II FZ 353/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 5 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. E. i S. E. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Łd 390/08 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi E. E. i S. E. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 29 stycznia 2008 r. nr (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 maja 2008 r., Sygn. akt: I SA/Łd 390/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi E. E. i S. E. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 29 stycznia 2008 r., nr (...), w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wskazane przez skarżących okoliczności: osiąganie niskiego dochodu (emerytura w kwocie 962,25 zł netto miesięcznie), brak jakiegokolwiek majątku, brak przychodu z udziału w spółce M. oraz ponoszenie kosztów leczenia skarżącego nie pozwalają przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia im znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a - co uzasadniałoby wstrzymanie wykonania tej decyzji. Wskazano, że świadczenie emerytalne w przypadku egzekwowania kwot na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne /art. 139 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie u.p.e.a./ wraz z kosztami i opłatami egzekucyjnymi są wolne od egzekucji i potrąceń w części odpowiadającej 50 % kwoty najniższej emerytury lub renty /art. 10 u.p.e.a. oraz art. 141 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie ustawą o emeryturach/. Wobec powyższego pozbawienie skarżących środków egzystencji w razie wykonania decyzji jest nierealne. Bez wpływu na ich sytuację materialną nie pozostaje również pomoc finansowa udzielana im przez rodziców. Ponadto Sąd pierwszej instancji stwierdził, że rodzaj obowiązku wynikającego z decyzji nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro odnosi się do świadczenia pieniężnego z natury rzeczy odwracalnego. W sytuacji uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. W zażaleniu na postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 30 maja 2008 r. E. E. i S. E. wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podnieśli zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. - poprzez wadliwe uznanie, że nie poniosą szkody, której rozmiary przekroczą zwykłe następstwa zapłaty. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że na skutek egzekucji administracyjnej zostało zajęte 25% emerytury skarżącej, co oznacza, że do dyspozycji pozostaje jej jedynie kwota 722 zł, która nie jest wystarczająca na utrzymanie i leczenie skarżącego cierpiącego na depresję. Uniemożliwi ona zatem jego leczenie, co spowoduje niepowetowaną szkodę. Ponadto skarżący podnieśli, że rodzice nie mogą im udzielać pomocy w dłuższym okresie czasu, gdyż sami otrzymują niewielkie świadczenia emerytalne, które z trudem wystarczają na utrzymanie i leczenie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przyznanie stronie skarżącej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Z tego względu sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności powinien kierować się jedynie przesłankami wyczerpująco określonymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., którymi są: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wyjaśnić należy, że w przepisie tym chodzi o taką szkodę (majątkową a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Obowiązek wykazania we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ciąży na stronie. Uzasadnienie tego wniosku powinno wskazywać konkretne zdarzenia, na podstawie których sąd będzie mógł wywieść, że wstrzymanie wykonania danego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do skarżącego. Nie wystarczy zatem samo powtórzenie treści przepisu zawartego w art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności uniemożliwia jego merytoryczną ocenę przez sąd administracyjny. Należy zaznaczyć, że orzeczenie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter fakultatywny, a więc sąd może, lecz nie musi wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, nawet w przypadku, gdy występują w sprawie przesłanki, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w zaistniałym w niniejszej sprawie stanie faktycznym strona nie wykazała okoliczności uprawdopodobniających niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków poprzez wykonanie zaskarżonej decyzji, co uprawniałoby Wojewódzki Sąd Administracyjny do zastosowania instytucji wstrzymania wykonania decyzji. Trzeba przy tym wskazać, iż sytuacja materialna skarżącego może być jedynie dodatkowym, obok wyżej wskazanych, argumentem przemawiającym za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Należy zauważyć że egzekucja ze świadczenia emerytalnego jest ograniczona przepisami ustawy o emeryturach (art. 10 § 1 u.p.e.a.) W świetle art. 140 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach sumy egzekwowane z emerytury na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne wraz z kosztami i opłatami egzekucyjnymi nie mogą przekraczać 50% kwoty najniższej emerytury. Wobec powyższego skarżący mają zabezpieczone podstawowe środki niezbędne do egzystencji. Ponadto, jak sami wskazali korzystają z pomocy finansowej rodziców. Nieuzasadnione jest zatem twierdzenie, że egzekucja z emerytury uniemożliwi leczenie skarżącego, co spowoduje niepowetowaną szkodę. Mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.