II FZ 356/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T.K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Ol 141/08 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 8 lutego 2008 r., nr (...) w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności członków zarządu stowarzyszenia za zobowiązania podatkowe postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie. Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Ol 141/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę kasacyjną T. K., na podstawie art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd I instancji stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie od skargi kasacyjnej należny był wpis stały na podstawie § 2 ust. 3 pkt 12 w związku z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193, zwanej dalej "rozporządzeniem") w kwocie 250 zł. Tymczasem strona skarżąca uiściła wpis stosunkowy w kwocie 100 zł. Ze względu na treść art. 221 p.p.s.a. Sąd I instancji nie wezwał pełnomocnika strony będącego adwokatem do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej i odrzucił ją. W zażaleniu z dnia 17 czerwca 2008 r. pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie celem nadania biegu skardze oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucono naruszenie prawa materialnego w postaci art. 231 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że skarga kasacyjna powinna być opłacona wpisem stałym w wysokości 250 zł, ponieważ przedmiotem zaskarżenia jest odpowiedzialność osoby trzeciej za zobowiązania innego podmiotu, a nie wpisem stosunkowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W dotychczasowym orzecznictwie przyjęto, że ustawodawca regulując kwestię opłat sądowych, dokonał podziału kategorii spraw na takie, które podlegają wpisowi stosunkowemu oraz na te, które podlegają opłacie stałej. W myśl bowiem art. 231 p.p.s.a., wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. Dychotomiczny podział obu kategorii spraw nie jest jednak podziałem prostym, gdyż użyte w przepisie sformułowanie "...w sprawach, których - przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne..." jest wyrażeniem nieostrym i stanowi daleko idące uproszczenie. Przedmiotem zaskarżenia nie mogą być bowiem należności pieniężne, ale akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Zakamycze 2005, s. 231). Powyższe skłoniło NSA w postanowieniu z dnia 22 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 206/06 (nie publ.) do przyjęcia, że "...bardziej trafne jest określenie "spraw, w których przedmiotem, zaskarżenia są należności pieniężne" jako spraw, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną, bądź stwierdzające jej istnienie". Zgodnie z art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Do obowiązku Sądu I instancji, który rozstrzygał niniejszą sprawę należało właściwe, to jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, określenie i pobranie wpisu sądowego od skargi. Przy ustalaniu wysokości wpisu Sąd w pierwszej kolejności musi rozstrzygnąć czy należny jest wpis stały czy stosunkowy. W przypadku wpisu stosunkowego sąd następnie oblicza jego wysokość uzależnioną od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem, a wysokość wpisu stałego jest wprost określona w powołanym rozporządzeniu. Skarga kasacyjna T. K. została wniesiona od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 kwietnia 2008 r. odrzucającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 8 lutego 2008 r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 7 września 2007 r. orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu stowarzyszenia "G." w O. za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług wynikających z deklaracji podatkowych VAT-7 za miesiące III - IX 2004 r., odsetki od tych zaległości oraz koszty egzekucyjne związane z tymi zaległościami. W tego typu decyzjach organ podatkowy rozstrzyga, czy w konkretnym przypadku zachodzą przesłanki określone w art. 116 w związku z art.116a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.) dla odpowiedzialności członka zarządu stowarzyszenia za jego zobowiązania podatkowe. Decyzja taka ma charakter subsydiarny, albowiem przesłanką jej wydania jest bezskuteczność egzekucji należności podatkowych wobec samego stowarzyszenia. Będąca przedmiotem zaskarżenia decyzja dotyczyła przeniesienia odpowiedzialności za należności podatkowe. Przedmiotem tej decyzji i przenoszonej z jej mocy odpowiedzialności podatkowej są wymienione w niej kwoty: zaległości podatkowej i odsetek od tejże zaległości. Zważyć należy, że decyzja o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich konstytuuje odpowiedzialność innych aniżeli podatnik podmiotów w obszarze konkretnej wartości - wielkości zaległości podatkowej, a jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, również innych należności publicznoprawnych wymienionych w art. 107 § 2 Ordynacji podatkowej. Przedmiotem i skutkiem takiego orzeczenia jest odpowiedzialność podatkowa osoby trzeciej, która posiada określoną wielkość i wartość wyrażoną w pieniądzu. Przypomnieć w tym kontekście także należy, że w zakresie unormowania odpowiedzialności podatkowej osób trzecich znajduje się również przepis art. 115 § 4 Ordynacji podatkowej, który dopuszcza możliwość określenia wysokości zobowiązania podatkowego w postępowaniu w przedmiocie przeniesienia wynikającej z niego zaległości podatkowej, której to sytuacji sporne w sprawie niniejszej przepisy o wpisach sądowych, jako szczególnej nie wyróżniają. Stanowi to więc kolejny argument za tezą, że decyzje wydawane na podstawie uregulowań rozdziału 15 - działu III Ordynacji podatkowej odnoszą się do określonych wartości, wielkości - należności pieniężnych, które obciążyć mają podmiot inny aniżeli podatnik. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny ocenił, iż Sąd I instancji błędnie ustalił na podstawie § 2 ust. 3 pkt 12 w związku z § 3 rozporządzenia, iż należny jest od skargi kasacyjnej wpis stały w wysokości 250 zł, a w konsekwencji biorąc pod uwagę treść art. 221 p.p.s.a. odrzucił skargę kasacyjną jako nieprawidłowo opłaconą przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd I instancji był zobligowany do ustalenia wysokości wpisu sądowego od skargi (stosunkowego), na podstawie § 1 (cyt.) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, biorąc pod uwagę wartość przedmiotu zaskarżenia zgodnego z określoną w zaskarżonej decyzji wartością przenoszonej odpowiedzialności podatkowej na członka zarządu stowarzyszenia. Następnie Sąd I instancji ustalając wpis od skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę treść § 3 cytowanego rozporządzenia, powinien przyjąć jako należny wpis stanowiący połowę wpisu stosunkowy od skargi. W dalszej kolejności Sąd I instancji powinien wezwać pełnomocnika strony w myśl art. 220 § 1 p.p.s.a. do uiszczenia uzupełniającego wpisu od skargi kasacyjnej i dopiero w razie braku reakcji z jego strony odrzucić skargę kasacyjną, jako nieprawidłowo opłaconą na podstawie 220 § 3 p.p.s.a. Brak jest podstaw prawnych do orzeczenia w świetle cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kosztów sądowych w postępowaniu zażaleniowym. Mając na uwadze powyższe konstatacje, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Rozpoznając ponownie sprawę, Sąd I instancji, kierując się wskazówkami Naczelnego Sądu Administracyjnego, powinien na podstawie akt sprawy ustalić prawidłową wysokość wpisu (stosunkowego) od skargi kasacyjnej i wezwać pełnomocnika T. K. do uiszczenia wpisu sądowego w prawidłowej wysokości, biorąc przy tym pod uwagę, iż strona uiściła już z powyższego tytułu kwotę 100 zł, jeżeli ta nie odpowiadać będzie wartości wymaganego wpisu stosunkowego.