I FZ 419/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Juliusz Antosik po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 sierpnia 2009 r. ,sygn. akt I SA/Gd 1057/07 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 25 września 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 1057/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił M. K. przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 maja 2008 r. Przedstawiając stan faktyczny w sprawie, Sąd I instancji wskazał, że wymienionym wyrokiem została oddalona skarga M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 25 września 2007 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 8 lipca 2008 r. (dowód: potwierdzenie odbioru, k. 45). Wnioskiem z dnia 8 sierpnia 2008 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy obejmujące ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 4 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przyznał skarżącemu prawo pomocy w żądanym zakresie. Okręgowa Izba Radców Prawnych w Gdańsku wyznaczyła na pełnomocnika skarżącego z urzędu radcę prawnego D. F., której skarżący w dniu 17 czerwca 2009 r. udzielił pełnomocnictwa do reprezentowania go w sprawie. W dniu 14 lipca 2009 r. pełnomocnik skarżącego zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jednocześnie dopełniając uchybionej czynności. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego wskazała, że w dacie upływu trzydziestodniowego terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej toczyła się przez tut. Sądem sprawa z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, niemożliwym było zatem zachowanie tego terminu z uwagi na obowiązujący przy sporządzeniu skargi kasacyjnej przymus adwokacko-radcowski. W ocenie Sądu I instancji, rozpatrującego wniosek strony, nie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Skarżący zwrócił się bowiem z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy już po zapadnięciu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W tych okolicznościach nie można przyjąć, iż skarżący należycie zadbał o swoje interesy, skoro zwlekał - aż do upływu ustawowego terminu - ze zwróceniem się o ustanowienie pełnomocnika, który mógłby w jego imieniu sporządzić skargę kasacyjną. Złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie wskazuje na żadne okoliczności, czy przeszkody, które uniemożliwiły skarżącemu wniesienie o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w terminie otwartym dla zaskarżenia wyroku. Jest za to we wskazanym wniosku gołosłowne twierdzenie pełnomocnika strony, że wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony jego mandantowi dopiero w dniu 23 lipca 2008 r. Przy czym, co ważne, pełnomocnik skarżącego nie podważa w żaden sposób prawdziwości dowodu na okoliczność daty doręczenia przesyłki, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, co więcej nawet się do niego nie odnosi. Na znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym poświadczeniu odbioru widnieje zaś wyraźny podpis skarżącego przy dacie 8 lipca 2008 r.; datą tą opatrzony jest również stempel pocztowej placówki oddawczej, co oznacza, że w tym dniu odesłano zwrotne poświadczenie odbioru do nadawcy. W świetle tego dowodu twierdzenia pełnomocnika strony co do daty doręczenia wyroku należy uznać za niezgodne z prawdą. Powyższe zachowanie skarżącego świadczy w ocenie Sądu o niedbałym prowadzeniu przez niego własnych spraw, a zatem nie jest okolicznością pozwalającą na uniknięcie negatywnych konsekwencji procesowych związanych z uchybieniem terminu. Na uchybienie terminu w rozpoznawanej sprawie nie miało zaś żadnego wpływu postępowanie w sprawie przyznania prawo pomocy, gdyż wbrew twierdzeniem pełnomocnika skarżącego, w dacie upływu uchybionego terminu procedura ta nie została jeszcze wszczęta. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. W jego uzasadnieniu wskazał, że składając wniosek o przyznania prawa pomocy działał w przekonaniu, że terminem właściwym do jego złożenia jest termin jednego miesiąca. O takim właśnie terminie utwierdzić miał go również sekretariat Wydziału I WSA. Stąd też, składając wniosek o przyznanie prawa pomocy w dniu 8 sierpnia 2008 r., działał w przekonaniu, że nie uchybił terminowi. Odnosząc się zaś do argumentacji Sądu I instancji zaprezentowanej w zaskarżonym postanowieniu, zaznaczył, że spóźnione wniesienie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie miało to i tak większego znaczenia, wobec przewlekłości postępowania o przyznanie prawa pomocy, albowiem termin do wniesienia skargi kasacyjnej i tak upłynąłby, pomimo ewentualnego wcześniejszego złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze należy wskazać, że złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie wskazywał na żadne okoliczności, czy przeszkody, które uniemożliwiły skarżącemu wniesienie o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w terminie otwartym dla zaskarżenia wyroku. Tego typu argumenty pojawiły się dopiero na etapie zażalenia. Odnosząc się do nich, należy wskazać, że o trzydziestodniowym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, strona skarżąca została poinformowana w stosownym piśmie wykonującym zarządzenie z 5 czerwca 2008 r., znajdującym się w kopercie wraz z odpisem orzeczenia z uzasadnieniem (k. 44 akt sądowych). W tym też piśmie strona została poinformowana o przysługującej jej możliwości zwrócenie się do Sądu o przyznanie prawa pomocy. Wskazano tam jednocześnie, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przerywa biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Z powyższych informacji wynikało zatem, że strona winna złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy w trzydziestodniowym terminie od daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem. Należy ponadto zaznaczyć, że termin trzydziestodniowy nie jest terminem tożsamym z terminem miesięcznym. Stąd też nieuzasadnione i nieuprawnione było zastąpienie wskazanego w pouczeniu trzydziestodniowego terminu - terminem miesięcznym. Poczynione zaś w zażaleniu zarzuty dotyczące uzyskania błędnych wskazówek ze strony sekretariatu Sądu w tym zakresie, w świetle otrzymanego na piśmie pouczenia, należy uznać za gołosłowne. Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem, że bez większego znaczenia jest spóźnienie się o jeden dzień ze złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż nie miało to i tak większego znaczenia, wobec przewlekłości postępowania o przyznanie prawa pomocy, albowiem termin do wniesienia skargi kasacyjnej i tak upłynąłby, pomimo ewentualnego wcześniejszego złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy zaznaczyć, że przepisy proceduralne zakładają pewien miernik należytej staranności, z którym strona powinna działać we wszczętym przez siebie postępowaniu. Staranności wymaga się zwłaszcza w przestrzeganiu stosownych terminów. Przepisy wymuszające dokonywanie określonych czynności we wskazanym w ustawie terminie mają bowiem na celu nie tylko zdyscyplinowanie strony, lecz służą również zapewnienia sprawności postępowania sądowego, gwarantując pewien poziom bezpieczeństwa obrotu prawnego. Przyjęcie argumentacji strony pozbawiłoby prawnego znaczenia nie tylko art. 177 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ale również art. 178 tejże ustawy. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy uznać, że zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.