I SA/Rz 219/08
WyrokWSA w Rzeszowie2008-04-29
Skład orzekający: Małgorzata Niedobylska, Bożena Wieczorska, Zbigniew Czarnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie w sprawie przyznania płatności na zalesienie gruntów rolnych i obniżył przyznaną płatność z powodu stwierdzenia niewykonania planu zalesienia na części działki ewidencyjnej, a także czy prawidłowo rozróżnił pojęcie działki rolnej od działki ewidencyjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji miał podstawę do wznowienia postępowania w sprawie przyznania płatności na zalesienie gruntów rolnych, ponieważ stwierdzono niewykonanie planu zalesienia na części działki ewidencyjnej. Sąd podkreślił, że weryfikacja wykonania zalesienia polega na porównaniu planu z faktycznymi nasadzeniami, a stwierdzone braki na części działki oznaczonej lit. "F" uzasadniały wszczęcie postępowania wznowieniowego. Ponadto, sąd uznał, że organy prawidłowo rozróżniły pojęcie działki rolnej od działki ewidencyjnej, co jest zgodne z przepisami prawa krajowego i unijnego, a takie rozróżnienie może prowadzić do identyfikacji działki rolnej z faktycznie wykorzystywanym obszarem działki ewidencyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR uchylającą pierwotną decyzję przyznającą A. P. płatność na zalesienie gruntów rolnych i przyznającą ją w innej, niższej wysokości. Obniżenie płatności nastąpiło po stwierdzeniu w wyniku kontroli, że skarżący nie wykonał planu zalesienia na części działki nr 1263/08 oznaczonej lit. "F". Skarżący zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia dotyczącego pomocy finansowej na zalesienie oraz naruszenie zasad współżycia społecznego, kwestionując sposób rozróżnienia działki rolnej i ewidencyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie NSA Bożena Wieczorska WSA Zbigniew Czarnik (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Paśko po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 29 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych - oddala skargę -
I SA/Rz 219/08
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] grudnia 2007r. znak: [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej Dyrektor PORARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (dalej: Kierownika BPARiMR) z dnia [...] września 2007r., nr [...]. w sprawie uchylenia decyzji własnej z dnia [...] marca 2006r. nr [...] przyznającej A. P. płatności na zalesienie gruntów rolnych i przyznającej tę płatność w innej wysokości.
Decyzja Dyrektora POR ARiMR zapadła we wznowionym postępowaniu w sprawie przyznania płatności na zalesienie gruntów. Wznowienie postępowania przyznającego płatność nastąpiło w następującym stanie faktycznym sprawy.
Decyzją z dnia [...] marca 2006r., nr [...] Kierownik BPARiMR działając na wniosek A. P. przyznał płatność na zalesienia gruntów rolnych, działki oznaczonej nr ewidencyjnym 1263/08 położonej w Obr. R. gmina S.. z tytułu zalesienia powierzchni 30 ha 44 arów przyznana została dopłata w wysokości 206.443,20 złote. Podstawą ustalenia dopłaty był złożony przez wnioskodawcę wniosek o oświadczeniu o wykonaniu planu zalesienia potwierdzonym przez Nadleśniczego Nadleśnictwa S..
W wyniku kontroli prowadzonej przez Agencję w dniu 16 sierpnia 2006r. ustalono, że wnioskodawca nie wykonał planu zalesienia na części działki nr 1263/08 oznaczonej lit. "F". Zgodnie z planem zalesienia ta część działki o powierzchni zadeklarowanej 2,03 ha została zalesiona w części obejmującej tylko 1,12 ha. Stwierdzenie tego faktu zostało potraktowane przez Kierownika BPARiMR jako pojawienie się w sprawie nowej, nieznanej organowi okoliczności. Na tej podstawie organ ten wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją przyznającą płatność z tytułu zalesienia. Postanowienie wznowieniowe wydano w dniu 5 czerwca 2007r. Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego zapadła w dniu [...] września 2007r. decyzja Kierownika BPARiMR, w której organ uchylił decyzję pierwotną przyznającą płatność i orzekł o ustaleniu nowej wysokości tej płatności przy uwzględnieniu stwierdzonej w postępowaniu kontrolnym różnicy obszaru zalesienia. Ostatecznie organ określił nową wysokość dopłaty na kwotę 191738,11złotych. W podstawie decyzji wskazał art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. nr 98, z 2000r., poz. 1071 ze zm.).
Odwołanie od tej decyzji złożył A. P.. W jego treści wskazał, że domaga się uznania wykonania zalesienia za prawidłowe, gdyż wynika to z pisma Nadleśnictwa z dnia 22 sierpnia 2006r. (K-22). Rozpoznając odwołanie Dyrektor POR ARiMR nie podzielił zarzutów podnoszonych przez odwołującego się i decyzją z dnia [...] grudnia 2007r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika BPARiMR.
Na decyzję Dyrektora PORARiMR, skargę złożył A. P.. W treści skargi zarzucił decyzji naruszenie § 3 ust. 1 pkt 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 187, poz. 1929 ze zm.) polegające na błędnym przyjęciu, że skarżący nie wykonał warunków określonych planem zalesienia. Skarżący wskazał również, że skarżona decyzja narusza zasady współżycia społecznego. Z tych względów wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika BPARiMR wydanej w postępowaniu wznowieniowym oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi zaakcentował, że zalesienie realizowane było na działce oznaczonej nr 1263/8 i ta działka była objęta planem zalesienia stwierdzone w trakcie kontroli braki w nasadzeniach w części działki oznaczonej lit. "F" nie mogą być traktowane jako niewykonanie planu zalesienia, gdyż wydzielenie w ramach działki obszarów oznaczonych literami podyktowane było tylko względami technicznymi dla opracowania planu. Obszary wyznaczone w ten sposób nie mogą być traktowane jako odrębne działki. Brak nasadzeń wskazywany przez organy, jako uzasadnienie do pomniejszenia kwoty dopłat z tytułu zalesienia działki nr 1263/8 nie może być podstawą do takiego działania, gdyż faktycznie zalesienie zostało dokonane z przekroczeniem założonych w planie wielkości, z tym tylko, że ze względu na warunki terenowe (teren podmokły) nie miało ono miejsca na części działki oznaczonej lit. "F".
Odpowiadając na skargę Dyrektor PORARiMR wniósł o jej oddalenie wskazując na argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Podkreślił, że pojęcie działki ewidencyjnej i działki rolnej to dwa różne pojęcia, zatem stanowisko skarżącego domagające się utożsamienia tych pojęć jest niewłaściwe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Dokonując merytorycznej oceny skargi Sąd stwierdził, że jest ona niezasadna. W sprawie poza sporem pozostają ustalenia dotyczące sposobu zalesienia działki nr 1263/8 w części określonej lit. "F" na mapie oraz określonej we wniosku. Ustalenia te były podstawą określenia obszaru zalesienia w przygotowanym planie zalesienia, który był uzasadnieniem złożenia wniosku o ustalenie dopłaty. Z akt sprawy wynika, że w tej części działki zalesienie wykonano na powierzchni 1,12ha, a nie 2,03ha. Plan zalesienia wskazywał tę drugą powierzchnię i taka też została określona we wniosku przez skarżącego. Zatem wykonanie planu zalesienia w tej części powinno polegać na nasadzeniu drzew na wskazanej powierzchni. Nie wykonanie takiego obowiązku skutkować musi przyjęciem, że skarżący nie wykonał planu zalesienia, nawet gdy faktycznie zalesienie realizowano w większym zakresie na innych częściach działki. Weryfikacja wykonania zalesienia polega na ustaleniu zgodności między planem, a faktycznymi nasadzeniami, gdyż z istoty każda kontrola polega na porównaniu tych dwóch sytuacji. Agencja stwierdzając w czasie kontroli nie zrealizowanie zalesienia na części działki oznaczonej lit. F miała podstawę do wszczęcia postępowania wznowieniowego w sprawie przyznania płatności z tytułu zalesienia. Stwierdzona okoliczność była nie znaną w chwili wydania decyzji przez Kierownika BP ARiMR, zatem spełnione zostały wymogi z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Sąd nie podziela zarzutu skargi wskazującego na błąd w zastosowaniu § 3 pkt 1 pkt 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r. Zdaniem skarżącego organy powinny w postępowaniu, posługiwać się pojęciem działki rolnej i ujmować ją jako działkę ewidencyjną w rozumieniu przepisów prawo geodezyjne i kartograficzne. Pogląd taki nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. W ocenie Sądu na gruncie przepisów odnoszących się do przyznania płatności na cele zalesienia gruntów rolnych ustawodawca wyraźnie rozróżnia działkę rolną jako rodzaj jednorodnego użytkowania gruntu oraz działkę ewidencyjną jako kategorię geodezyjną. Trafnie wskazują organy, że to rozróżnienie wyraźnie wskazuje art. 8 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. nr 10, z 2004r., poz. 76 ze zm.). Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesienie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 187, poz. 1929 ze zm.) w § 6 ust. 4 pkt 7 wyraźnie wskazuje, że do wniosku o dopłatę należy dołączyć kopię części mapy ewidencji gruntów i budynków z oznaczeniem poszczególnych działek rolnych. Z kolei w § 6 ust. 4 pkt 2 tego aktu wyraźnie rozróżniono pojęcie działki ewidencyjnej i działki rolnej, przy czym odpowiada to definicji działki rolnej określonej w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej, w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U.UE z dnia 30 kwietnia 2004r., L.04.141.18).
Funkcjonowanie wskazanego rozróżnienia w sposobie określenia działki dla potrzeb ustalenia płatności dla rolników musi mieć konsekwencje prawne. Zdaniem Sądu prowadzić może ono do oddzielenia pojęcia działki rolnej od ujęcia ewidencyjnego.
W konkretnej sprawie relacje między tymi określeniami mogą być takie, że działka rolna odpowiada ewidencyjnej, jeżeli na działce ewidencyjnej rolnik prowadzi jednorodną uprawę, albo pojęcie działki rolnej może być tylko identyfikowane z faktycznie wykorzystywanym obszarem działki ewidencyjnej.
Dla potrzeb ustalania dopłaty z tytułu, zalesienia gruntów rolnych faktyczne określenie działki rolnej następuje w planie zalesienia, który będąc podstawą złożenia wniosku o dopłatę, wyznacza obszar zalesiany.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący nie zalesiał całej działki ewidencyjnej, a tylko fragmenty oznaczone w planie zalesienia. Jednym z nich był obszar oznaczony lit."F" i on był traktowany jako działka rolna, co potwierdził we wniosku sam skarżący. Z tego też względu Sąd nie może przychylić się do zarzutu skargi wskazującego na błędna wykładnię pojęcia działki rolnej i przez to niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa. W ocenie Sądu organy nie popełniły takich błędów, zatem zarzut skargi w tej części należy uznać za niezasadny.
Sąd nie podziela także stanowiska pełnomocnika, który na rozprawie wskazał, że zaistniała sytuacja była konsekwencją niezawinionych działań skarżącego, a to powinno prowadzić do nie zmieniania pierwotnej wysokości dopłaty, gdyż przepisy unijne nie dopuszczają w takich okolicznościach przerzucania odpowiedzialności na rolnika. Brak akceptacji takiego poglądu Sąd opiera na stwierdzeniu, że przepisy krajowe dopuszczające możliwość weryfikowania deklarowanych podstaw przyznania pomocy finansowej i zasady, w ramach których taka weryfikacja następuje, nie naruszają prawa unijnego.
Z tych względów mając na uwadze treść art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło