I SA/Wr 1880/07
WyrokWSA we Wrocławiu2008-04-25
Skład orzekający: Marta Semiczek, Zbigniew Łoboda, Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o wymierzenie grzywny przysługuje w przypadku niewykonania przez organ podatkowy postanowień wyroku sądu administracyjnego dotyczących zwrotu kosztów postępowania lub wstrzymania wykonania uchylonej decyzji?Ratio decidendi
Skarga o wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 § 1 PPSA przysługuje w przypadku niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu. Nie przysługuje ona w sytuacji niewykonania postanowień wyroku dotyczących zwrotu kosztów postępowania, gdyż powstaje wówczas cywilnoprawny stosunek zobowiązaniowy, a nie bezczynność organu w rozumieniu administracyjnym. Podobnie, skarga ta nie przysługuje w przypadku działań organu zmierzających do wykonania obowiązku, gdy stronie przysługują inne środki prawne, np. z zakresu postępowania egzekucyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca domagała się wymierzenia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego grzywny z tytułu niewykonania wyroku WSA z dnia 8.11.2004 r. w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 r. Zarzucała niewykonanie pkt I wyroku (uchylenie decyzji Izby Skarbowej), pkt II (wstrzymanie wykonania uchylonej decyzji) oraz pkt III (zwrot kosztów postępowania). WSA we Wrocławiu oddalił skargę w części dotyczącej niewykonania pkt I, uznając, że organ podjął nowe rozstrzygnięcie i nie był bezczynny, a także że właściwym organem do wydania decyzji był Dyrektor Izby Skarbowej, a nie Naczelnik Urzędu Skarbowego. W pozostałej części skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w odniesieniu do niewykonania pkt I wyroku z dnia 8.11.2004 r. Odrzucono skargę w odniesieniu do niewykonania pkt II oraz pkt III wyroku z dnia 8.11.2004 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Semiczek, Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Asesor WSA Tomasz Świetlikowski, Protokolant Aleksandra Felcenloben, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi J. P. o wymierzenie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w G. grzywny z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8.11.2005 r. sygn. akt I SA/Wr 3101/02 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 r. I. w odniesieniu do niewykonania pkt I wyroku z dnia 8.11.2004 r. - oddala skargę. II. w odniesieniu do niewykonania pkt II oraz pkt III wyroku z dnia 8.11.2004 r. - skargę odrzuca.
Przedmiotem skargi wniesionej przez J. P. było wymierzenie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w G. grzywny z tytułu niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8.11.2004 r., sygn. akt I SA/Wr 3101/02.
Wskazanym obok wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w W. - Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] nr [...], w sprawie określenia J. P. podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 r. (pkt I. wyroku), orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu (pkt II. wyroku), a także zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt III. wyroku).
Z uzasadnienia wyroku wynika, że podstawą uchylenia decyzji było stwierdzenie naruszenia art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa, a to na skutek nie wyjaśnienia okoliczności, które uzasadniałyby wyłączenie z kosztów przychodu wydatków na zakup materiałów od "A" oraz wydatków na ubezpieczenie nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w L., na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej, uchylił decyzję Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] (nr [...]) w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 r. i określił kwoty zobowiązania podatkowego, zaległości podatkowej i odsetek w nowej wysokości.
Skargę wniesioną na powyższą decyzję organu odwoławczego z dnia [...] oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 6.10.2006 r., sygn. akt I SA/Wr 1132/05.
W dniu [...] J. P. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z żądaniem wykonania wyroku tutejszego Sądu z dnia 8.11.2004 r. (sygn. akt I SA/Wr 3101/02).
W obecnie wniesionej skardze, domagając się wymierzenia wymienionemu organowi podatkowemu grzywny J. P. podała, że na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8.11.2004 r., sygn. akt I SA/Wr 3101/02, nakazano uchylenie decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] jednakże do dnia dzisiejszego decyzji tej nie uchylono i pozostawiono w obrocie prawnym w kształcie sprzed wydania wyroku, gdyż w związku z uchyleniem decyzji przez Sąd nie wydano prawomocnego postanowienia lub decyzji określającą nową wysokość salda zobowiązań po uchyleniu decyzji.
Twierdzi nadto skarżąca, że nie wykonano również dalszych rozstrzygnięć Sądu, a mianowicie dotyczących zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz wstrzymania wykonania uchylonej przez Sąd decyzji, albowiem do chwili obecnej nie otrzymała wyłożonych kosztów procesu, jak również organ podatkowy w dalszym ciągu żąda zapłaty "kwoty podatku uchylonej wyrokiem sądowym".
W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
Z przytoczonej regulacji wynika, że skarga o wymierzenie organowi grzywny przysługuje w dwóch sytuacjach: (1) gdy organ nie wykonuje wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz (2) gdy organ pozostaje bezczynny po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8.11.2004 r. (sygn. akt I SA/Wr 3101/02) wydany został w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] nr [...], a zatem może jedynie chodzić o drugi z wymienionych przypadków, czyli bezczynność organu po wyroku uchylającym decyzję. Bezczynność taka zachodzi wtedy, gdy organ, pomimo upływu stosownych terminów, nie załatwia sprawy, to jest zasadniczo - nie wydaje nowego rozstrzygnięcia w sprawie. Nie można zatem mówić o bezczynności wówczas, gdy organ podatkowy podejmuje rozstrzygnięcie. Ubocznie trzeba przy tym odnotować, że na ocenę istnienia bezczynności organu, o jakiej mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., nie ma wypływu prawidłowość nowego rozstrzygnięcia, lecz tylko, czy zostało wydane.
Jak to powyżej przytoczono, po wyroku tut. Sądu z dnia 8.11.2004 r. (sygn. akt I SA/Wr 3101/02), Dyrektor Izby Skarbowej w W. wydał nową decyzję, którą uchylił pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie i w to miejsce określił wysokość zobowiązania podatkowego w innej (niższej) wysokości. Nie można zatem było uznać, że organy podatkowe pozostawały bezczynne w sprawie. Nadto, na skutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (wyrokiem z dnia 8.11.2004 r.) jedynie decyzji organu odwoławczego, ten właśnie organ (Dyrektor Izby Skarbowej), władny był podjąć w sprawie decyzję, nie zaś organ pierwszej instancji (Naczelnik Urzędu Skarbowego w G.), któremu wymierzenia grzywny domaga się skarżąca. Z tych zatem powodów skarga J. P. w części, w jakiej zarzuca niewykonanie pkt I. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8.11.2004 r., jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Gdy zaś chodzi o zarzuty skargi dotyczące nie wykonania wyroku tut. Sądu z dnia 8.11.2004 r. (sygn. akt I SA/Wr 3101/02) w zakresie pkt II. oraz pkt III., to w tej części skarga była niedopuszczalna.
W odniesieniu do pkt III. wyroku, w którym Sąd zasądził na rzecz skarżącej stosowną kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, odwołać się należy do licznych orzeczeń sądów administracyjnych, w których zajmowane jest słuszne stanowisko, że niewykonanie wyroku w tej części nie oznacza bezczynności organu administracyjnego, o której mowa w art. 154 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ w takiej sytuacji nie występuje konieczność podjęcia przez organ działań z zakresu administracji publicznej (np. wszczęcia postępowania administracyjnego, wydania aktu itp.) zastrzeżonych prawem do jego właściwości, lecz powstaje pomiędzy organem a osobą, na której rzecz orzeczono zwrot kosztów sądowych, cywilnoprawny stosunek zobowiązaniowy, w którym organ jest dłużnikiem, a strona wierzycielem (np. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25.03.2004 r., sygn. akt SA/Sz 2291/03, publ. ONSAiWSA z. 6/2005, poz. 123). W tym przeto zakresie, to jest dotyczącym niewykonania pkt III. wyroku skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.s.s.a., gdyż sprawa, jako mająca charakter cywilnoprawny, nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Z kolei w odniesieniu do zarzutu niewykonania wyroku z dnia 8.11.2004 r. w zakresie jego pkt III., w którym - na podstawie art. 152 p.p.s.a. - orzeczono o wstrzymaniu wykonania uchylonej przez Sąd decyzji, to abstrahując od tymczasowego charakteru (do czasu prawomocności wyroku) tej części orzeczenia sądowego, ponownie należy przytoczyć, że przedmiotem skargi wniesionej w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a., w przypadku uchylenia przez sąd administracyjny decyzji, jest bezczynność ("niedziałanie") organu administracyjnego (podatkowego) w ponownie prowadzonym postępowaniu. Skarga w trybie tego przepisu nie przysługuje zatem w sytuacji, gdy organ podejmuje określone czynności, jak można wnosić z treści skargi, zmierzające do przymusowego wykonania obowiązku. W takim bowiem przypadku stronie przysługują odrębne środki prawne, a w szczególności przewidziane w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954, ze zm.) bądź też ustawy Ordynacja podatkowa, jeżeli działanie zmierzające do wykonania obowiązku przybrało postać zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych lub bieżących zobowiązań podatkowych. Z tego też powodu skargę w zakresie dotyczącym niewykonania pkt III. wyroku, należało uznać za niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.s.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło