II OZ 1382/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 524/08. o odmowie dopuszczenia M. B. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Spółdzielni Budowy Domów Jednorodzinnych [...] w C. Gmina K. J. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki sieci kanalizacyjnej postanawia: oddalić zażalenie Spółdzielnia Budowy Domów Jednorodzinnych [...] w C. Gmina K. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki sieci kanalizacyjnej. W dniu 18 września 2008 r. do Sądu wpłynął wniosek M. B. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w w/w postępowaniu. We wniosku tym wskazała ona, że jest członkiem skarżącej Spółdzielni. Wyjaśniła, że dwa należące do niej budynku są podłączone do osiedlowej sieci kanalizacyjnej, zatem rozbiórka tej sieci pozbawiłaby jej możliwości użytkowania w/w budynków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 524/08, odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania M. B.. W uzasadnieniu Sąd powołując treść art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wskazał, że interes prawny, o którym mowa w tym przepisie pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Stwierdził ponadto, że podmiotem uprawnionym do występowania na prawach strony w postępowaniu administracyjnym jest spółdzielnia mieszkaniowa reprezentowana przez jej zarząd, a nie poszczególni jej członkowie. Przepisy ustawy Prawo spółdzielcze nie uzasadniają udziału członka spółdzielni w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony w sytuacji gdy postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego spółdzielni. Członkowie spółdzielni kwestionujący działalność zarządu mają prawo czynić to bądź to w drodze postępowania wewnątrzspółdzielczego w trybie i na zasadach określonych w ustawie Prawo spółdzielcze, bądź też na zasadach ogólnych na drodze postępowania sądowego. Sąd I instancji dodał, że wprawdzie wyjątkowo możliwe jest dopuszczenie członka spółdzielni do udziału w postępowaniu jako strony. Może to nastąpić, gdy zostanie naruszony jego własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes, jednakże zdaniem Sądu, taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. B., zarzucając, iż organ I instancji nakładając na Spółdzielnię obowiązek sieci kanalizacyjnej, nie wziął pod uwagę, że na terenie Spółdzielni istnieją przyłącza będące w dacie orzekania odrębna własnością poszczególnych właścicieli nieruchomości. Fakt, że nałożony zaskarżoną decyzją obowiązek dotyczy nie tylko Spółdzielni potwierdza, zdaniem skarżącej także Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który w odpowiedzi na skargę stwierdza, iż obowiązek ten dotyczy Spółdzielni, jednakże nie wyklucza w dalszej kolejności podjęcia działań wobec innych osób, w tym również skarżącej. Wobec powyższego, w ocenie skarżącej wniosek o dopuszczenie jej do udziału do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania jest w pełni uzasadniony.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Pod pojęciem "interes prawny" należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Interes prawny to coś więcej niż interes faktyczny, gdyż za interes prawny można uznać tylko taki interes, który stwarza korzystną sytuację prawną dla danego podmiotu. Ocena czy w danym przypadku występuje interes prawny, wynika z konfrontacji tego, co uważa się za interes prawny, z normami prawa materialnego, regulującymi określoną sferę stosunków społecznych. Mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W przedmiotowej sprawie M. B. wnosząc o dopuszczenie jej do udziału w sprawie wskazała, iż jest członkiem Spółdzielni będącej adresatem zaskarżonej decyzji, a ponadto, wykonanie nakazu rozbiórki sieci kanalizacyjnej uniemożliwi jej korzystanie z należących do niej budynków. Wskazać zatem należy, iż trafnie zauważył Sąd I instancji, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje stanowisko, że członkom spółdzielni mieszkaniowych nie przysługują prawa strony. Przepisy nie przyznają bowiem członkom spółdzielni mieszkaniowych prawa do korzystania z majątku spółdzielczego oraz do rozporządzania rzeczą w sensie art. 140 kc. W stosunkach zewnętrznych członków spółdzielni reprezentuje jej zarząd. Członkowie spółdzielni kwestionujący działalność zarządu mają prawo czynić to bądź to w drodze postępowania wewnątrzspółdzielczego, bądź też na zasadach ogólnych na drodze postępowania sądowego. Od przedstawionego wyżej stanowiska dopuszczalny jest jednak wyjątek w sytuacji, gdy członek spółdzielni wykaże, iż w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego naruszony został jego "własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes". Mając zatem na względzie, że w niniejszej sprawie stroną postępowania jest Spółdzielnia, która reprezentuje wszystkich swoich członków, w tym również skarżącą oraz biorąc pod uwagę, że wskazywana przez skarżącą okoliczność, iż rozbiórka sieci kanalizacyjnej na terenie Spółdzielni uniemożliwi jej korzystanie z należących do niej budynków stanowi w istocie interes faktyczny, należy się zgodzić z poglądem Sądu I instancji, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą określone w art. 33 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przesłanki dopuszczenia M. B. do udziału w niniejszym postępowaniu. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.