II OZ 718/08
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-07-08
Skład orzekający: Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak pouczenia o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego w odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi, jeśli skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak pouczenia o możliwości wniesienia skargi w odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie zwalnia strony z obowiązku wykazania braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i wymaga łącznego spełnienia przesłanek, w tym obiektywnego miernika staranności. Skoro skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu, sąd prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi.Stan faktyczny
G. U. wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy K. dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jednocześnie domagając się przywrócenia terminu do jej wniesienia. Argumentował, że organ nie pouczył go o możliwości złożenia skargi w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny postanowił oddalić zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia del. WSA Leszek Kamiński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 1049/07 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi G. U. na uchwałę Rady Gminy K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić zażalenie
W dniu 5 grudnia 2007 r. G. U. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, za pośrednictwem Rady Gminy K. skargę na uchwałę tegoż organu z dnia [...], nr [...], w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. w granicach administracyjnych, z którego wyłączone zostały tereny objęte uchwałami Rady K. oraz teren przeznaczony dla projektowanego zbiornika retencyjnego "[...]". W skardze zawarty został wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, w którym wskazano, iż organ przy udzieleniu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie zawarł pouczenia o możliwości złożenia skargi do sądu administracyjnego, co zdaniem wnioskodawcy nie może narażać go "na skutki z tego wynikłe".
Postanowieniem z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 1049/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zw. dalej: p.p.s.a. odmówił G. U. przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, iż wobec doręczenia organowi w dniu [...] maja 2007 r. wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a następnie doręczenia przez tenże organ skarżącemu odpowiedzi na wezwanie - jednakże dopiero w dniu [...] listopada 2007 r., termin do wniesienia skargi upłynął w dniu [...] lipca 2007 r. Ponadto strona skarżąca składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w dniu [...] grudnia 2007 r. (prezentata wpływu do organu), dokonała wskazanej czynności po upływie pięciu miesięcy od wymaganej daty do wniesienia skargi, nie wskazując przy tym w uzasadnieniu wniosku żadnych obiektywnych okoliczności, które uniemożliwiłyby dochowanie terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Za tego rodzaju okoliczności trudno bowiem, zdaniem Sądu I instancji, uznać okres oczekiwania na podjęcie stosownych działań ze strony organu w związku z uprzednim wniesieniem wezwania. Jak podkreślił Sąd I instancji Przewodniczący Rady Gminy K. pismem z dnia [...] maja 2007 r. poinformował skarżącego, iż jego wniosek zostanie rozpatrzony do dnia [...] czerwca 2007 r. W dniu [...] września 2007 r., wobec braku udzielenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, skarżący wystąpił ze skargą do Wojewody Ś. na przewlekłe załatwianie sprawy. Wnioskodawca nie podjął jednak w tym czasie żadnych kroków związanych z wniesieniem ewentualnej skargi do Sądu.
Zdaniem Sądu Wojewódzkiego bezskuteczne oczekiwanie na doręczenie odpowiedzi, pomimo upływu wyznaczonego przez Gminę terminu nie wskazuje na brak winy skarżącego, a co za tym idzie nie stanowi okoliczności faktycznej uzasadniającej przywrócenie uchybionego terminu.
W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucił naruszenie art. 53 § 2 p.p.s.a. Wyraził pogląd, że pismo z dnia [...] maja 2007 r. Rady Gminy K. (że przedmiotowa sprawa nie zostanie załatwiona w terminie przewidzianym w art. 36 § 1 k.p.a.) była odpowiedzią na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, lecz nie zawierającą stosownego pouczenia o możliwości wniesienia skargi w określonym przez prawo terminie. Dlatego też zdaniem skarżącego Sąd wojewódzki błędnie zastosował dyspozycję art. 54 § 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. Według skarżącego, skoro organ udzielił odpowiedzi na wezwanie, skarga powinna być wniesiona zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. w terminie 30 dni od doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, czyli uchwały Rady Gminy K. odmawiającej usunięcia naruszenia interesu prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest niezasadne.
Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej: p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że działanie strony nie było niezawinione, a tym samym nie było podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z wypełnieniem przez wnioskodawcę czterech przesłanek łącznie, które obejmują: złożenie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do złożenia tego rodzaju wniosku, uprawdopodobnienie braku winy w niedokonaniu czynności procesowej w przewidzianym terminie oraz jednoczesne dokonanie wraz ze składanym wnioskiem o przywrócenie terminu określonej czynności procesowej.
W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku
Sąd Wojewódzki wskazał iż wobec doręczenia organowi w dniu [...] maja 2007 r. wezwania do usunięcia naruszenia prawa, zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. termin do wniesienia skargi, wobec braku udzielenia odpowiedzi na wezwanie, wynosi sześćdziesiąt dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa, tak więc upływał on w dniu 3 lipca 2007 r. Organem, który posiadał kompetencje do wyrażenia stanowiska w formie uchwały, w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa była Rada Gminy. Z tego powodu pisma Przewodniczącego Rady Gminy K. z dnia [...] maja 2007 ustalającego termin załatwienia sprawy do [...] czerwca 2007 r., nie można uznać za wyrażenie stanowiska, o którym mowa wyżej, gdyż z treści tego pisma wynikało, że sprawa ma być dopiero w przyszłości przez Radę Gminy załatwiona.
Z przepisu art. 53 § 2 p.p.s.a. jasno wynika iż termin na udzielenie odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wynosi trzydzieści dni i nie może być (wbrew temu co podano w piśmie z dnia [...] maja 2007 r.) przez organ dowolnie wydłużany. Nie zmienia to jednak faktu, iż po upływie trzydziestu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ponieważ odpowiedź na to wezwanie nie została udzielona przez Radę Gminy, G. U. był uprawniony do wniesienia skargi na uchwałę tej Rady, w ciągu kolejnych trzydziestu dni, a więc do dnia 3 lipca 2007 r. Skoro zaś skarżący, bez potrzeby uruchamiając w międzyczasie tryb skargowy do Wojewody, zamiast złożenia w przewidzianym przez prawo terminie skargi do Sądu, złożył ją dopiero w dniu 10 grudnia 2007 r., a w dołączonym do skargi wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia nie wykazał przesłanki przywrócenia terminu, jaką jest brak zawinienia w uchybieniu terminu, to uznać należało, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] prawidłowo odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Gminy K. z dnia [...].
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło