I OSK 120/09
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-11-06
Skład orzekający: Irena Kamińska, Janina Antosiewicz, Arkadiusz Despot - Mładanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste może zostać uznana za bezprzedmiotową i wygasnąć na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., jeśli cel, w jakim została wydana (budowa budynku mieszkalnego), został zrealizowany, mimo że część nieruchomości nie została w pełni zagospodarowana zgodnie z pierwotnym zamierzeniem?Ratio decidendi
Decyzja o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste nie staje się bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., jeśli cel jej wydania, jakim było wybudowanie budynku mieszkalnego, został zrealizowany. Dalsze zagospodarowanie nieruchomości, w tym obecność kiosku czy brak pełnego zagospodarowania części terenu, nie wpływa na realizację pierwotnego celu i nie stanowi podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Bezprzedmiotowość decyzji oznacza ustanie prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji, co nie następuje w sytuacji, gdy cel jej wydania został osiągnięty.Stan faktyczny
Wnioskodawcy domagali się stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o oddaniu w użytkowanie wieczyste nieruchomości, argumentując, że cel tej decyzji (zabudowa mieszkaniowa) nie został w pełni zrealizowany, a część terenu pozostaje niezabudowana lub zagospodarowana niezgodnie z przeznaczeniem (np. kiosk). Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówiły stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, uznając, że cel pierwotnej decyzji został zrealizowany poprzez wybudowanie budynku mieszkalnego. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. i błędnej wykładni art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Janina Antosiewicz sędzia del. WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. S., M. S. i M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 września 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 471/07 w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia (...) lutego 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z dnia 23 września 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 471/07 oddalił skargę Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) lutego 2007 r. nr (...) w przedmiocie odmowy twierdzenia wygaśnięcia decyzji.
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż pismem z dnia 15.05.2006 r. Z. S. , J. S., T. L., B. B., B. W. i R. L. złożyli wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia - na podstawie art. 162 § 1 k.p.a. - decyzji o oddaniu w użytkowanie wieczyste nieruchomości oznaczone jako (...)i l. kat. (...) b. gm. kat. N. W. w zakresie obejmującym obecnie część działki nr (...) jednostka ewidencyjna K.
W dniu 22.11.2006 r. Prezydent Miasta K. wydał decyzję nr (...) odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia, jako bezprzedmiotowej, decyzji z dnia (...).03.1974 r. Nr (...), zmienionej decyzją z dnia (...).02.1980 r. Nr (...) Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami w K. o oddaniu w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej im. (...) między innymi parcel katastralnych (...)o pow. 264 m2 oraz (...)o pow. 1192 m2 położonych w K. b. gm. kat. (...), obecnie wchodzących w skład działki nr (...) jednostka ewidencyjna K. –K..
Od powyższej decyzji wnioskodawcy wnieśli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. podnosząc, że decyzja organu l instancji została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. bowiem powyższy organ nie dokonał ustalenia, iż grunt wskazany we wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji oddany w użytkowanie wieczyste do chwili obecnej pozostaje niezagospodarowany. Ponadto wskazali, iż organ l instancji błędnie dokonał interpretacji art. 162 § 1 k.p.a., a zwłaszcza pojęcia "bezprzedmiotowości", które - w kontekście decyzji o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste - należy interpretować mając na uwadze cel, w jakim nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste. Odwołujący powołali się na pogląd zaprezentowany w uchwale 7 Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20.06.1988 r. sygn. akt III AZP 9/88 oraz zaznaczyli, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o oddaniu działki noszącej obecnie oznaczenie nr 32/1 leży w ich interesie, ponieważ ubiegają się o jej zwrot.
W dniu 05.02.2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wydało decyzję, w której podtrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. .
W uzasadnieniu wskazał, że przepisy obecnie obowiązującej ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami nie zawierają uregulowania stanowiącego, iż decyzje, mocą których także na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów orzeczono o oddaniu gruntów w użytkowanie wieczyste, podlegają stwierdzeniu wygaśnięcia z uwagi na to, że cel, w jakim nastąpiło oddanie w użytkowanie wieczyste nie został w całości lub części zrealizowany.
Wobec stwierdzenia w/w braku przepisów prawnych organ II instancji rozważył możliwość stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w momencie wykazania jej bezprzedmiotowości oraz istnienia interesu społecznego lub interesu strony, z uwagi na który następowałoby powyższe wygaśnięcie decyzji. Organ II instancji, rozważając powyższą kwestię, wskazał, że wątpliwa jest legitymacja osób składających wniosek do występowania w przedmiotowej sprawie, bowiem w myśl art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności z uwagi na swój interes prawny lub obowiązek. Tymczasem, zdaniem organu II instancji, z rozstrzygnięcia o oddaniu w użytkowanie wieczyste nie wynikają żadne uprawnienia na rzecz wnioskodawców, ani nie jest ono źródłem ich obowiązków. Takie obowiązki i uprawnienia wynikają, ale dla Spółdzielni Mieszkaniowej im (...) oraz Gminy Miejskiej K. . Natomiast wnioskodawcy mają, zdaniem organu II instancji, interes faktyczny wyrażający się w dążeniu do uzyskania zwrotu wywłaszczonej w przeszłości nieruchomości.
Organ II instancji w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji wskazał ponadto, iż uchwała 7 Sędziów Sądu Najwyższego, na którą w odwołaniu powoływali się wnioskodawcy, została podjęta na tle innego stanu prawnego, tj. nieobowiązującej już dziś ustawy z dnia 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w której przewidziano w art. 89 ust. 2, iż poprzedni właściciele działek, czyli działek przejętych przez państwo, zabudowanymi w sposób wskazany w w/w przepisie lub ich następcy prawni mogli zgłosić w terminie do 31.12.1988 r. wnioski o oddanie wymienionych gruntów w użytkowanie. Jak natomiast wskazał Sąd Najwyższy, przepis art. 89 ust. 2 w/w ustawy stanowił odmienną i samodzielną konstrukcję, przy której samo złożenie wniosku czyniło bezprzedmiotową poprzednio ostateczną decyzję oddania gruntu w użytkowanie wieczyste innej osobie. Obecnie obowiązująca ustawa z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami takiego uregulowania nie posiada, a zatem ewentualne stwierdzenie wygaśnięcia decyzji o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste mogłoby nastąpić z racji jej bezprzedmiotowości, ale rozumianej jako niezrealizowanie celu, dla którego ustanowione zostało użytkowanie wieczyste, rezygnację użytkownika z przysługującego mu prawa, względnie likwidację podmiotu, na rzecz którego zostało ustanowione użytkowanie wieczyste.
Ponadto w uzasadnieniu decyzji z dnia 05.02.2007 r. wskazano, że organ l instancji przeprowadził rozprawę administracyjną połączoną z oględzinami terenu w wyniku, której ustalono, że objęty wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji teren stanowi część osiedla, na którym usytuowany jest kiosk handlowo-usługowy, trawniki oraz ciągi piesze, zaś część wschodnia stanowi dojazd do zaplecza Kolegium Europejskiego Prywatnego Gimnazjum i Liceum. Ponadto organ II instancji ustalił, że z akt sprawy zwłaszcza z odpisu z księgi wieczystej nr (...) oraz materiału mapowego wynika, iż działka (...)została zabudowana budynkiem nr 8 położonym przy ul. (...), a ponadto jest także na niej usytuowany częściowo budynek nr (...), położony przy tej samej ulicy. Cel wskazany w decyzji o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste został węczrealizowany.
W dniu 29.03.2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wpłynęła skarga Z. S. , J. S., T. L., B. B., B. W. i R. L..
Skarżący podnosili, iż decyzja z dnia 31.03.1974 r. Nr (...) zmieniona decyzją z dnia 09.02.1980 r. Nr (...) Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami w K. o oddaniu w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej im. T. K. między innymi parcel katastralnych (...) jest bezprzedmiotowa albowiem oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste nastąpiło w ściśle określonym celu - pod zabudowę mieszkaniową. Do chwili obecnej poważna część tych działek pozostaje niezabudowana i niezagospodarowana. Podnoszono również, iż znajduje się tam trawnik, nie ma na nich ciągów pieszych ani żadnych dróg dojazdowych publicznych czy też wewnętrznych. Ponadto wskazywano, iż organ II instancji wydał decyzję z naruszeniem art. 136 k.p.a. bowiem nie uwzględnił w ogóle zarzutów skarżących oraz naruszył art. 7 i 77 k.p.a. bowiem powinien z urzędu uzupełnić postępowanie dowodowe przez "zażądanie odpowiednich dokumentów od SM im. T. K. celem wyjaśnienia przyczyn zagospodarowania części działki pod kiosk oraz od właściciela prywatnego gimnazjum celem wyjaśnienia przyczyn usytuowania i potrzeby korzystania z dodatkowej ścieżki."
Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji podniósł, iż z dokumentów zawartych w aktach sprawy wynika, że oddanie Spółdzielni Mieszkaniowej im. T. K. w użytkowanie wieczyste m.in. parcel nr (...) nastąpiło w dwóch etapach. W pierwszym etapie, w dniu 31.03.1974 r. została wydana decyzja o oddaniu w użytkowanie wieczyste w/w parcel katastralnych (k.43-44), "celem wybudowania przez Spółdzielnię Mieszkaniową im. Tadeusza K. w K. budynku mieszkaniowego (...) później zmieniona decyzją z dnia 09.02.1980 r. W drugim etapie w dniu 5.03.1980 r. nastąpiło podpisanie umowy ze spółdzielnią w formie aktu notarialnego o oddaniu działek wskazanych w powyższej decyzji w użytkowanie wieczyste (k. 17-18). Jak wynika z powyższego aktu notarialnego oddanie w użytkowanie wieczyste nastąpiło "celem uregulowania stanu prawnego terenu zabudowanego przez Spółdzielnię budynkiem mieszkalnym na Osiedlu Z.". Ze zgromadzonych w aktach postępowania przed organem l instancji dokumentów (k.4, 42 akt adm.) wynika, iż w/w budynek został wybudowany, czego żadna ze stron postępowania nie kwestionowała. Tym samym Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż cel, dla którego została wydana decyzja, co, do której skarżący wnosił o wygaśnięcie został zrealizowany.
W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji uznał, że nie można w niniejszym przypadku stwierdzić, iż przedmiot decyzji z dnia (...).03.1974 r. Nr (...) zmienionej decyzją z dnia (...).02.1980 r. Nr (...)Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami w K. o oddaniu w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej im. T. K. między innymi parcel katastralnych (...) położonych w K. b. gm. kat. N. , obecnie wchodzących w skład działki nr (...) uległ zniszczeniu, przekształceniu lub zaistniała zmiana stanu faktycznego bądź prawnego skutkująca brakiem możliwości wykonania powyższej decyzji, a co za tym idzie w/w decyzja nie stała się bezprzedmiotowa, a tym samym nie podlegała stwierdzeniu wygaśnięciu zgodnie z art. 162 § 1 pkt.1 k.p.a.
Odnosząc się do wskazanego przez organ II instancji braku interesu prawnego strony wnoszącej o wygaśnięcie decyzji z dnia 31.03.1974 r. zmienionej decyzją z dnia 09.02.1980 r. Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami w K. , Sąd pierwszej instancji stwierdził, że stanowisko organu w tym zakresie nie jest prawidłowe, co nie miało jednak istotnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Jeżeli bowiem zdaniem organu, wnioskodawca nie był legitymowany prawnie do wystąpienia z wnioskiem, to organ winien umorzyć postępowanie w sprawie, a nie podejmować rozstrzygnięcie merytoryczne, jakim niewątpliwie jest decyzja o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.
W odniesieniu do zarzutu skarżącego dotyczącego uchybienia przez organ II instancji przepisom art. 7 i art. 77 k.p.a., Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zgromadzony w toku postępowania przed organem l instancji materiał dowodowy (szczególnie zgromadzony na wyżej wymienionych kartach akt adm.) był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego przez organ II instancji w sprawie odwołania od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 22.11.2006 r., wobec czego nie było konieczności uzupełniania postępowania dowodowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Z. S. zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
1. naruszenie art. 162 .§ 1 pkt 1 k.p.a. przez jego niewłaściwą wykładnię pomijającą
znaczenie w zastosowaniu tego przepisu sprzecznego z celem określonym w decyzji o oddaniu terenu w użytkowanie wieczyste zagospodarowania terenu przez jego wieczystego użytkownika (a nawet całkowitego niezagospodarowania przedmiotowego terenu.- (...) przez okres 35 lat),
2. naruszenie art. 136 k.p.a., art. 77 § 1 w związku z art. 140 k.p.a. przez nieuchylenie decyzji organów administracji publicznej z powołaniem się na naruszenie tych przepisów w postępowaniu administracyjnym przez nieuzupełnienie postępowania dowodowego przez organ II instancji, a w konsekwencji niewyjaśnienie istotnych faktów świadczących o niezagospodarowaniu terenu zgodnie z decyzją o jego oddaniu w użytkowanie wieczyste,
3. nierozpoznanie zarzutów skarżącego zawartych w skardze dotyczących niezagospodarowania terenu lub usytuowania na nim kiosku "ciucholand", które miało istotny wpływ na treść wyroku, bowiem w przypadku rozpoznania i uwzględnienia powyższych zarzutów Sąd I instancji powinien uchylić zaskarżone decyzje celem uzupełnienia postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym
W motywach skargi kasacyjnej skarżący wskazał, iż Sąd pierwszej instancji całkowicie pominął w swych ustaleniach i rozważaniach zarzuty skarżącego, że do chwili obecnej poważna część tych działek pozostaje niezabudowana i niezagospodarowana. Znajduje się na nich trawnik. Nie ma na działkach ciągów pieszych ani żadnych dróg dojazdowych publicznych czy też wewnętrznych. Po obrzeżu działek znajduje się ścieżka nie stanowiąca żadnej drogi, która wykorzystywana jest jako drugie dojście do prywatnego Gimnazjum. Na działce znajduje się jedynie kiosk "ciucholand" o pow.ok 10 m2, który prowadzi działalność handlowa, z której korzystają przechodnie. Jego działalność nie ma nic wspólnego z zaspokajaniem potrzeb członków S.M. im. T. K. . Powoduje to, że decyzje o oddaniu w użytkowanie wieczyste przedmiotowych działek stały się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 162 § 1 pkt. 1 k.p.a.. Stwierdzenie ich bezprzedmiotowości leży w interesie skarżących ponieważ ubiegają się o zwrot tych działek.
Strona skarżąca podniosła, iż ani w postępowaniu administracyjnym ani w dotychczasowym postępowaniu sądowym nie ustalona została podstawa prawna wydania decyzji z dnia (...).03.1974 r. nr (...), zmienionej decyzją Dyrektora Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami w K. z dnia (...).02.1980 r. nr (...), ani Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wyciągnął z faktu tego zaniechania konsekwencji w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji. Tymczasem, podstawa prawna decyzji o oddaniu terenu w użytkowanie wieczyste ma w ocenie skarżącego niezwykle istotne znaczenie, ponieważ użytkowanie wieczyste jest prawem celowym, a w postępowaniu administracyjnym chodzi o stwierdzenie wygaśnięcia tych decyzji na podstawie art. 162 §1 pkt. 1 i §3 k.p.a. z powodu bezprzedmiotowości a w pojęciu tym kryje się także cel decyzji bez określenia którego w ogóle nie zostałaby ona wydana (oczywiście chodzi o decyzję z dnia (...).03.1974 r. nr (...)zmienioną decyzją z dnia (...).02.1980 r.). Co więcej, wymagane było nawet ustalenie przez organy administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym przeznaczenia spornego terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zależnie od istnienia albo nieistnienia tego planu albo przewidzianego w nim sposobu zagospodarowania terenu kształtowałaby się ocena prawna co do prawidłowości wykorzystywania terenu przez wieczystego użytkownika. Niewyjaśnienie tej kwestii zdaniem skarżącego nie pozwala na ocenę jego zarzutów, że teren wykorzystywany jest niezgodnie z decyzją o jego oddaniu w użytkowanie wieczyste a nawet z obowiązującym przeznaczeniem terenu. Prawdziwość takich argumentów powinna przemawiać za stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji jak tego żądali wnioskodawcy w postępowaniu administracyjnym.
Skarżący podniósł, iż zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie był związany zarzutami, wnioskami, podstawami prawnymi skargi. Obciąża go więc zarzut nie uchylenia decyzji celem wyjaśnienia powyższych okoliczności. Skarżący w skardze do Sądu pierwszej instancji wnosił zarzuty odnośnie konieczności uzupełnienia postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym zarzucając w skardze naruszenie art. 136 k.p.a. i art. 77 § 1 w związku z art. 140 k.p.a. - w żadnej mierze w zaskarżonym wyroku nie zostały one uwzględnione. Uzasadniony jest więc zarzut nierozpoznania istoty sprawy oraz zarzutów skarżącego.
Skarżący zaznaczył, iż nietrafnie Sąd I instancji ustalał, że skarżący ma interes faktyczny do występowania w postępowaniu administracyjnym. Ma on bowiem także interes prawny, ponieważ chodziło w nim o odzyskanie uprawnień właścicielskich a prawo własności nie jest stanem faktycznym.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółdzielnia Mieszkaniowa im. T. K. w K. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej zwane jako Ppsa), zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 Ppsa, skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zasadniczym problemem w niniejszej sprawie jest okoliczność czy decyzja z dnia (...).03.1974 r. Nr (...)zmieniona decyzją z dnia (...).02.1980 r. Nr (...) Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami w K. o oddaniu w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej im. T. K. m. in. parcel katastralnych (...) stała się bezprzedmiotowa na skutek tego, iż w ocenie skarżącego w/w parcele nie zostały wykorzystane zgodnie z celem wskazanym w umowie o oddaniu ich w użytkowanie wieczyste.
Zgodnie ze stanowiącym podstawę żądania strony art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Redakcja tego przepisu prowadzi do wniosku, iż zawiera on dwie normy prawne łączące się z bezprzedmiotowością decyzji. Bezprzedmiotowość decyzji stanowi podstawę do stwierdzenia jej wygaśnięcia albo z mocy przepisu prawa, albo też po ustaleniu przez właściwy organ, że leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Sam przepis prawa nakazujący stwierdzenie wygaśniecie decyzji albo interes społeczny lub interes strony nie są więc wystarczającymi przesłankami do stwierdzenia jej wygaśnięcia. Bezprzedmiotowość decyzji wynika natomiast z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, a to z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku, gdy powoduje ona taki skutek (por. B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2005, s. 691, wyrok NSA z dnia 4 listopada 1998r., I SA 660/98 - Lex nr 44589, wyrok NSA z dnia 11 października 1985r., SA/Wr 556/85 - ONSA 1985, nr 2, poz. 21).
Mając na uwadze powyższe należy podnieść, że "wygaśnięcie decyzji", które następuje aktem deklaratoryjnym stwierdzającym, że dana decyzja stała się "bezprzedmiotowa", to znaczy, że wynikające z decyzji prawa i obowiązki przestały już istnieć i teraz chodzi już tylko o "formalne" potwierdzenie takiego stanu rzeczy. W związku z tym nie można podzielić stanowiska strony, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami w K. z dnia (...).03.1974 r. Nr (...).
Jak prawidłowo zauważył Sąd pierwszej instancji, decyzja z dnia (...)marca 1974 r. o oddaniu w użytkowanie wieczyste spornych parcel katastralnych stanowi w pkt. 5, iż, "oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości następuje celem wybudowania przez Spółdzielnię Mieszkaniową im. Tadeusza K. w K. budynku mieszkaniowego (...) na Oś. Z." (k.43-44 akt adm.). Z kolei umowa z dnia (...) marca 1980 r., zawarta ze spółdzielnią w formie aktu notarialnego o oddaniu działek wskazanych w powyższej decyzji w użytkowanie wieczyste została zawarta "celem uregulowania stanu prawnego terenu zabudowanego przez Spółdzielnię budynkiem mieszkalnym na Osiedlu Z." (pkt. IV, k. 17-18 akt. adm). Wskazane dokumenty bezspornie potwierdzają, iż cel oddania gruntu w użytkowanie wieczyste został osiągnięty, zatem brak jest podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 162 §1 pkt. 1 k.p.a. Podnoszone przez skarżącego w tym zakresie argumenty co do usytuowania na terenie działek kiosku, bądź innych obiektów pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, gdyż celem oddania działek w użytkowanie wieczyste było wybudowanie budynku mieszkalnego. Tak więc fakt dalszego zagospodarowania przedmiotowych działek przez Spółdzielnię pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Bezprzedmiotowość wyżej wymienionej decyzji zachodziłaby natomiast w sytuacji, w której przestałby istnieć przedmiot stosunku prawnego. Taka postać bezprzedmiotowości mogłaby zaistnieć np. w razie gdyby przedmiot decyzji o oddaniu w użytkowanie wieczyste uległ zniszczeniu, przekształceniu, lub w przypadku rezygnacji Spółdzielni Mieszkaniowej im. T. K. z realizacji przyznanego jej uprawnienia. Ponieważ z analizy akt sprawy nie wynika, aby zachodziła jakakolwiek przesłanka wygaśnięcia przedmiotowej decyzji, rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji należy uznać w tym zakresie za prawidłowe.
Odnosząc się natomiast do zarzutu nieustosunkowania się przez Sąd pierwszej instancji do naruszenia przez organy art. 136 k.p.a. , art. 77 § 1 w związku z art. 140 k.p.a.
polegające na nieuzupełnieniu postępowania dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnieniu istotnych w sprawie faktów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż w sprawie dokonano wszystkich, nieodzownych ustaleń dowodowych i że dalsze postępowanie dowodowe nie jest uzasadnione potrzebą wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy. Uzasadnienie Sądu pierwszej instancji w aspekcie analizy decyzji z dnia (...).03.1974 r. Nr (...) zmienionej decyzją z dnia (...).02.1980 r. Nr (...) Miejskiego Zarządu Gospodarki Terenami w K. jest zatem wystarczające i nie wymaga bardziej szczegółowego odniesienia się do wniosku dowodowego strony skarżącej. Odpowiada tym samym wymogom art. 141 § 4 zd. pierwsze P.p.s.a., w myśl którego powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło