IV SA/Gl 1067/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Referent – stażysta Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oddala skargę Decyzją Prezydenta Miasta R. Ś. z dnia [...] r. przyznano E. L. zasiłek rodzinny na syna B. w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...] r. do [...] r. oraz dodatek do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie [...] zł. W dniu [...] r. ten sam organ administracji publicznej wydał kolejną decyzję, którą zmienił tą pierwszą w części dotyczącej zasiłku rodzinnego w ten sposób, że zasiłek ten przyznał na okres od [...]. do [...] r. oraz od [...] do [...] r., a odmówił stronie prawa do tego zasiłku w okresie od [...] r. do [...] r. Jednocześnie ustalono, że E. L. pobrała nienależnie zasiłek rodzinny w ostatnio wskazanym okresie i zażądano zwrotu tego nienależnie pobranego świadczenia. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 104, 107, 108 i 163 Kpa, w związku z art. 32 ust. 1 oraz art. 3 pkt 11, w związku z art. 20 ust. 2 – 4, art. 3 pkty 16, 23 lit. c i 24 lit. c, art. 5 ust. 1, art. 25 ust. 1, art. 30 ust. 1 i 2 pkt 1, ust. 6-9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( j.t. Dz. U. Nr 139 z 2006 r., poz. 992, ze zm.), a także § 17 i 18 rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz. U. Nr 105, poz. 881, ze zm.). W uzasadnieniu ostatnio przedstawionej decyzji podniesiono, że po wydaniu pierwotnej decyzji w sytuacji dochodowej rodziny strony nastąpiły zmiany w postaci częściowej utraty dochodu oraz uzyskania dochodu, które począwszy od [...] r. spowodowały przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego, uprawniającego do zasiłku rodzinnego. Stan ten istniał do [...] r., gdyż w dniu następnym uprawomocnił się wyrok rozwiązujący przez rozwód małżeństwo E. i K. L., których do tego czasu należało traktować jako rodzinę w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Od rozwodu E. L. spełnia znowu warunki do otrzymywania świadczeń rodzinnych. Dlatego też odmowa przyznania prawa do zasiłku rodzinnego dotyczy okresu od [...] r. do [...] r. Zmianę pierwotnej decyzji dopuszcza art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, będący przepisem szczególnym w rozumieniu art. 163 kpa. Na podstawie omówionych nowych okoliczności, które strona ujawniła dopiero w [...] r., uznano, że w okresie od [...] r. do [...] r. strona pobrała nienależnie świadczenie rodzinne, bowiem wystąpiły przesłanki z art. 30 ust. 2 pkt 1 omawianej ustawy, o których strona została pouczona w czasie składania wniosku o przyznanie owych świadczeń. W końcu organ wskazał na możliwość ubiegania się przez stronę o umorzenie ustalonej należności w kwocie [...] zł, albo o rozłożenie jej na raty. W odwołaniu E. L. wyraziła swoje odczucie, że nie pobrała nienależnie świadczeń rodzinnych. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, całkowicie podzielając przedstawione w niej ustalenia i wnioski. W szczególności organ odwoławczy wskazał, że w czasie wydawania pierwotnej decyzji dochód strony nie przekraczał kryterium dochodowego na osobę w rodzinie wynoszącego [...] zł. Na ten dochód składało się wynagrodzenie strony za pracę w A w R. Ś. oraz wynagrodzenie jej męża z tytułu [...]. Natomiast w dniu [...]r. strona przedłożyła świadectwo pracy ze wskazanego Szpitala, umowę o pracę na czas nieokreślony w B od dnia [...] r. oraz zaświadczenie z firmy C SA o zatrudnieniu jej męża od [...] r. do [...] r. Od [...] r. dochód na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł, co przekraczało kryterium dochodowe, w związku z czym uzyskanie dochodu w rozumieniu przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych spowodowało, że od [...] r. strona nie spełniała przesłanek do pobierania zasiłku rodzinnego. Wprawdzie strona powoływała się na separację z mężem, jednak była to separacja faktyczna, a nie prawna, a więc nie miała ona wpływu na prawo do świadczeń rodzinnych. Dopiero uprawomocnienie się wyroku rozwodowego skutkowało ponownym spełnieniem przesłanek do otrzymania omawianego zasiłku. Słusznie uznał zatem organ I instancji, że niepoinformowanie przez stronę o uzyskaniu dochodu oznacza nienależnie pobranie przez nią świadczeń rodzinnych. W skardze E. L. zakwestionowała wynik postępowania administracyjnego. Zarzuciła, że przy obliczeniu dochodu na osobę w jej rodzinie bezzasadnie wzięto pod uwagę dochód jej obecnie już byłego męża, gdyż wyprowadziła się od niego wraz z synem już w [...] r., a od [...] r. były od niego zasądzone alimenty na rzecz syna. Zdaniem skarżącej mimo definicji rodziny w ustawie o świadczeniach rodzinnych należy brać pod uwagę faktyczną sytuację rodziny, także materialną. Dlatego też dochód męża od czasu ustania więzi gospodarczej między nimi w żaden sposób nie wpływał na sytuację materialną jej 2 – osobowej rodziny. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa materialnego i procesowego. Tymczasem, stosownie do art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269, ze zm.) sądowa kontrola działalności publicznej odbywa się wyłącznie w kryteriach legalności, a więc pod względem zgodności zaskarżonego aktu administracyjnego z prawem. Dlatego też w zasadzie jedyny zarzut skargi, postulujący odstąpienie od ustawowo określonego pojęcia rodziny, a uwzględnienie sytuacji faktycznej, w jakiej skarżąca się znajduje, nie mógł odnieść zamierzonego przez nią skutku. Mianowicie zaliczając w art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych do rodziny obojga małżonków ustawodawca uwzględnia wyłącznie stan prawny, nie zaś stan faktyczny lub przesłankę wspólnego gospodarowania ( tak też : wyrok NSA z 23.IX.2005 r., sygn. akt I OSK 150/05, zbiór LEX nr 192108). W tej sytuacji stan relacji faktycznych między małżonkami nie ma wpływu na uprawnienia do świadczeń rodzinnych. Dopiero separacja orzeczona prawomocnym wyrokiem ( art. 3 pkt 17 a cyt. ustawy ) może mieć wpływ na te uprawnienia. W przypadku małżeństwa skarżącej nie toczyła się sprawa sądowa w przedmiocie separacji, a zostało ono rozwiązane dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku rozwodowego. W tym zaś zakresie ustalenia organów administracyjnych mają pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym i nie były przez skarżącą kwestionowane, podobnie zresztą jak i pozostałe ustalenia odnoszące się zwłaszcza do zmian w sytuacji dochodowej wywołanych utratą i uzyskaniem dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 23 i 24 omawianej ustawy. Ponieważ zmiana sytuacji dochodowej rodziny skarżącej miała wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, dlatego też słusznie organ I instancji dokonał zmiany pierwotnej decyzji w trybie art. 32 tej ustawy. Prawidłowo rozstrzygnięto też odrębną kwestię dotyczącą pobrania nienależnie świadczeń rodzinnych, gdyż w okresie od [...] r. do [...] r. zostały one skarżącej wypłacone, mimo że jej wtedy nie przysługiwały z powodu uzyskania dochodu powodującego przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego, a o obowiązku określonym w art. 25 ust. 1 ustawy skarżąca była pouczona w pierwotnym postępowaniu. Wystąpiły zatem przesłanki z art. 30 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy, a ustalona kwota należności nie budzi zastrzeżeń. Mając powyższe względy na uwadze, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270, ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. su.