III SA/Gd 75/08
WyrokWSA w Gdańsku2008-05-06
Skład orzekający: Alina Dominiak, Anna Orłowska, Marek Gorski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek z urzędu dokonać aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie połączenia działek i wykreślenia użytku drogowego, jeśli zmiany te nie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych lub ostatecznych decyzji administracyjnych, a jedynie z historycznych dokumentów wskazujących na pierwotny stan nieruchomości lub zmianę planów zagospodarowania terenu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądanie połączenia działek skarżących jest bezzasadne, ponieważ aktualizacja danych ewidencyjnych w tym zakresie może nastąpić jedynie na wniosek strony, po przedłożeniu dokumentacji geodezyjnej, a decyzja z 1977 r. nie stanowi podstawy do działania organu z urzędu. Natomiast w części dotyczącej wykreślenia użytku drogowego, sąd uchylił decyzje organów obu instancji z powodu braku ustaleń stanu faktycznego i wadliwego uzasadnienia, nakazując organowi pierwszej instancji ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem treści decyzji z 1977 r. i dokładnym ustaleniem stanu faktycznego działki.Stan faktyczny
Skarżący J. i B. T. domagali się aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków poprzez połączenie ich działek oraz wykreślenie użytku drogowego z działki nr [...]. Organy administracji odmówiły połączenia działek, twierdząc, że wymaga to dokumentacji geodezyjnej, a decyzja z 1977 r. nie jest podstawą do działania z urzędu. W kwestii wykreślenia drogi, organy również odmówiły, powołując się na modernizację ewidencji i brak uwag ze strony skarżących. Skarżący podnosili, że podział ich pierwotnej działki nastąpił bez ich zgody i wiedzy, a droga nigdy nie powstała.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia 17 października 2007 r. nr [...] w częściach dotyczących wykreślenia z ewidencji gruntów i budynków użytku zapisanego jako droga, znajdującego się w granicach działki nr [...]; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] na rzecz skarżących J. T. i B. T. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak ( spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędzia NSA Marek Gorski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi J. T. i B. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] z dnia 18 stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia 17 października 2007 r. nr [...] w częściach dotyczących wykreślenia z ewidencji gruntów i budynków użytku zapisanego jako droga, znajdującego się w granicach działki nr [...]; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] na rzecz skarżących J. T. i B. T. solidarnie kwotę 200 ( dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 12 stycznia 2007 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 16 listopada 2006 r. , którą organ pierwszej instancji, po rozpatrzeniu wniosku B. T., odmówił aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków polegającej na wykreśleniu działki nr [...] położonej w K. przy ul. [...].
W uzasadnieniu wskazano, iż w 1977 r. nastąpił podział działki nr [...], czego skutkiem było wprowadzenie zmian do ewidencji, w postaci działek nowoutworzonych: [...],[...] oraz [...]. Obecnie aktualizacja danych ewidencyjnych, po przeprowadzeniu połączenia działek, może nastąpić na wniosek stron, po dostarczeniu przez nie dokumentacji, wykonanej przez uprawnionego geodetę, stanowiącej dowód zaistniałych zmian faktycznych; taka bowiem dokumentacja świadczyć może o powinności wykreślenia z ewidencji w/w działki. Do tego czasu wprowadzenie żądanej zmiany jest niemożliwe, bowiem zgodnie z § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych. Dokumenty, na które powołują się odwołujący, a pochodzące z lat 1977 - 1978, nie są dokumentami mogącymi stanowić podstawę do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt III SA/Gd 103/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu skargi J. i B. T. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 16 listopada 2006 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że sprawa w przedmiocie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków należy do kategorii spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, wobec czego organ właściwy do rozstrzygania sprawy winien stosować się do kanonów postępowania administracyjnego określonych w k.p.a. Jednym z nich jest zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. , w myśl której w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony.
Sąd stwierdził, że we wniosku o aktualizację danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków wskazano, iż decyzją Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w E. z lipca 1977 r. dojazd wytyczony przez posesję nr [...] i [...] został zlikwidowany, a z treści wniosku wynikało , iż intencją wnioskodawczyni była zmiana rodzaju użytków znajdujących się na działce o numerze ewidencyjnym [...]. W prowadzonej przez Starostę [...] ewidencji w odniesieniu do działki o nr [...] jako rodzaj użytków figurowało oznaczenie "dr" - czyli tereny komunikacyjne - drogi.
W ocenie Sądu organ pierwszej instancji w następstwie wszczęcia postępowania nie przeprowadził prawidłowego postępowania dowodowego, bowiem nie odniósł się do wskazywanej przez B. T. decyzji administracyjnej z 1977r. dotyczącej w/w dojazdu. Obowiązkiem zaś organu było ustalenie, czy decyzja ta została w rzeczywistości wydana i jakie skutki pociąga jej ewentualne funkcjonowanie w obrocie prawnym. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia pominął w ogóle tę kwestię powołując się na generalny brak dokumentów w zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Podniósł również, iż wnioskodawczyni nie przedłożyła stosownych dokumentów geodezyjnych, stanowiących podstawę do dokonania odpowiednich wpisów do prowadzonej ewidencji. Tym samym w ocenie organu "brak dodatkowych dowodów w przedmiocie sprawy" był podstawą do wydania takiego a nie innego rozstrzygnięcia. Z takim stanowiskiem nie sposób jednak się zgodzić, bowiem przepisy k.p.a. obligują organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i swobodnej oceny dowodów.
Sąd ponadto wskazał, iż wydany przez Starostę [...] akt administracyjny zawiera błędną sentencję, bowiem w decyzji z dnia 16 listopada 2006 r. wskazano , iż "odmawia się aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków [...] polegającej na wykreśleniu działki nr [...] położonej w K. przy ul. [...]" ,a w świetle treści wniosku sentencja wydanego rozstrzygnięcia winna mieć inne brzmienie odnoszące się wprost do zmiany rodzaju użytków, a nie do wykreślenia z ewidencji działki jako całości. Nadto w uzasadnieniu wydanej decyzji w sposób błędny oznaczono numery działek posiadanych przez małżonków T. (winno być odpowiednio nr [...] i [...] zamiast niewłaściwie oznaczonych nr [...] i [...]).
Błędy proceduralne popełnione na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji zostały jednocześnie powielone przez organ odwoławczy, pomimo że dysponował on obszerniejszym materiałem dowodowym, bowiem do wniesionego odwołania strony dołączyły kserokopie dokumentów potwierdzających zasadność ich wniosku- pismo Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w E. potwierdzające wydanie wyżej opisanej decyzji z dnia 4 lipca 1977 r. uaktualniającej plan zagospodarowania terenów inwestycji mieszkaniowych i towarzyszących oraz kserokopię decyzji o pozwoleniu na budowę z 28 maja 1975 r. dotyczącą budowy budynku gospodarczego z garażem na działce nr [...] przy ul. [...] w K. Fakt wybudowania tego budynku wynika również z wypisu z rejestru gruntów według stanu na dzień 30 listopada 2006 r.
Sąd podkreślił, że organ drugiej instancji nie poczynił w tej materii żadnych czynności, nie dostrzegł błędów popełnionych na etapie postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji i decyzję Starosty [...] utrzymał w mocy, dopuszczając się identycznych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego.
Sąd stwierdził, że w dalszym toku postępowania organy administracji powinny przede wszystkim ustalić, czy na mocy decyzji z dnia 4 lipca 1977 r. nr [...] nastąpiła zmiana podlegająca ujawnieniu w ewidencji z urzędu.
Ponownie rozpatrując sprawę Starosta [...] zwrócił się do B. i J. T. o sprecyzowanie, czy wniosek o aktualizację danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków dla nieruchomości położonej w K. przy ul . [...] dotyczy
- zmiany użytku na działce [...] z zapisu w ewidencji gruntów dr ( droga) na zapis B (tereny mieszkaniowe)
- połączenia działki [...] i działki [...] w jedną działkę.
J. i B. T. w piśmie z dnia 1 września 2007 r. stwierdzili, że ich wniosek dotyczy zarówno wykreślenia z ewidencji drogi - dojazdu z działki [...], jak i "nieodpłatnego scalenia" działki [...] z działką nr [...] w jedną zgodnie ze stanem pierwotnym, bowiem w akcie notarialnym z roku 1960 i 1976 była to działka jednolita nr [...]. Podział został dokonany bez ich zgody z 1977 r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta [...] decyzją z dnia 17 października 2007 r. nr [...], powołując się na art. 104 k.p.a. w związku z § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - po rozpatrzeniu wniosku B. T. o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów i budynków, odmówił nieodpłatnego połączenia (scalenia) działki nr [...] oraz działki [...] oraz odmówił wykreślenia z ewidencji gruntów i budynków użytku zapisanego jako droga, znajdującego się w granicach działki nr [...].
W uzasadnieniu organ podniósł, iż realizując zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zawarte w wyroku z dnia 18 kwietnia 2007 r. włączył do akt sprawy decyzję z dnia 4 lipca 1977 r., przeanalizował jej treść i w jego ocenie nie wnosi ona niczego istotnego do sprawy, gdyż nie dotyczy nieruchomości przy ul. [...] w K.
Organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z dokumentacją znajdującą się w zasobie geodezyjnym i kartograficznym w 1977 roku dokonano podziału działki nr [...] na działki [...],[...] i [...] (na protokóle z okazania granic znajdują się podpisy B. i J. małżonków T.). Podział był wykonany pod budowę osiedla [...] i przez działkę [...] miała prowadzić droga łącząca ul. [...] z osiedlem. Następnie w wyniku zmiany planów dokonano kolejnych podziałów i połączeń działek wskutek czego małżonkowie T. posiadają obecnie dwie działki, tj. działkę [...] o pow. 0.0307 ha i działkę [...] o pow. 0.0668 ha. W trakcie wszczętego w dniu 5.10.2006 r. postępowania administracyjnego w sprawie powyższego wniosku, strony zostały zawiadomione o konieczności uzupełnienia wniosku tj. przedłożenia dokumentu sporządzonego przez uprawnionego geodetę, która spowoduje wykreślenie z ewidencji gruntów i budynków działki nr [...] i działki [...], i wprowadzi nową działkę powstałą w wyniku ich połączenia (zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne). Państwo T. do dnia 8.11.2006 r. nie uzupełnili wniosku o dokumentację geodezyjną, która zgodnie z § 46 ust.2 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków jest podstawą do wprowadzenia żądanej zmiany. Ponieważ w ocenie organu pierwszej instancji jedynie w/w przepisy umożliwiają wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów, wniosek ten nie może zostać rozpatrzony pozytywnie.
Ponadto w dniu 28.07.2005 r., zgodnie z art. 24a ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, przystąpiono do prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków polegającą na założeniu ewidencji budynków i lokali dla miasta K., obręby: 0009, 0010, 0011. Prace te polegały na pomiarze i założeniu kart budynkowych (w przypadku ich braku) jak również aktualizacji i rozliczeniu nowych konturów użytków po pomiarze obiektów na poszczególnych działkach. Dla nieruchomości przy ul. [...] została również sporządzona karta budynkowa - dla budynku mieszkalnego i garażu, jak również zweryfikowane zostały użytki, z których część użytku stanowiącego drogę przeszło pod teren zabudowany, zaś pozostała część pozostała nadal drogą dojazdową do garażu.
W dniach od 24.11.2005 r. do 14.12.2005 r. w godzinach 9.00 - 13.00, w siedzibie Starostwa Powiatowego w K. został wyłożony do wglądu osób zainteresowanych projekt operatu opisowo - kartograficznego dotyczącego złożenia ewidencji budynków i lokali. Informację o terminie i miejscu wyłożenia projektu ogłoszono w dniu 10.11.2005 r. w dzienniku [...], a także poprzez jej wywieszenie w siedzibie Starostwa Powiatowego w K. oraz Urzędu Miasta K. B. i J. małżonkowie T. nie wnieśli żadnych zastrzeżeń co do budynków i rozliczenia użytków na swoich działkach przy ul. [...] (działki nr [...] i [...]).
W tej sytuacji po upływie terminu oraz w związku z niewpłynięciem żadnych uwag i wniosków Starosta [...] ogłosił, że z dniem 14.12.2005 r. projekt operatu opisowo kartograficznego dotyczący modernizacji ewidencji gruntów i budynków polegającej na założeniu ewidencji budynków i lokali stał się obowiązującym operatem ewidencji gruntów i budynków. Ogłoszenie to ukazało się w dniu 8.03.2006 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr 26, poz. 522. Zatem wniosek o zmianę użytku na działce [...] w części jest bezprzedmiotowy, a w części uwzględniony w modernizacji ewidencji gruntów i budynków.
W ocenie organu pierwszej instancji - wobec braku dodatkowych dowodów w przedmiocie połączenia działki nr [...] i działki nr [...] oraz z uwagi na przeprowadzoną aktualizację użytków w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków, wykonanej na koszt Skarbu Państwa, bez uwag i sprzeciwu właścicieli nieruchomości przy ul. [...], należało orzec jak w sentencji decyzji.
W odwołaniu małżonkowie T. podnieśli, iż zaskarżona decyzja została wydana bez uwzględnienia treści decyzji z dnia 4 lipca 1977 r. nr [...], która szczegółowo omawia uaktualnioną zmianę zagospodarowania terenu pod budowę osiedla [...]. Wskazano w niej punkcie 2, że dojazd do parkingu - postoju czasowego przy budynkach nr 12-15 należy zaprojektować od strony południowej, likwidując dojazd od ulicy [...]. Odwołujący ponadto wskazali, iż nie mogli skorzystać z prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, zaś wydana decyzja potwierdza nieprawdę.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...], decyzją z dnia 18 stycznia 2008 r., nr [...], powołując się na treść art. 104 oraz art. 138 § 1 k.p.a., art. 7b ust. 2 pkt 2 oraz art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu organ podniósł, że Starosta [...] nie naruszył art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, jak również § 44 pkt 2, § 46 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Organ pierwszej instancji w toku prowadzonego postępowania usunął także powstałe uprzednio uchybienia.
Organ odwoławczy wskazał, iż aktualizacja danych ewidencyjnych może nastąpić jedynie na wniosek strony, po uprzednim dostarczeniu przez wnioskodawcę dokumentacji wykonanej przez uprawnionego geodetę, stanowiącej dowód zaistniałych zmian faktycznych tj. wykazu zmian gruntowych. Treść decyzji z dnia 4 lipca 1977 r., która m.in. likwidowała dojazd od ul. [...] dot. nieruchomości wnioskodawców, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej spraw, choć organ I instancji błędnie użył sformułowania, iż nie dotyczy ona przedmiotowej nieruchomości.
W ocenie organu drugiej instancji decyzja Starosty [...] jest prawidłowa i została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję małżonkowie T. podnieśli, że mimo iż podział ich działki nastąpił bez ich wiedzy i zgody, zaskarżona decyzja nie jest dla nich korzystna. Wskazali, iż ich wniosek dotyczył nieodpłatnego wykreślenia z urzędu działki - drogi - dojazdu - nr [...] oraz nieodpłatnego "scalenia" działki nr [...] i działki nr [...] w jedną , zgodnie ze stanem pierwotnym ( akt notarialny z 1960 i 1976 r.). Stwierdzili, że w 1976 roku - nieruchomości została podarowana skarżącej B. T. przez J. T., jako działka jednolita nr [...] przy ulicy [...] w K. Działka ta, o powierzchni 1519 m2 podzielona została w związku z budową osiedla [...] przy ulicy [...] w 1977. Zaprojektowano drogę-dojazd przez teren posesji 62-6, który miał łączyć ulicę [...] z osiedlem [...]. Przejętą część działek od strony projektowanego osiedla na głębokość 26 m przy ul. [...] i [...] przy podziale oznaczono jako działkę [...] o powierzchni 611 m. Po protestach mieszkańców zmieniono plan zagospodarowania terenu osiedla [...]. Wojewódzki Zarząd Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich decyzją nr [...] nakazał zaprojektować dojazd do parkingu-postoju czasowego przy budynkach osiedla m 12-15 od strony południowej likwidując dojazd od ul. [...]. Parking miał powstać na działce [...], ale nigdy nie powstał.
Następnie skarżący wskazali, że Zarząd decyzją z dnia 4 lipca 1977 r. nr [...] ustalił przejęcie na rzecz państwa części działek przy ul. [...] na zapleczu zabudowy osiedla [...] na głębokość 23 m - powstała działka nr [...] o pow. 540 m2 - za tę działkę skarżącym zapłacono i spisano w dniu 29.03.1978 r. akt notarialny nr [...] z przedstawicielem Rejonowej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w M.
Skarżący podnieśli, iż odmówili podpisów na protokole granicznym z 1977 r., wobec czego stwierdzenie , że na tych protokołach są ich podpisy jest nieprawdą. Zwrócili uwagę na to, że w decyzji mowa jest o podziale ich działki nr [...] na działki [...],[...],[...], a nie ma mowy o działce [...], za którą zapłacono i co do której sporządzono akt notarialny.
Wskazali, że na projektowanej drodze -działce nr [...] od 1975 r. stoi budynek garażowo-gospodarczy, istnieje więc rozbieżność, bowiem nie dokonano wykreślenia. Droga była w fazie projektu, nigdy nie została wytyczona, a grunt wykupiony. Inwestor zrezygnował z drogi-dojazdu. W tamtym czasie odpowiednie instytucje miejskie zostały powiadomione o zmianie zagospodarowania terenu [...] - jednakże nie dokonano wykreślenia.
Skarżący podkreślili, że skoro podział działki nastąpił bez ich wiedzy nie jest uzasadnione żądanie od nich dokumentu od uprawnionego geodety ani opłat za doprowadzenie dokumentacji działki do stanu realnego, gdyż ich działka zawsze była całością.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przywołane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).
Zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasadna jest częściowo.
Wniosek skarżących - jak wynika z ich pisma z dnia 1 września 2007 r. - składa się z dwóch żądań - jedno dotyczy połączenia działki nr [...] oraz działki [...], drugie dotyczy wykreślenia użytku zapisanego jako droga , znajdującego się w granicach działki nr [...], przy czym intencją skarżących jest to, by wprowadzić opisane zmiany w ewidencji gruntów i budynków z urzędu, bowiem nie oni byli ich inicjatorami.
W ocenie Sądu stanowisko organów dotyczące wpisania do ewidencji gruntów i budynków danych dotyczących połączenia działki [...] oraz działki [...] jest prawidłowe.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że działka nr [...], położona w K. przy ul. [...] o obszarze 1519 m- była najpierw w użytkowaniu wieczystym J. T., a następnie od 1976 r. jej użytkownikiem wieczystym w - części był J. T., a w - części - B. T. ( później - w 1998 r. doszło do przekształcenia użytkowania wieczystego we własność).
Z akt administracyjnych wynika też , że następnie - w 1997 r., tak jak ustaliły to organy, doszło do podziału działki [...] 226 o obszarze 1519 m - na działki [...],[...],[...], przy czym okazało się, że suma powierzchni działek powstałych po podziale wynosi 1515 m-. Kolejne podziały doprowadziły do powstania działki [...] o pow.540 m- , działki [...] o pow. 307 m- i działki [...] o pow. 668 m- ( łączna suma powierzchni tych działek to 1515 m-) .
Działka nr [...] została sprzedana przez J. i B. T. Skarbowi Państwa- Rejonowej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w M. w dniu 29 marca 1978 r. Z umowy sprzedaży wynika też, że małż. T. w treści aktu wyjaśnili, że przed dokonaniem sprzedaży byli użytkownikami wieczystymi nieruchomości o łącznej powierzchni 1515 m-, z czego wynika, że znana im była okoliczność, iż ich nieruchomość miała w istocie nie 1519, a 1515 m - ( umowa sprzedaży w formie aktu notarialnego z dnia 29 marca 1978 r.) .
Obecnie skarżący są właścicielami działki [...] o pow. 307 m- i działki [...] o pow. 668 m- ( łącznie 975 m-).
Skarżący domagają się, aby organy administracji z urzędu dokonały aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, polegającej na połączeniu działek, będących ich własnością , "zgodnie ze stanem pierwotnym" wynikającym z "aktów notarialnych z 1960 i 1976 r."
Żądanie to jest bezzasadne.
Sprawy dotyczące ewidencji gruntów i budynków normuje ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne , zwana dalej ustawą ( t. j . Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju , systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach, innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami , budynkami i lokalami ( art. 2 pkt 8 ustawy). Ewidencję gruntów i budynków - zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy - prowadzą starostowie . Właściciele ( władający) są obowiązani zgłaszać wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, a obowiązek ten nie dotyczy tylko zmian danych wynikających z decyzji właściwych organów ( art. 22 ust. 2 ustawy).
Na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy zostało wydane rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zwane dalej rozporządzeniem ( Dz. U. Nr 38, poz. 454).
Rozporządzenie to w § 46 ust. 1 stanowi, że dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11.
§ 46 ust 2 rozporządzenia stanowi natomiast, że z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z:
1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych,
2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych,
3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,
4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.
Skarżący wskazywali, że skoro nie z ich inicjatywy doszło do podziału działki nr [...], to obowiązek działania organów administracji z urzędu wynika z decyzji Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w E. z dnia 4 lipca 1977 r. nr [...].
Z decyzji tej, znajdującej się w aktach administracyjnych, nie wynikają żadne zmiany dotyczące podziału działki skarżących , powierzchni , numeracji czy połączenia ich działek, wobec czego nie jest to decyzja , na podstawie której można dokonać zmian w ewidencji gruntów i budynków ( § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia) dotyczących połączenia działki nr [...] i działki [...].
W tej sytuacji - skoro skarżący nie powołali się na jakikolwiek inny dokument czy sytuację , o której mowa w § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, organy administracji nie miały podstaw do tego, by działać z urzędu. Sam fakt, że do podziału działki nr [...] doszło przed wielu laty nie z inicjatywy skarżących nie może być podstawą do dokonania zmiany w ewidencji żądanej przez skarżących , tj. połączenia działek, bowiem takiej podstawy działania organów administracji nie przewidują przepisy prawa.
Wobec powyższego organy prawidłowo uznały, że aktualizacja danych ewidencyjnych ( połączenie obu działek) może nastąpić jedynie na wniosek skarżących, o ile przedłożą dokumentację wykonaną przez uprawnionego geodetę, potwierdzającą zaistniałe zmiany faktyczne, tj. wykaz zmian gruntowych.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących zapisów w protokole granicznym stwierdzić trzeba, że faktycznie na protokole granicznym sporządzonym w dniach od 3 maja do 30 czerwca 1977 r. brak podpisów skarżących i widnieje na nim adnotacja, że m.in. J. T. oświadczył, że przed załatwieniem formalności związanych z wykupem protokołu nie podpisze. Podpis "[...]" widnieje natomiast na protokole granicznym z dnia 29 listopada 1977 r. Okoliczności te jednak nie mają w sprawie niniejszej znaczenia , bowiem - skoro doszło do sprzedaży przez małżonków T. części nieruchomości - działki [...], która powstała na skutek podziałów działki [...], to musieli oni wiedzieć o podziale i w istocie go akceptować , choć nie doszło do niego z ich inicjatywy.
Należy dodać, że z wniosku skarżących wynika, że chcieliby powrotu stanu działek do tego stanu, który był w roku 1976. Jednakże wówczas nieruchomość skarżących - działka nr [...] - miała zupełnie inną powierzchnię, niż miałaby działka, która mogłaby powstać z połączenia działek nr [...] i [...]. Dokonane podziały od 1977 r. oraz sprzedaż jednej z działek ( nr [...]) spowodowały, że nie jest możliwe przywrócenie "stanu pierwotnego", jak tego chcieliby skarżący.
Wobec powyższego w tej części skarga podlegała oddaleniu ( pkt 2 wyroku) na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Odnosząc się natomiast do drugiego rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej - odmowy wykreślenia z ewidencji gruntów i budynków użytku zapisanego jako droga, znajdującego się w granicach działki nr [...] stwierdzić trzeba, że w tej części skarga jest zasadna.
Uzasadnienie tej części decyzji organu I instancji nie odpowiada, w ocenie Sądu, wymogom art. 107 § 3 k.p.a. W istocie rzeczy organ nie ustalił stanu faktycznego dotyczącego działki nr [...]. Organ odmowę uwzględnienia w tej części wniosku uzasadnił w sposób niezrozumiały, bowiem wskazując na przeprowadzone w 2005 r. prace geodezyjne stwierdził, że "wniosek o zmianę użytku na działce [...] w części jest bezprzedmiotowy a w części uwzględniony w modernizacji ewidencji gruntów i budynków" .
Ustaleń faktycznych dotyczących stanu działki nr [...] brak też w decyzji organu odwoławczego. Organ ten stwierdził mimo to, że aktualizacja danych ewidencyjnych w przedmiotowej sprawie może nastąpić jedynie po uprzednim dostarczeniu przez wnioskodawcę dokumentacji wykonanej przez uprawnionego geodetę, stanowiącej dowód zaistniałych zmian faktycznych.
Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wnioskować można, że działka nr [...] oznaczona jest jako droga ( wypis z rejestru gruntów wg stanu na dzień 30.11.2006 r.), a z wyrysu z mapy ewidencyjnej na ten sam dzień - że na działce tej posadowiony jest jakiś budynek. Z całości przeprowadzonego postępowania wynikać może, że budynek ten to garaż, którego dotyczy znajdująca się w aktach administracyjnych decyzja Naczelnika Miasta K. z dnia 28 maja 1975 r. - pozwolenie na budowę budynku gospodarczego z garażem. Z przeprowadzonego postępowania wynika też, że planowana budowa drogi na potrzeby nowego osiedla nigdy nie nastąpiła.
W istocie nie wiadomo jednak - z braku dokonania przez oba organy ustaleń niezbędnego stanu faktycznego i sprzeczności uzasadnień obu decyzji , czy - w ocenie organów obu instancji - wniosek skarżących w omawianej części jest bezzasadny, bo dane w ewidencji odpowiadają stanowi faktycznemu, czy też nie odpowiadają , lecz organ nie ma podstaw do działania z urzędu. Także sformułowanie zawarte w zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, iż decyzja m.in. likwidująca dojazd od ul. [...] dotyczy nieruchomości wnioskodawców, jednak jej treść nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, jest niewystarczające w świetle wytycznych dotyczących treści decyzji nr [...] z dnia 4 lipca 1977 r. zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 kwietnia 2007 r. sygn. akt III SA/Gd 103/07.
Braki te w istocie uniemożliwiają ocenę, czy możliwe byłoby, wbrew stanowisku organów obu instancji, uwzględnienie wniosku skarżących w omawianej części.
W ocenie Sądu brak podstawowych ustaleń stanu faktycznego oraz właściwego uzasadnienia tak faktycznego , jak i prawnego decyzji obu instancji w częściach dotyczących wykreślenia z ewidencji gruntów i budynków użytku zapisanego jako droga, znajdującego się w granicach działki nr [...], uzasadnia uchylenie decyzji organów obu instancji w tych częściach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( pkt 1 wyroku).
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy we wskazanej części organ administracji I instancji ustali stan faktyczny dotyczący działki nr [...] - co znajduje się na tej działce, jak jest ona oznaczona w ewidencji gruntów i budynków, czy dane zawarte w ewidencji dotyczące tej działki są zgodne ze stanem prawnym. Załatwienie wniosku skarżących będzie zależało od dokonanych ustaleń. Organ odniesie się również do treści decyzji nr [...] z dnia 4 lipca 1977 r. Swe rozstrzygnięcie organ uzasadni zgodnie z regułami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. , w szczególności w sposób jasny przedstawi uzasadnienie prawne , polegające na wyjaśnieniu podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.
O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 w zw. z art. 202 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło