I FZ 357/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Małgorzata Niezgódka - Medek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 3 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 maja 2008 r. sygn. akt I SA/Łd 1070/07 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia 4 lipca 2007 r. nr (...) w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki postanawia: Oddalić zażalenie. Przedmiotem zażalenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt I SA/Łd 1070/07, mocą którego odrzucono skargę kasacyjną J. M. od wyroku tegoż Sądu z dnia 30 stycznia 2008 r. z uwagi na fakt, iż profesjonalny pełnomocnik nie uiścił wpisu stałego we właściwej wysokości. Sąd wskazał, że przedmiotem postępowania w tej sprawie jest kwestia odpowiedzialności członka zarządu spółki za jej zaległości podatkowe. Wpis stały od skargi na decyzję wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. wynosił tu 500 zł, co zostało ustalone w zarządzeniu przewodniczącego wydziału z dnia 4 września 2007 r., a więc wpis od skargi kasacyjnej, zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) - zwane dalej rozporządzeniem - wynosi 250 zł. Tymczasem profesjonalny pełnomocnik wnosząc skargę kasacyjną uiścił od niej wpis w kwocie 100 zł. Sąd powoławszy się na treść art. 230 § 1 i 2, art. 232 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwana dalej P.p.s.a. - skargę kasacyjną z tej przyczyny odrzucił. W zażaleniu na przedmiotowe postanowienie strona reprezentowana przez adwokata wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji, a także o wstrzymanie wykonania tegoż postanowienia. Zarzuciła mu naruszenie art. 78 Konstytucji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie art. 219, 220, 221 i 230 P.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 2, § 2 ust. 3 pkt 12 i § 3 rozporządzenia. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu, jakoby w niniejszej sprawie wpis stały od skargi kasacyjnej wynosił 250 zł. W jego ocenie nie mamy tu do czynienia ze sprawą z zakresu zobowiązań podatkowych, bowiem decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki na członka zarządu nie ustala ani nie określa zobowiązania podatkowego. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się kwestii związanych z ustaleniem obowiązku podatkowego. Dlatego też podstawą ustalenia wpisu od skargi kasacyjnej - na kwotę 100 zł - powinien być § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. W dalszej kolejności skarżący argumentował, że nie można postawić adwokatowi zarzutu nienależytego opłacenia pisma podlegającego opłacie stałej w sytuacji, gdy przepisy określające wysokość tej opłaty są na tyle niejasne, że budzą uzasadnione wątpliwości interpretacyjne. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 78 Konstytucji strona powołała wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt P 18/07, w którym stwierdzono, że błąd formalny pełnomocnika nie może ograniczać dostępu obywatela do sądu i dlatego też uznano za niezgodny z Konstytucją art. 370 K.p.c., dotyczący odrzucenia apelacji nie spełniającej wymogów formalnych, a sporządzonej przez pełnomocnika. W ocenie strony to stanowisko Trybunału winno uzasadniać przyjęcie skargi kasacyjnej do rozstrzygnięcia pomimo błędu pełnomocnika. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, że z uwagi na treść § 2 ust. 3 pkt 12 w zw. z § 3 rozporządzenia w niniejszej sprawie od skargi kasacyjnej powinien być uiszczony wpis stały w kwocie 250 zł. Przeciwna argumentacja strony, zaprezentowana w zażaleniu, nie jest trafna. Fakt, że decyzja zaskarżona do Sądu pierwszej instancji "nie ustala ani nie określa jakiegokolwiek zobowiązania podatkowego" jest dowodem li tylko na to, że w sprawie tej nie jest należny wpis stosunkowy, a nie jak twierdzi strona, że nie jest należny wpis stały w wysokości 500 zł. Należy zwrócić uwagę na fakt, że zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest pobieranie wpisu stosunkowego, co wynika z art. 231 P.p.s.a. i w sprawach dotyczących ustalania czy określania zobowiązań podatkowych, o których wspomina skarżący, będzie pobierany właśnie taki wpis. Z powyższego wynika, że istnieją także inne sprawy z zakresu zobowiązań podatkowych, które nie będą objęte wpisem stosunkowym, a więc sprawy, które nie dotyczą ustalania czy określania zobowiązań podatkowych. Wynika to z faktu, że mówiąc o zobowiązaniu podatkowym nie można ograniczyć się do jego strony przedmiotowej, istotna jest także strona podmiotowa. Co za tym idzie, zobowiązań podatkowych dotyczą także te sprawy, w których, ujmując rzecz w sposób uproszczony, spór toczy się o to, kto ma podatek (zaległość podatkową) zapłacić. Do takich należą sprawy z zakresu odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe innego podmiotu. Ich przedmiotem będzie bowiem kwestia legalności przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe na inny podmiot, a więc kwestia z zakresu zobowiązań podatkowych. Na marginesie należy stwierdzić, że wątpliwym jest działanie pełnomocnika, który na tym etapie postępowania opłaca zbyt niską kwotę wpisu, czym ryzykuje odrzucenie skargi kasacyjnej tylko dlatego, że w jego ocenie zarządzenie przewodniczącego o ustaleniu wysokości wpisu od skargi było błędne. Do rozstrzygania tego typu sporów istnieją stosowne środki prawne, z których można skorzystać bez ryzyka odrzucenia skargi kasacyjnej. Przechodząc do zarzutu niezgodności postanowienia Sądu pierwszej instancji z Konstytucją należy stwierdzić, że nie jest on zasadny. W istocie bowiem sprowadza się on do oczekiwania pełnomocnika skarżącego, by Wojewódzki Sąd Administracyjny, a w następstwie także Naczelny Sąd Administracyjny, nie zastosował w tej sprawie przepisu rangi ustawowej, tj. art. 221 P.p.s.a., przewidującego obowiązek odrzucenia pisma podlegającego opłacie stałej, wniesionego przez adwokata lub radcę prawnego, które nie zostało prawidłowo opłacone. Takie stanowisko jest oczywiście bezzasadne, zarówno bowiem Sąd pierwszej instancji jak i Naczelny Sąd Administracyjny są obowiązane do stosowania przepisów ustaw, w przeciwnym wypadku wkraczałyby w kompetencje Trybunału Konstytucyjnego. Podsumowując należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył prawa odrzucając skargę kasacyjną J. M. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny postanowił w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. zażalenie jako bezzasadne oddalić.