III SA/Gl 1635/07
WyrokWSA w Gliwicach2008-05-08
Skład orzekający: Anna Apollo, Barbara Brandys – Kmiecik, Barbara Orzepowska – Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym, obciążając podatnika akcyzą od nadmiernych ubytków w transporcie, pomimo wniosków dowodowych strony dotyczących błędów pomiarowych i możliwości zastosowania zwolnienia podatkowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że zostały one wydane bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy. Organy podatkowe nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, nie rozważyły wszystkich dowodów i okoliczności, a także nie wezwały strony do doprecyzowania wniosków dowodowych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym na możliwość zastosowania zwolnienia od akcyzy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego określającą wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nadmiernych ubytków benzolu surowego w transporcie. Podatnik kwestionował prawidłowość pomiarów wagi i wskazywał na możliwość zastosowania zwolnienia od akcyzy z uwagi na brak winy. Skarżąca domagała się uchylenia decyzji, zarzucając organom naruszenie przepisów procesowych i zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie Asesor WSA Barbara Brandys – Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska – Kyć, Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" S.A. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia [...] r. nr [...] 2. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną z powołaniem się na art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm.) Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia [...] r. określającą wysokość zobowiązania podatkowego i zarazem zaległości podatkowej w podatku akcyzowym za [...] r. w kwocie [...] zł.
Uzasadniając swoje stanowisko Dyrektor Izby Celnej przede wszystkim ustalił, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej w składzie podatkowym koksowni "B" należącego do Kombinatu Koksochemicznego "A" S.A. w Z. ujawniono ubytki powstałe w transporcie wyrobów akcyzowych w okresie od [...]r. do [...] r., a fakt ten opisano w protokole z dnia [...] r. nr [...] r. Za okres objęty kontrola podatnik nie przedstawił dowodów wpłat dziennych. Nadto w deklaracji za [...] r. AKC-3 nie wykazał zobowiązania podatkowego. Wobec tego Naczelnik Urzędu Celnego w G. wszczął postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego.
Podatnik w piśmie z dnia [...] r. wyjaśnił, iż niedobory powstały na skutek nie uwzględnienia przy ważeniu samochodu wraz z benzolem zarówno w punkcie nadawcy, jak i odbiorcy towaru tolerancji urządzenia pomiarowego. Przy czym w trakcie ważenia przesyłki u odbiorcy nie stwierdzono uszkodzeń cysterny, czy wycieków benzolu. Zatem tylko różnice wskazań urządzeń pomiarowych mieszczące się w granicach błędów pomiaru mogły być przyczyną powstania ponadnormatywnych niedoborów. Zaznaczył także, iż stwierdzone ponadnormatywne ubytki powinny być zwolnione od podatku w oparciu o § 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004r., bowiem powstały bez winy podatnika. Dodatkowo wniósł o dopuszczenie dowodów z kontroli dokumentów wysyłek dokonanych przez podatnika do innych odbiorców, przesłuchania w charakterze świadków pracowników uczestniczących w czynnościach ważenia towaru i środka transportu zarówno u nadawcy, jak i u odbiorcy.
Dalej stwierdził, iż [...] r. do organu I instancji wpłynęły dokumenty dotyczące wyników kontroli i stwierdzonych ubytków transportowych w dwóch kolejnych składach podatkowych "C" i "D". W następstwie tych i wcześniejszych ustaleń Naczelnik Urzędu Celnego w G. decyzją z dnia [...] r. nr [...] określił Spółce wysok0ośc zobowiązania, a zarazem zaległości podatkowej w podatku akcyzowym za miesiąc [...] r. w kwocie [...] zł. Podkreślił, iż pomiędzy wynikami ważenia benzolu w składach podatkowych Spółki i jej odbiorcy w K. wystąpiły różnice przekraczające granice dopuszczalnych ubytków w transporcie. Potwierdzały to zapisy na karcie 3 dokumentu ADT. Nadto przy ustalaniu wyników ważenia towaru nie można było brać pod uwagę ewentualnej tolerancji wagi, która, zgodnie z przepisami metrologicznymi, jest parametrem dotyczącym charakterystyki danego urządzenia pomiarowego i nie uprawnia do korygowania wyniku pomiaru.
Odnosząc się do wniosku strony o dopuszczenie dowodów z dokumentów i przesłuchania świadków stwierdził, iż nie do niego należało rozstrzyganie o tym, w jaki sposób wyrób akcyzowy odbierany jest w innych składach podatkowych u różnych odbiorców. Zaznaczył również, że słuchanie świadków było bezprzedmiotowe, bowiem ubytki zostały stwierdzone niezależnie od przyczyny ich powstania.
W odwołaniu Spółka, domagając się uchylenia decyzji zarzuciła organowi I instancji :
- naruszenie art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych poprzez niezasadne nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony,
- naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej, tj. zasady prawdy obiektywnej poprzez nie przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego,
- naruszenia terminu załatwienia sprawy, chociaż brak było ku temu podstaw.
Dalej ponowiła wniosek o przeprowadzenie zgłoszonych wcześniej w toku postępowania podatkowego dowodów, a nadto o dopuszczenie dowodu z pism "E" S.A. nr [...], które to pisma w istotny sposób przyczyniłyby się do wyjaśnienia sprawy.
Odnosząc się do tych zarzutów Dyrektor Izby Celnej w K. w pierwszej kolejności wyjaśnił, iż odwołująca się Spółka prowadzi trzy składy podatkowe w Koksowniach "C", "B" i "D", z których m.in. wysyła. wyroby akcyzowe. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej w [...] r. Spółka wyprowadziła ze składów wyroby akcyzowe zharmonizowane – benzol surowy - w ramach procedury zawieszenia poboru akcyzy. Przypominał także, iż wspomniana procedura jest związana z przemieszczaniem wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, a warunkiem jej stosowania było dołączenie do przewożonych wyrobów administracyjnego dokumentu towarzyszącego oraz złożenie we właściwym urzędzie celny zabezpieczenia celnego.
W rozpatrywanej sprawie Spółka do wszystkich partii towaru – benzolu surowego, wyrobu akcyzowego, dołączyła administracyjny dokument towarzyszący – ADT, wskazując w nim wagę przewożonego cysterną samochodową benzolu surowego. W składzie podatkowym odbiorcy wyrobów – "E" S.A. w dokumencie wpisano wynik ważenia przesyłki u odbiorcy. Po porównaniu wyników ustalono różnice w wadze przekraczające granice dopuszczalnych ubytków określone decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia [...] r. nr [...] na poziomie 0,16% masy. Wobec czego na podstawie art. 6 ust. 4 art. 11 ust. 1 i ust. 2, art. 5 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym na Spółce, jako wytwórcy i dostawcy wyrobu akcyzowego ciążył obowiązek zapłaty podatku akcyzowego od nadmiernych ubytków w transporcie.
Dalej nie podzielił argumentów strony co do braku podstaw obciążenia ją podatkiem. Zarówno przy wysyłce towaru, jak i przy odbiorze prawidłowo dokonano jego zważenia na legalizowanych urządzeniach pomiarowych, a stwierdzone rzeczywiste ubytki, stanowiące różnice pomiędzy wynikiem ważenia u nadawcy i odbiorcy znalazły odzwierciedlenie w zapisach w dokumencie ADT. Wreszcie różnice pomiędzy ujawnionym rzeczywistym ubytkiem, a ubytkiem zwolnionym od podatku na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym podlegały opodatkowaniu tym podatkiem, jako ubytki nadmierne. Wskazał także, iż organ I instancji prawidłowo ustalił stawkę i kwotę podatku akcyzowego.
Odnosząc się do zarzutu strony, iż zapisy w dokumencie ADT zostały dokonane pod dyktando pracowników szczególnego nadzoru podatkowego, bez uwzględnienia dopuszczalnej tolerancji wagi wyjaśnił, iż w piśmie "E z dnia [...] r. nr [...]wskazano jedynie, że zgodnie z decyzją szczególnego nadzoru podatkowego odczyty wykazane w trakcie ważenia wpisywane były bez uwzględnienia tolerancji wagi co powodowało powstanie różnic wagi, a nadto przy odbiorze towar ważono "dwukrotnie - brutto i tara".
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, iż ważenia dokonywano na wadze nieautomatycznej, samochodowej o klasie dokładności III. Zgodnie zatem z § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2005r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne przeznaczone do określenia masy będącej podstawą obliczania opłat targowych, ceł, podatków, premii, opustów, kar, wynagrodzeń, odszkodowań lub podobnych typów opłat wynik ważenia dokonanego na wadze nieautomatycznej z udziałem operatora winien być brany pod uwagę bez żadnych korekt.
Odnosząc się do kwestii ewentualnego zwolnienia nadmiernych ubytków od podatku wskazał, iż to na odwołującej się Spółce ciążył obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających zastosowanie takiego zwolnienia, a tego strona nie uczyniła. Nie zgodził się także z zarzutami niedostatecznego wyjaśnienia sprawy, czy naruszenia uprawnień strony poprzez odmowę przeprowadzenia przez nią wnioskowanych dowodów. W jego ocenie organ I instancji zbadał wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, wyjaśnił powody, dla których nie uwzględnił żądań strony, a sprawę załatwił w terminie dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
W skardze skierowanej do sądu administracyjnego "A" S.A. w Z. zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie podatkowym i naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G.
Rozwijając zarzuty skarżąca streściła przebieg postępowania i powtórzyła argumentację przytoczoną już w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo stwierdziła, iż jej zdaniem organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie rozważenie zgłoszonej kwestii dopuszczenia przez ten sam organ podatkowy w analogicznej sprawie skarżącej także dotyczącej ubytków w transporcie zgłoszonych wniosków dowodowych, po przeprowadzeniu których organ uwzględnił argumentację strony i nie obciążył jej podatkiem akcyzowym. Skarżąca miała więc prawo oczekiwać podobnego postępowania ze strony organu podatkowego w niniejszej sprawie.
Wreszcie organ odwoławczy wadliwie zinterpretował pismo "E" S.A. z dnia [...] r. i tym samym błędnie rozważył zarzut naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej. Przede wszystkim nie wyjaśnił okoliczności ważenia spornych przesyłek.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do podniesionych w niej zarzutów raz jeszcze przytoczył argumenty, którymi uzasadnił wydaną przez siebie decyzję odwoławczą. Nie zgodził się również ze stwierdzeniem, iż nie odniósł się do wszystkich zarzutów zgłoszonych przez stronę w jej odwołaniu. Podkreślił, iż w uzasadnieniu skarżonej decyzji wyraźnie wypunktowano i omówiono te zarzuty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżoną decyzje wydano bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy.
Na wstępie wskazać jednak należy, iż wzorzec kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 184 Konstytucji RP oraz 1 ust. 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269). Zgodnie z tymi przepisami sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej – także podatkowej – stosując kryterium legalności, a więc zgodności z prawem tej działalności. Nie oceniają zaskarżonych decyzji kierując się zasadami słuszności, sprawiedliwości społecznej. Kierują się natomiast konstytucyjną zasadą równości wobec prawa, oznaczającą, iż w analogicznej sytuacji faktycznej i prawnej podatnicy będą traktowani tak samo. A to oznacza, iż stosuje tę regułę wobec wszystkich, bez względu na ich faktyczną znajomość prawa, obowiązków podatkowych. Dalej w świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przed przejściem do zasadniczych rozważań konieczne jest rozstrzygnięcie pewnych kwestii wstępnych, a mianowicie:
Organy celne jak każde organy władzy publicznej są zobowiązane działać na podstawie prawa - art. 120 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2005r. nr 8, poz.60 ze zm.). Zasadę tę wzmacnia Konstytucja stanowiąc, że nie tylko na podstawie ale i w granicach prawa - art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Pojęcie prawa w sprawach podatkowych wykracza poza definicję przepisów prawa, rozumianych jako przepisów ustaw podatkowych oraz wydanych na ich podstawie aktów wykonawczych. Od strony kontroli przejawów działalności tych organów władzy wykonawczej przez sąd administracyjny również występuje badanie pod kątem zgodności z prawem.
Ponadto w trakcie postępowania organy podatkowe mają obowiązek podejmować niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z zasadą ogólną postępowania wyrażoną w art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa zwaną zasadą prawdy materialnej, gdyż ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego, co wiąże się z kolei z realizacją zasady praworządności wyrażonej w art. 120 Ordynacji podatkowej. Te normy ogólne mają odzwierciedlenie w szczegółowych przepisach procesowych między innymi w art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej – których istotne naruszenie zarzuca skarżąca w skardze. Zgodnie z tymi przepisami organ podatkowy winien podejmować określone czynności procesowe mające na celu zebranie całego materiału dowodowego i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na tle całokształtu ustalonych faktów ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Natomiast zasada swobodnej oceny dowodów oznacza, że organ podatkowy według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych oraz wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności (zob. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 1997 r., III SA 150/96, niepubl.). Wszechstronne rozważenie zebranego materiału wiąże się z koniecznością uwzględnienia wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu oraz wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu poszczególnych środków dowodowych, mających znaczenie dla ich mocy i wiarygodności. Przy wskazywaniu na istnienie lub nieistnienie określonej okoliczności wynikającej ze zgromadzonych faktów organ winien posługiwać się zasadami logicznego rozumowania, a zewnętrznym odzwierciedleniem dokonania oceny dowodów jest uzasadnienie faktyczne decyzji, w której organ jest zobowiązany wskazać fakty istotne dla sprawy, które uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności - art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej Sąd podziela wywód prawny organów podatkowych dotyczących obciążenia podatkiem akcyzowym nadmiernych ubytków i zasad stosowania procedury przemieszczania wyrobów akcyzowych zharmonizowanych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy. Bowiem zgodnie z art. 5 ust. 1. Ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podaktu akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz. 257 z poźn. zmianami) akcyzie podlegają ubytki lub niedobory wyrobów akcyzowych zharmonizowanych powstałe w czasie produkcji, magazynowania, przerobu, zużycia lub przewozu. Jednak w myśl ust. 2 zwalnia się od akcyzy ubytki lub niedobory powstające podczas wykonywania czynności, o których mowa w ust. 1, do wysokości ustalonej przez właściwego naczelnika urzędu celnego dla danego podatnika akcyzy. W niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego w G. decyzją z [...] r. nr [...] określił skarżącej dopuszczalne normy ubytku benzolu surowego powstającego podczas przewozu tego wyrobu pomiędzy składami podatkowymi w cysternach samochodowych na poziomie 0,16% ilości wysłanej.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym podatnikami akcyzy są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują czynności podlegających opodatkowaniu, zwane dalej "podatnikami". Nadto podatnikami są również podmioty, u których powstają nadmierne ubytki lub niedobory wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, o których mowa w art. 5 ust. 1 – art. 11 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy. Zatem w przypadku prawidłowego ustalenia powstania nadmiernych ubytków w trakcie transportowania benzolu surowego ze składów podatkowych skarżącej do składu podatkowego "E" S.A. w K. ciążyłby na niej obowiązek zapłaty akcyzy.
Sąd podziela także pogląd organów podatkowych co do braku podstaw uwzględniania przy ustalaniu masy wysyłanego i odbieranego towaru z uwzględnieniem tolerancji wskazań użytych do tego celu wag. Po pierwsze do ważenia użyto wag nieautomatycznych, tej samej III klasy, obsługiwanych przez operatora. Po drugie nie ma żadnych podstaw do uwzględnienia przy ustalaniu rzeczywistej masy benzolu tolerancji wskazań jedynie wagi użytej przy ważeniu cysterny w miejscu jej odbioru. Po trzecie prawdopodobieństwo, iż wskazania wyniku ważenia dokonanego w trakcie odbioru benzolu były zawyżone jest takie samo, jak prawdopodobieństwo zaniżenia tego wskazania i takie samo, jak prawdopodobieństwo, iż wynik dokładnie odpowiada rzeczywistej masie przesyłki. Zatem wynik prawidłowo przeprowadzonego ważenia winien być brany pod uwagę w takiej wartości, jak wprost wynika z odczytania wskazań użytych do ważenia urządzeń wagowych.
Dalej zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 2 i art. 27 ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym pobór akcyzy od wyrobów akcyzowych zharmonizowanych jest zawieszony, jeżeli wyroby są przemieszczane między składami podatkowymi na terytorium kraju, jeżeli procedura zawieszenia poboru akcyzy jest związana z przemieszczaniem wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, to warunkiem zawieszenia poboru akcyzy jest łączne spełnienie przez podatnika następujących warunków: dołączenie do przewożonych wyrobów akcyzowych zharmonizowanych administracyjnego dokumentu towarzyszącego i złożenie we właściwym urzędzie celnym zabezpieczenia akcyzowego. Wreszcie zakończenie procedury zawieszenia poboru akcyzy następuje w przypadku otrzymania przez podatnika administracyjnego dokumentu towarzyszącego z potwierdzeniem odbioru wyrobów akcyzowych zharmonizowanych przez nabywcę, a zobowiązanie podatkowe w akcyzie ciążące na tym podatniku wygasa z dniem otrzymania przez podatnika administracyjnego dokumentu towarzyszącego z potwierdzeniem odbioru tych wyrobów przez nabywcę, w części objętej potwierdzeniem – art. 28 ust. 1 powołanej ustawy. Wobec tego o tym, czy na skarżącej ciąży obowiązek podatkowy po zakończeniu procedury zawieszenia poboru akcyzy zadecyduje po pierwsze treść dokumentu AKC, w szczególności treść oświadczenia potwierdzającego odbiór wyrobów akcyzowych, zawierająca w sobie informację o ilości odebranych wyrobów akcyzowych, ich masie, w tym wyniku ważenia wyrobu akcyzowego, takiego, jak np. surowy benzol.
W niniejszej sprawie zarzuty skarżącej w istocie sprowadzają się do dwóch kwestii; poprawności ustalenia wagi cysterny zawierającej surowy benzol w składzie podatkowym odbiorcy transportowanej partii oraz braku zawinienia skarżącej w powstaniu ewentualnych nadmiernych ubytków. Zgłoszone przez nią wnioski dowodowe miały zmierzać do podważenia materialnej poprawności dokumentów AKC, w których zapisano wyniki ważenia kolejnych transportów benzolu oraz samą czynność ważenia cysterny w składzie podatkowym odbiorcy i moment potwierdzenia wyniku ważenia przez szczególny nadzór podatkowy, a zatem dokumenty, które organy podatkowe przyjęły za podstawowe, wiarygodne i wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie można było, tak jak uczynił to organ I instancji wniosków tych skwitować stwierdzeniem, iż jeżeli strona nie zgadzała się z wynikami ważenia u odbiorcy przesyłki to winna była zwrócić się do właściwego dla składu podatkowego odbierającego przesyłkę naczelnika urzędu celnego. Wreszcie sam wynik ważenia spornych przesyłek, treść oświadczenia potwierdzającego odbiór benzolu nie mogły być przez sąd ocenione, bowiem w aktach postępowania brak było dokumentów AKC, ich odpisów lub przynajmniej kserokopii, na które powołał się organ.
W tym miejscu przytoczyć wypada treść § 10 rozporządzenia ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie procedury zawieszenia poboru akcyzy i jej dokumentowania (Dz.U. nr 89. poz. 849 ze zm.), w myśl której, w przypadku stwierdzenia niedoborów wyrobów akcyzowych zharmonizowanych przez prowadzącego skład podatkowy odbierający wyroby na terytorium kraju lub podmiot, o którym mowa w § 9, składa on adnotację na administracyjnym dokumencie towarzyszącym zgodnie z instrukcją wypełniania tego dokumentu, określoną w przepisach dotyczących dokumentacji związanej z przemieszczaniem wyrobów akcyzowych zharmonizowanych. W niniejszej sprawie Sąd nie miał możliwości zapoznać się z ta adnotacją.
Dalej zauważyć należy, iż strona powoływała się w toku całego postępowania na możliwość zastosowania wobec niej instytucji zwolnienia od akcyzy uregulowanej w § 23 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 26 kwietnia 2004r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego (tekst jednolity Dz. U. z 2006r. nr 72, poz. 500 ze zm.). Zgodnie zawartą w tym przepisie regulacją zwalnia się od akcyzy ubytki wyrobów akcyzowych zharmonizowanych powstałe w procedurze zawieszenia poboru akcyzy w czasie produkcji, magazynowania, przerobu, zużycia lub przewozu, wskutek zdarzenia losowego, siły wyższej lub innego zdarzenia wyłączającego bezprawność lub winę podatnika w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Zwolnienie to ma zastosowanie pod warunkiem, że podmiot uprawniony do zwolnienia wykaże zaistnienie tych okoliczności.
W myśl art. 188 Ordynacji podatkowej żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba, ze okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Ustalenie w niniejszej sprawie okoliczności związanych z wysyłka benzolu surowego ze składów podatkowych skarżącej do składu podatkowego "E" S.A., a także okoliczności związanych z odbiorem tej przesyłki, w szczególności ze stanem środka transportu użytego do przewozu benzolu, stanem przesyłki w momencie jej ważenia u skarżącej i u odbiorcy mogły mieć wpływ na ocenę zaistnienia przesłanek pozwalających na zastosowanie wobec skarżącej zwolnienia podatkowego. Nie można było tej kwestii, bez rozważenia pod tym kątem zgłoszonych wniosków dowodowych, skwitować jednym zdaniem, iż strona nie wykazała takich okoliczności.
Zauważyć także należy, iż sam wniosek o przesłuchanie świadków nie do końca został poprawnie sformułowany. Skarżąca powinna była w nim wyraźnie wskazać kogo konkretnie, z imienia i nazwiska, chciałaby przesłuchać w charakterze świadka, tym bardzie, że powinna była wiedzieć, kto z jej pracowników uczestniczył w czynności załadunku i ważenia benzolu w jej składach podatkowych. Miała także możliwość ustalenia takich danych w odniesieniu do składu podatkowego odbiorcy przesyłki. Jednak taki wniosek nie powinien był być pominięty bez uprzedniego wezwania strony, działającej w postępowaniu podatkowym bez udziału fachowego pełnomocnika, do jego doprecyzowania. Tego jednak organy podatkowe nie uczyniły.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c w związku z art. 135 oraz art. 152 i 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji obciążono organy odwoławczy kosztami postępowania. Jednocześnie wstrzymano wykonanie zaskarżonego aktu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy przede wszystkim uzupełni materiał dowodowy o brakujące dokumenty, wezwie stronę do doprecyzowania jej wniosków dowodowych o dane świadków i w zależności od wyników tego ostatniego wezwania przesłucha wskazanych świadków i ponownie rozważy wszystkie okoliczności sprawy, w tym kwestię zastosowania ewentualnego zwolnienia podatkowego, o ile skarżąca wykaże warunkujące to zwolnienie przesłanki.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło