II SA/Bd 208/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Protokolant Dominika Znaniecka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi A. K. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu. II SA/Bd 208/08 Uzasadnienie Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. Komendant Miejski Policji w T. na podstawie art. 151 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1pkt 8 i w zw. art. 105 § 1 Kpa – uchylił swój rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. o uchyleniu swego rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. i umorzył postępowanie administracyjne w tej sprawie. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że z uwagi na uchylenie przez Sąd Rejonowy w T. środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza (tj. skarżącej A. K.) ustała przesłanka wynikająca z § 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych (Dz. U. Nr 120, poz. 1029) dotycząca uchylenia rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. w sprawie zawieszenia st. sierż. A. K. w czynnościach służbowych. Wskazano, że w tej sytuacji stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 8 Kpa zasadnym było uchylenie ww. rozkazu [...] i umorzenie jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego w tej sprawie. Natomiast nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nastąpiło ze względu na interes społeczny, który przejawia się tym, iż w odczuciu społecznym wykonywanie obowiązków służbowych przez policjanta oskarżonego o popełnienie przestępstwa jest naganne i narusza dobre imię Policji. A. K. złożyła odwołanie wskazując, że wobec innego funkcjonariusza będącego w podobnej sytuacji uchylono rozkaz o zwieszeniu w czynnościach służbowych, co świadczy o dowolnej i bardzo swobodnej interpretacji prawa. Komendant Wojewódzki Policji w B. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa i § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia z 17 lipca 2002 r. – zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że zastosowanie środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych, które było podstawą wydania rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. – zostało uchylone postanowieniem Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] października 2007 r. W niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki negatywne uchylenia decyzji, o których mowa w art. 146 Kpa. W tej sytuacji, uwzględniając to, że postępowanie karne przeciwko st. sierż. A. K. nie zostało jeszcze zakończone, zasadnym było uchylenie ostatecznego rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. o uchyleniu rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. Zasadnym też było – po uchyleniu zaskarżonego rozkazu – umorzyć, na podstawie art. 105 § 1 Kpa, postępowanie w sprawie uchylenia rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. albowiem po uchyleniu ww. postanowienia prokuratora Prokuratury Okręgowej w T., stało się ono bezprzedmiotowe. Uznano również, iż słusznie nadano rygor natychmiastowej wykonalności, bowiem nadanie tego rygoru jest uzasadnione interesem społecznym, który w tym przypadku jest tożsamy z interesem służby. Właśnie ten interes wymaga, aby czynności służbowe nie były wykonywane przez funkcjonariusza, na którym ciążą zarzuty popełnienia przestępstw z art. 231 Kk i 266 Kk. W takiej sytuacji zasadnym jest zawieszenie policjanta niezwłocznie w czynnościach służbowych poprzez nadanie decyzji, na podstawie art. 108 § 1 Kpa, rygoru natychmiastowej wykonalności. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu wskazano, że o tym, czy są podstawy do wznowienia postępowania decydują obowiązujące normy prawne oraz okoliczności faktyczne danej sprawy, a nie decyzje podejmowane w innych, choćby podobnych sprawach. Nie ma zatem znaczenia to, że wobec innego funkcjonariusza nie podjęto takiej decyzji jak wobec skarżącej. Składająca skargę A. K. powtórzyła argumentację przestawioną w odwołaniu, organ zaś wnosząc o oddalenie skargi powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 zd. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak – co w niniejszej sprawie szczególnie istotne- związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt wynika, że postępowanie zostało wznowione w dniu [...] grudnia 2007 r. i tego samego dnia organ pierwszej instancji wydał rozkaz nr [...] utrzymany w mocy zaskarżonym rozkazem. W ten oto sposób zostały naruszone podstawowe zasady postępowania administracyjnego zawarte w "Przepisach ogólnych" Kpa wyrażone w art. 6-10 Kpa. Wynika z nich m.in., że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, stoją na straży praworządności, obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. Są także zobowiązanie do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego i – co należy w niniejszej sprawie szczególnie podkreślić – obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, i że przed wydaniem decyzji zobowiązane są stronom umożliwić wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Analiza akt sprawy wskazuje, że istotne uchybienie zasad postępowania administracyjnego podlegało nie tylko na tym, że w tym samym dniu wznowiono postępowanie i wydano rozkaz nr [...], ale – co gorsza - wydanie tego rozkazu nastąpiło jeszcze przed doręczeniem skarżącej postanowienia o wznowieniu postępowania. Jak bowiem wynika z adnotacji na ww. postanowieniu odpis tego postanowienia został doręczony skarżącej dopiero w dniu [...] grudnia 2007 r., a więc w trzy dni po wydaniu rozkazu nr [...]. Godzi się zwrócić także uwagę, że jednocześnie skarżącą pouczono m.in. o przysługującym jej prawie czynnego udziału w każdym stadium postępowania i o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszania żądań przed wydaniem decyzji. Powstaje jednak zasadne pytanie (na które trudno znaleźć odpowiedź) - w jaki sposób skarżąca mogła zrealizować swoje uprawnienia po dniu [...] grudnia 2007 r. we wznowionym [...] grudnia 2007 r. postępowaniu, skoro o wznowieniu postępowania (i przysługujących jej uprawnieniach) dowiedziała się z chwilą doręczenia jej postanowienia z dniem [...] grudnia 2007 r. i jednocześnie doręczono jej też rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. W ten sposób, naruszone zostały podstawowe zasady postępowania: zasada państwa prawa (art. 6 Kpa), zasada praworządności (art. 7 Kpa), zasada pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 Kpa), zasada informowania stron (art. 9 Kpa) i zasada uczestnictwa stron w postępowaniu (art. 10 § 1 Kpa). Jest to naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nadto jednak należy jeszcze zwrócić uwagę na kolejne istotne naruszenie przepisów postępowania. Otóż zgodnie z art. 151 § 1 Kpa organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Trzeci rodzaj rozstrzygnięcia przewiduje przepis § 2 tego artykułu stanowiący, że w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 Kpa, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Tak wiec organ wydał w niniejszej sprawie decyzję nie przewidzianą w art. 150 § 1 i 2 Kpa skoro umorzył postępowanie. W tym stanie rzeczy należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. uchylić zaskarżony rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. dnia [...] stycznia 2008 r. i poprzedzający go rozkaz personalny nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] grudnia 2007 r. (pkt 1 wyroku) stwierdzając w oparciu o art. 152 tej ustawy, iż zaskarżony rozkaz nie podlega wykonaniu (pkt 2 wyroku). Rzeczą organu będzie więc w związku z wydaniem w dniu [...] grudnia 2007 r. będącego nadal w obrocie prawnym postanowienia z dnia [...] grudnia 2007 r. o wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją o uchyleniu zawieszenia w czynnościach służbowych ponowne przeprowadzenie właściwego postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami, umożliwienie skarżącej czynnego w nim udziału i zakończenie go jedną z decyzji wymienionych w przywołanym art. 151 Kpa.