II FSK 1743/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Nowak po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. i R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 302/08 w sprawie ze skargi A. i R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 31 grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. postanawia: oddalić skargę kasacyjną II FSK 1743/08 UZASADNIENIE Postanowieniem z 5 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 302/08, wydanym na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę A. i R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z 31 grudnia 2007 r., Nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. Z uzasadnienia postanowienia wynikało, że pismem z 31 stycznia 2008 r. R. i A. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 31 grudnia 2007 r., Nr [...]. Skarga nie została podpisana przez pełnomocnika, który występował jako jej autor. Dlatego, pismem z 17 marca 2008 r. Sąd wezwał tego pełnomocnika do usunięcia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie oraz złożenie opłaconego pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Sąd pouczył pełnomocnika skarżących, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie siedmiu dni spowoduje jej odrzucenie. Wezwanie, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, zostało doręczone osobie uprawnionej do odbioru przesyłki 26 marca 2008 r. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżących 1 kwietnia 2008 r. przedłożył pełnomocnictwo procesowe upoważniające do reprezentowania skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym oraz pismo z 31 stycznia 2008 r. zatytułowane "skarga", którego treść nie odpowiada treści pierwotnie złożonej skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W rozpatrywanej sprawie profesjonalny pełnomocnik, pomimo prawidłowego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, nie uczynił zadość powyższemu, gdyż przedłożone przez niego pismo z 31 stycznia 2008 r. zatytułowane "skarga", pomimo że zawierało podpis pełnomocnika strony, jednak w swej treści nie odpowiadało pierwotnie wniesionej, w dniu 1 lutego 2008 r., skardze. Dlatego Sąd nie mógł wskazanego pisma potraktować jako uzupełnienia braków formalnych złożonej uprzednio skargi. W skardze kasacyjnej na postanowienie A. i R. K. wnieśli o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej we W. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Postanowieniu zarzucili naruszenie: 1) przepisów postępowania, to jest art. 49 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędne wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi w postaci braku podpisu, zobowiązujące pełnomocnika do nadesłania odpisu prawidłowo podpisanej skargi, co skutkowało, w myśl art. 58 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzuceniem skargi, 2) przepisów postępowania, to jest art. 49 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez brak wezwania pełnomocnika do usunięcia braków skargi, po ustaleniu, że treść pisma nadesłanego w wyniku wykonania wezwania Sądu nie odpowiada treści złożonej skargi (pismo nadesłane zawiera krótszą treść niż pierwotnie złożona skarga), co skutkowało, w myśl art. 58 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzuceniem skargi bez wzywania do usunięcia braków formalnych, 3) przepisów postępowania, to jest art. 47 § 1 w zw. z art. 49 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nałożenie na pełnomocnika błędnego obowiązku nadesłania odpisu prawidłowo podpisanej skargi, podczas gdy odpisy są przeznaczone nie dla Sądu ale stron i nie wymagają podpisu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem Sąd oceniając treść nadesłanego pisma z treścią pisma pierwotnego, w myśl art. 58 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę, mimo że brak formalny podpisu został usunięty, 4) przepisów postępowania, to jest art. 58 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez odrzucenie skargi bez wzywania do usunięcia braków formalnych w postaci różnic treści pisma nadesłanego, którego treść jest krótsza w stosunku do treści pierwotnie złożonego pisma, co miało istotny wpływ na wynik postępowania skutkując odrzuceniem skargi, 5) przepisów postępowania, to jest art. 58 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez odrzucenie skargi mimo wykonania w terminie przez pełnomocnika błędnego wezwania do usunięcia braków formalnych skargi w postaci braku podpisu, który to brak został uzupełniony, 6) przepisów postępowania, to jest art. 58 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez odrzucenie skargi bez wzywania pełnomocnika do usunięcia braków formalnych skargi w postaci różnych treści pissm, po ustaleniu przez Sąd, że treść pisma nadesłanego w wyniku wezwania Sądu nie odpowiada treści złożonej skargi (pismo nadesłane zawiera krótszą treść niż pierwotnie złożona skargi), co skutkowało odrzuceniem skargi bez wzywania do usunięcia braków formalnych. W uzasadnieniu autor skargi wskazał, co następuje: Istotne skarga nie została przez niego podpisana, Pismem z 17 marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wezwał pełnomocnika do usunięcia braków wniesionej skargi przez: a) podpisanie skargi w sekretariacie Wydziału I tut. Sądu od pon. do pt. w godz. 7.30-15.30 lub nadesłania odpisu prawidłowo podpisanej skargi, b) złożenie opłaconego pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi zgodnie z art. 35 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W wezwaniu Sąd zawarł pouczenie, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi. Wykonując wezwanie Sądu 1 kwietnia 2008 r. pełnomocnik przesłał do Sądu "odpis prawidłowo podpisanej skargi" oraz odpis pełnomocnictwa procesowego. Jak się okazało (o tym fakcie pełnomocnik powziął wiadomość z lektury uzasadnienia postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi) przesłany do Sądu "odpis prawidłowo podpisanej skargi", choć zawiera podpis pełnomocnika strony, nie odpowiada w swej treści pierwotnie wniesionej skardze. Na tej podstawie Sąd skargę odrzucił uznając, że wskazanego pisma nie można potraktować jako uzupełnienia braków formalnych złożonej uprzednio skargi. Z rozstrzygnięciem przedmiotowym nie sposób się zgodzić. Skoro bowiem Sąd w oparciu o art. 49 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi błędnie wezwał pełnomocnika do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie podpisu i wyznaczył mu (błędnie) dwa alternatywne sposoby uzupełnienia tego braku albo przez podpisanie skargi w siedzibie Sądu albo nadesłanie oświadczenia potwierdzającego podpisanie skargi, to, mimo że przesłane do Sądu pismo w całej treści nie odpowiada treści pierwotnie złożonej skargi, jednak konwaliduje brak skargi w postaci jej niepodpisania, bowiem zawiera podpis pełnomocnika. Zwrócić należy uwagę, że pismom złożone pierwotnie do Sądu jest tożsame w treści z pismem złożonym w wyniku wezwania Sądu w zakresie stron od 1 do 17 do zdania "Wyrokiem z dnia..." - 8 wers pisma pierwotnego od dołu, oraz strony 26 - ostatniej, na której znajduje się podpis pełnomocnika (w piśmie przesłanym na wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych o podpis jest to strona 18). Innymi słowy powtórnie przesłane do Sądu pismo jest krótsze w treści o zawartość stron pisma pierwotnie złożonego od str. 17 do 25. Pozostała treść obu pism jest identyczna. Skoro zatem Sąd wezwał pełnomocnika do "nadesłania odpisu prawidłowo podpisanej skargi", to musiał uznać, że przesłane, a podpisane pismo, usuwa brak formalny w postaci braku podpisu pełnomocnika. Bez wątpienia bowiem usunięcie braków formalnych pisma o podpis nie może być uznane za niewykonane, w sytuacji, gdy Sąd wzywa do usunięcia tego braku przez "nadesłanie odpisu prawidłowo podpisanej skargi", a strona przesyła pismo podpisane, które jest krótsze w treści od pierwotnie złożonego. W oparciu o powyższe Sąd nie mógł orzec o odrzuceniu skargi z powodu nieusunięcia braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pełnomocnik bowiem, wykonując wadliwe wezwanie Sądu, nadesłał podpisane pismo jak też złożył pełnomocnictwo. W przedmiotowej sytuacji powstaje jedynie kolejny brak formalny pisma w postaci niezgodności złożonego ale podpisanego "odpisu" ze złożoną skargą. W tej zaś sytuacji sąd, w oparciu o art. 49 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, winien wezwać pełnomocnika do usunięcia tak powstałego braku formalnego pisma, nie zaś orzec w oparciu o art. 58 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o odrzuceniu skargi - bez wzywania do uzupełnienia braków formalnych dotyczących rozbieżności w treści złożonych pism. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył, co następuje: Skarga kasacyjna A. i R. K. nie miała uzasadnionych podstaw. Stan faktyczny sprawy nie był przedmiotem kontrowersji. Złożona skarga nie była podpisana przez pełnomocnika i nie dołączono do niej pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżących, co stanowiło uchybienie przepisom art. 46 § 1 pkt 4 i § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W takim razie art. 49 § 1 ustawy obligował wezwanie strony do uzupełnieni pisma lub jego poprawienia, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania; jeżeli pismem jest skarga, pod rygorem jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy). Pełnomocnik strony otrzymał wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi z informacją o konsekwencjach niedotrzymania 7dniowego terminu. Pełnomocnik miał podpisać skargę lub nadesłać jej odpis (oryginał znajdował się w Sądzie), opatrzony podpisem. W takim razie odpis byłby potraktowany jak skarga po usunięciu braku formalnego w postaci braku podpisu. Pełnomocnik skarżących wybrak ten drugi wariant, zapewne dla niego wygodniejszy, nadesłania odpisu (kopii) skargi opatrzonego podpisem. Jednak nadesłana kopia (odpis) skargi różniła się od złożonego, w ustawowym terminie, jej oryginału ilością stron. Nie było rzeczą Sądu badanie w takiej sytuacji intencji pełnomocnika skarżących czy kolejne wezwanie go do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przytoczony przepis art. 58 § 1 pkt 3 ustawy obligował WSA do odrzucenia skargi w wypadku niezastosowania się strony do wezwania o usunięcie jej braków. Wywody skargi na temat roli odpisów pism procesowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie zostały uzasadnione w świetle przesłanki z art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ze wskazanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 182 § 1 i § 3 i art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.