I OZ 660/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 4 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 32/08 o umorzeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 4 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 32/08 umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia 3 listopada 2008 r. J. A. o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd podał, iż wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, bowiem stosownie do art. 239 pkt 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, jak ma to miejsce w niniejszym postępowaniu, zwolnienie od obowiązku uiszczania kosztów sądowych jest z mocy prawa. Co do argumentu skarżącej dotyczącego odmowy sporządzenia przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu skargi kasacyjnej WSA wskazał, iż zadaniem Sądu jest przyznanie bądź odmowa przyznania prawa pomocy w we wnioskowanym zakresie, co uczyniono postanowieniem z dnia 26 maja 2008 r., którym przyznano skarżącej pełnomocnika z urzędu – adwokata a nie jest władny do zmiany personalnej pełnomocnika z urzędu, gdyż do tego upoważniony jest właściwy samorząd zawodowy – w tym przypadku Okręgowa Rada Adwokacka w Bydgoszczy. Jednocześnie Sąd podniósł, iż w niniejszej sprawie kilkakrotnie rozpatrywano już wnioski J. A. w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Na powyższe postanowienie złożono zażalenie, wnosząc o jego uchylenie w całości. W obszernym uzasadnieniu zarzucono, iż Sąd wydając postanowienie o umorzeniu naruszył prawa i wolności konstytucyjne skarżącej. Ponadto podniesiono szereg zarzutów co do pełnomocnika, z którego działań skarżąca jest niezadowolona i żąda jego zmiany, gdyż nie jest związana z adwokatem na całe życie. Zarzucono, iż adwokat swoich obowiązków nie wypełnił, a umorzenie postępowania w niniejszej sprawie jest krzywdzące i działa na jej szkodę w związku z tym żąda jej naprawienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionej podstawy. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwaną dalej P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeśli postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W niniejszej sprawie za takie należało uznać postępowanie o przyznaniu J. A. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż jest ona zwolniona z mocy prawa stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Dodatkowym argumentem jest również postanowienie z dnia 26 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 32/08, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy przyznał prawo pomocy skarżącej - adwokata z urzędu. W związku z tym, iż zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wyłącznie ocena zaskarżonego postanowienia o umorzeniu postępowania, należy stwierdzić, że strona skarżąca nie przedstawiła argumentów uzasadniających uchylenie zaskarżonego postanowienia w tym takich, które dowodziłyby, iż WSA przy jego wydawaniu naruszył prawo. Prawomocne postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może być uchylone i zmienione jedynie w przypadku zmiany okoliczności sprawy, jak stanowi art. 165 P.p.s.a. W niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki wskazane w tym przepisie, zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, w sytuacji, gdy w obrocie prawnym znajdowało się prawomocne postanowienie umarzające postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznające stronie takie prawo w zakresie ustanowienia adwokata, jest bezprzedmiotowy, a postępowanie toczące się w tym zakresie winno być umorzone. Zatem stosownie do wywodów podniesionych wyżej J. A. nie jest obowiązana do uiszczania jakichkolwiek kosztów sądowych z powodu zwolnienia z mocy prawa jak również posiada pełnomocnika z urzędu. Ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy byłoby zatem niecelowe. Na marginesie, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, iż w przypadku zastrzeżeń co do pracy świadczonej przez wyznaczonego pełnomocnika skarżąca powinna zwrócić się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie innego adwokata, bowiem w myśl art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058, ze zm.) w sprawach, w których pomoc prawna ma z mocy przepisów prawa nastąpić z urzędu, zwolnić adwokata od udzielenia tej pomocy może tylko organ, który go wyznaczył. Zmiana adwokata świadczącego pomoc prawną z urzędu nie należy zatem do sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.