II OZ 715/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Grupy Inżynieryjno-Budowlanej "[...]" A. M., T. P. Spółka Jawna w D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 171/08 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Grupy Inżynieryjno-Budowlanej "[...]" A. M., T. P. Spółka Jawna w D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], zn. [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], zn. [...], którą utrzymano w mocy decyzję nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...] nakazującą wspólnikom s.j. "[...]" wykonanie rozbiórki budynku socjalno-biurowego wraz z urządzeniami, wybudowanych na działce nr [...] [...] przy ul. [...] w D.. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że wniosek nie zawierał żadnych informacji bądź argumentów, odnoszących się do przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, mogących uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji zrodzi niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Tymczasem w ocenie Sądu, wykonanie nakazanej rozbiórki stanowi czynność potencjalnie odwracalną, ponieważ jak podnosi sama strona skarżąca obiekty te (budynki socjalno-biurowe wraz z ogrodzeniem i przydomową oczyszczalnią ścieków) są nietrwale połączone z gruntem i mają tymczasowy charakter. W zażaleniu na powyższe postanowienie podniesiono, że w perspektywie koszów związanych z rozebraniem, transportem i składowaniem w innym miejscu wykonanie decyzji naraża Spółkę na znaczną szkodę. Spółka nie dysponuje innym miejscem, w które mogłaby przenieść obiekty, budynki kontenerowe przeznaczone są dla pracowników Spółki, która do czasu wybudowania budynku biurowego przeniosła tam także swoje biuro. Ponieważ Spółkę wiążą zobowiązania z kontrahentami, wykonanie decyzji zakłóci działalność Spółki, co może spowodować opóźnienie w realizacji zobowiązań. Ponadto Spółka otrzymała dofinansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i budżetu Państwa, które to środki będzie zobowiązana zwrócić w przypadku rozbiórki obiektów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], zn. [...] korzysta z przymiotu ostateczności i powinna być zatem wykonalna. Instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności przed sądem administracyjnym, mająca służyć zapewnieniu ochrony tymczasowej interesów skarżącego, stanowi wyjątek od tej zasady. Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez Sąd może zatem nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, co prowadzi do oczywistej konkluzji, że Sąd nie jest zobowiązany z urzędu do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Niewskazanie we wniosku okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oznacza brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez Sąd (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2006 r., s. 189). Skoro wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest odstępstwem od zasady wykonalności ostatecznej decyzji administracyjnej, wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., przepisu § 3 tego artykułu nie można interpretować w drodze wykładni rozszerzającej. Aby Sąd mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, skarżący musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest zasadne. Jakkolwiek w przypadku decyzji nakazującej rozbiórkę już z jej istoty wynika, iż jej wykonanie może powodować trudne do odwrócenia skutki bądź znaczną szkodę, nie sposób przyjąć, aby zasadne było wstrzymywanie wykonania takiej decyzji wyłącznie w oparciu o samo żądanie jej wstrzymania. W niniejszej sprawie analiza zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji prowadzi do oddalenia zażalenia. Wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wskazano okoliczności, które stanowiłyby podstawę takiego żądania. Wniosek ten nie zawiera żadnego uzasadnienia, poza stwierdzeniem, że konsekwencje związane z wykonaniem zaskarżonej decyzji będą "dotkliwe". W tej sytuacji Sąd I instancji słusznie stwierdził, że nie zaszły przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, badając (wbrew twierdzeniom zażalenia) wszystkie okoliczności sprawy, co wynika z uzasadnienia podjętego postanowienia. "Dotkliwość" wykonania decyzji nie oznacza, że decyzja ta spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. Przesłanki te wiązać należy z sytuacją, jaka powstałaby, gdyby akt został wykonany a następnie, w wyniku uwzględnienia skargi, zaistniałaby konieczność przywrócenia stanu poprzedniego. Wskazywane w zażaleniu okoliczności związane z utrudnieniem prowadzenia działalności gospodarczej i zabezpieczeniem mienia znajdującego się na działce, na której posadowione są obiekty objęte zaskarżoną decyzją, nie mogą same przez się przesądzać o konieczności wstrzymania wykonania decyzji. Zasadnie zatem przyjął Sąd I instancji, że skarżąca Spółka we wniosku nie wykazała, że wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki, a także, że może to ją narazić na powstanie znacznej szkody. Podniesienie okoliczności uzasadniających wniosek dopiero w zażaleniu nie może odnieść skutku wobec wydanego już postanowienia. Ponadto argumenty związane z podważaniem legalności zaskarżonej decyzji (np. dotyczący zwrotu dofinansowania z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i z budżetu Państwa, czy braku obowiązku uzyskania zezwoleń) nie mają wpływu przy rozważaniu przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.