I OZ 710/08
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-09-25
Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z powodu braku osobistego podpisu strony, zamiast jej pełnomocnika, jest dopuszczalne bez wcześniejszego wezwania do uzupełnienia tego braku?Ratio decidendi
Pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania z powodu braku osobistego podpisu strony, zamiast jej pełnomocnika, jest przedwczesne, jeśli sąd nie wezwał wcześniej strony do uzupełnienia tego konkretnego braku formalnego. Brak osobistego podpisu jest kolejnym brakiem formalnym, który wymaga odrębnego wezwania do usunięcia, zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, ponieważ nie został on podpisany osobiście przez skarżącą, a jedynie przez jej pełnomocnika. Skarżąca wniosła zażalenie, argumentując, że przebywa poza miejscem zamieszkania i nie ma stałego pobytu, co uniemożliwia jej osobiste podpisanie formularza w terminie. Podkreśliła, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania pozbawia ją dostępu do sądu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, , , po rozpoznaniu w dniu 25 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 2063/07 pozostawiające wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie
Postanowieniem z dnia 23 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 2063/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej A. W. o przyznanie prawa pomocy, z uwagi na nieuzupełnienie jego braków w wyznaczonym terminie.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 25 kwietnia 2008 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez złożenie go na urzędowym formularzu, w celu wypełnienia i podpisania przez A. W., w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Do wezwania dołączony został egzemplarz urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca przedłożył wprawdzie wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, ale został on podpisany przez pełnomocnika skarżącej – M. W., a nie przez nią osobiście - zgodnie z wezwaniem Sądu. Dlatego Sąd pierwszej instancji pozostawił wniosek bez rozpoznania.
Na powyższe postanowienie zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła A. W. W zażaleniu pełnomocnik skarżącej wskazał, że pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania pozbawia skarżącą dostępu do sądu oraz możliwości wyczerpania drogi administracyjnej. Pełnomocnik wyjaśnił, że skarżąca przebywa poza miejscem zamieszkania, nie posiada stałego pobytu, dlatego nie jest w stanie w terminie zakreślonym przez Sąd osobiście podpisać formularza.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Wzór ten określa Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznania prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu udokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227, poz. 2245). Stosownie do art. 257 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Wniesiony przez A. W. wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony na urzędowym formularzu, w związku z czym zgodnie z zarządzeniem z dnia 25 kwietnia 2008 r. przesłano pełnomocnikowi skarżącej urzędowy formularz PPF, wzywając jednocześnie do jego wypełnienia i podpisania przez skarżącą w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W zakreślonym terminie skarżąca przedłożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, ale podpisany przez jej pełnomocnika – M. W., a nie przez nią osobiście.
Skarżąca wypełniła więc wezwanie Sądu, usuwając brak formalny wniosku o przyznanie prawa pomocy, polegający na niezłożeniu go na formularzu PPF. Usunięcie kolejnego braku formalnego, polegającego na osobistym podpisaniu przez skarżącą, a nie przez jej pełnomocnika powinno stanowić przedmiot kolejnego wezwania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie wezwał skarżącej do usunięcia braku formalnego wniosku poprzez jego podpisanie, a więc pozostawienie wniosku bez rozpoznania było przedwczesne. Należy bowiem podkreślić, że niezłożenie wniosku na urzędowym formularzu było pierwszym brakiem formalnym, zaś brak osobistego podpisu skarżącej - kolejnym, do którego usunięcia skarżąca nie została wezwana, wbrew art. 257 i art. 49 § 1 P.p.s.a.
Mając powyższe na względzie na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło