodobne że skarżący w trakcie jednorazowej wizyty w urzędzie pracy jest w stanie zapoznać się z treścią obszernej ustawy. Zdaniem sądu, organ mając na uwadze m.i. treść zasady ogólnej -pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa- wyrażonej w art. 8 kpa, powinien dokładnie wyjaśnić i przedstawić przysługujące bezrobotnemu uprawnienia. D. G. po wydaniu decyzji przez organ I instancji nie kwestionował jej, złożył pismo datowane na [...] października 2007 r., zatytułowane "odwołanie". Jednak zawarł tam żądania, które nie dotyczyły przedmiotu decyzji. W piśmie tym domagał się rozpatrzenia nowych okoliczności tj. zwrotu kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca odbywania przygotowania zawodowego, których decyzja organu I instancji nie rozstrzygała. Wobec czego organ odwoławczy winien, przed rozstrzygnięciem sprawy, wezwać skarżącego do sprecyzowania treści pisma. Organ powinien zwrócić się do D. G. z pytaniem czy faktycznie zaskarża on decyzje organu I instancji dotyczącą przyznania prawa do stypendium, czy też składa wniosek w innej sprawie. Z treści pisma wynika wprost iż skarżący domaga się zwrotu kosztów przejazdu, wobec czego organ II instancji niepotrzebnie wydał decyzje z dnia [...] grudnia 2007 r. Należy także zauważyć iż w całym kodeksie postępowania administracyjnego pojawia się zasada braku sformalizowania tegoż postępowania /zasada ograniczonego formalizmu/. Strona nie ma obowiązku znać prawa, nie musi prawidłowo nazywać składanych przez siebie w trakcie postępowania pism. Przy ocenie skierowanego do organu pisma główną rolę odgrywa treść tego pismo a nie jego nazwa. Oceniając takie pismo należy przede wszystkim brać pod uwagę jego treść a nie kierować się formą zewnętrzną np tytułem. Ciężar kwalifikacji prawnej pisma zawsze spoczywa na adresacie pisma, czyli na organie. W przedmiotowej sprawie organ, jak wskazano powyżej, powinien wezwać stronę do złożenia wyjaśnień, które były niezbędne do prawidłowego rozpoznania sprawy. Mając na uwadze powyższe oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak sentencji.