I OW 4/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Izabella Kulig- Maciszewska Sędziowie NSA Jerzy Solarski Marek Stojanowski (spr.) Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta i Gminy C. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta C. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku R. U. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku postanawia: wskazać Prezydenta Miasta C. jako organ właściwy do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Wnioskiem z dnia 31 grudnia 2007r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Chocianowie, działający z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy C., wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość miejscową między Kierownikiem Ośrodka Pomocy Społecznej w C. a Dyrektorem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., działającym z upoważnienia Prezydenta Miasta C. w sprawie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego R. U.. Organ wskazał na następujący stan faktyczny w niniejszej sprawie: w dniu 31 października 2007 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. R. U. złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta C., postanowieniem nr [...] z dnia [...] uznał swoją niewłaściwość i, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazał sprawę do rozpoznania do Ośrodka Pomocy Społecznej w C., wskazując, że miejscem zamieszkania R. U. jest C.. Wskazano, że R. U. jest zameldowany na pobyt stały w C., ul. [...], natomiast na pobyt czasowy w C., przy ul. [...]. Pod w/w adresem znajduje się Wyższe Seminarium Duchowne Archidiecezji [...], w którym R. U. jest studentem pierwszego roku teologicznych jednolitych studiów magisterskich. Podniesiono, że w pierwszej części wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego R. U. jako miejsce zamieszkania podał adres Wyższego Seminarium Duchownego w C., w związku z czym stwierdzić należy, że R. U. w tym okresie przebywać będzie na terenie C.. Organ wskazał także, iż matka R. – R. U. jest uprawniona w Ośrodku Pomocy Społecznej w C. do świadczeń rodzinnych na dzieci: K. U., S. U., M. U., na okres od dnia 1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2008 r. Nie ubiegała się o świadczenia rodzinna na syna R., ani też nie wpisała syna do składu rodziny. W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta C., wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie przemawia za tym, by miejscem zamieszkania osoby ubiegającej się o prawo świadczenia rodzinnego była C.. Zaznaczono, że R. U. zawnioskował o dodatek z tytułu podjęcia nauki poza miejscem zamieszkania, w związku z czym uznać trzeba, iż miejscem zamieszkania R. U. jest C.. W sytuacji gdyby miejscem zamieszkania R. U. była C., nie ubiegałby się on o przyznanie prawa do dodatku z tytułu podjęcia nauki poza miejscem zamieszkania, ze względu na tożsamość miejsca zamieszkania i pobierania nauki. Wskazano także, iż wnioskodawca podczas rozmowy telefonicznej poprosił o przesłanie decyzji na adres miejsca zameldowania w C., co może świadczyć o tym, iż w tej miejscowości znajduje się w dalszym ciągu ośrodek interesów osobistych i majątkowych R. U.. W ocenie Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., ze względu na obowiązek przebywania podczas okresu studiów w internacie, co jest specyfiką wewnętrznych uregulowań uczelni, jaką jest Wyższe Seminarium Duchowne w C., nie można miejsca okresowego pobytu uważać za miejsce zamieszkania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: świadczenia rodzinne to odrębna od świadczeń z ubezpieczenia społecznego i pomocy społecznej grupa świadczeń pieniężnych. W ramach świadczeń rodzinnych można wyróżnić dwie zasadnicze grupy świadczeń: - pierwszą stanowi zasiłek rodzinny oraz odrębnie uregulowane dodatki do zasiłku rodzinnego - drugą stanowią tzw. świadczenia opiekuńcze, to jest zasiłek pielęgnacyjny i świadczenia pielęgnacyjne. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek osób wymienionych w przepisie, w tym również pełnoletniej osoby niepełnosprawnej, a zgodnie z ustępem 2 art. 23 "wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby". Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji "miejsca zamieszkania". Należy zatem odnieść się w tej kwestii do wyjaśnienia pojęcia "miejsca zamieszkania" zawartego w art. 25 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu, przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. Sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości nie stanowi o zamieszkaniu, lecz musi być połączony z przebywaniem w danej miejscowości i to z takim przebywaniem, które ma cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów (por. postanowienie NSA W-wa z dnia 7 września 2005 sygn. akt I OW 163/05). Odnosząc stan prawny do stanu faktycznego niniejszej sprawy, należy uznać, że R. U. jest zameldowany na pobyt stały w C., ul. [...], natomiast na pobyt czasowy w C., przy ul. [...]. Pod tym adresem znajduje się Wyższe Seminarium Duchowne [...]. R. U. jest tam studentem pierwszego roku teologicznych jednolitych studiów magisterskich. Skoro więc R. U. przebywa w C. w sensie fizycznym i jest zgodne z jego wolą i świadomością, że to miejsce stanowi centrum jego osobistych i majątkowych interesów, to należy uznać, że miejscem zamieszkania R. U. jest C.. Konsekwencją tego stanowiska będzie to, że Prezydenta Miasta C. należy wskazać, zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139 poz. 992 ze zm.), jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku R. U. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków z tym związanych. Z tego względu na podstawie art. 15 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.