I SA/Wa 100/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2008 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną oddala skargę. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. M. od decyzji Starosty M. z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] o odmowie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w S. stanowiącą działki nr [...] i [...], zajętą pod drogę publiczną , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym sprawy: W dniu [...] grudnia 2005 r. do Starostwa Powiatowego w M. wpłynął wniosek A. M., noszący datę [...] grudnia 2005 r., o ustalenie odszkodowania za część nieruchomości położonej w S., stanowiącej działkę nr [...] w obrębie [...], zajętą pod drogę powiatową – ulicę [...]. Następnie w dniu [...] października 2006 r. organ pierwszej instancji wezwał wnioskującego o przedłożenie brakujących dokumentów: wypisu z rejestru gruntów i wypisu z mapy ewidencyjnej przedmiotowej nieruchomości, odpisu z księgi wieczystej lub złożenia innych dokumentów potwierdzających tytuł własności i udzielenia informacji o złożeniu do Wojewody Mazowieckiego wniosku w trybie art.73 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. W dniu 21 listopada 2006 r. do Starostwa stawił się A. M. i oświadczył, że we wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. nie wpisał działek nr [...] i [...], ale jego intencją było złożenie wniosku o odszkodowanie również za te grunty. W sporządzonym na tę okoliczność protokole z dnia [...] listopada 2006 r. A. M. oświadczył, że chciałby otrzymać odszkodowanie za działki nr [...], [...] i [...] oraz, że powiadomi Starostwo Powiatowe w M. o wystąpieniu do Wojewody o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie przez Powiat w M. z mocy prawa własności nieruchomości zajętych pod drogę powiatową – ulicę [...]. Starosta Powiatu w M. decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...] odmówił ustalenia odszkodowania za nieruchomość stanowiącą działki nr [...] i [...], wskazując że wniosek o ustalenie odszkodowania za te działki został złożony po terminie wskazanym w art. 73 ust.4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz.872 ze zm.), czyli po dniu 31 grudnia 2005 r. W odwołaniu od powyższej decyzji A. M. zarzucił, że błędnie organ pierwszej instancji przyjął, iż nie jest możliwe uzupełnienie wcześniej złożonego wniosku o objęcie nim również działek o numerach [...] oraz [...]. Ponadto odwołujący zarzucił Staroście M. naruszenie art.35 § 3 i 36 § 1 kpa. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...], po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, iż zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe i podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że wniosek o ustalenie odszkodowania za działki nr [...] i [...] położone w S. został złożony po terminie. Zgodnie bowiem z art.73 ust.4 wskazanej powyżej ustawy - odszkodowanie będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Przekroczenie zakreślonego terminu powoduje wygaśnięcie roszczenia, co oznacza, że skarżący utracił możliwość dochodzenia odszkodowania. Na powyższą decyzję Wojewody Mazowieckiego skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie złożył A. M., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego tj. art.73 ust. 1 i ust.4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przez błędną interpretację tego przepisu polegającą na stwierdzeniu, że nie jest możliwe uzupełnienie wcześniej złożonego wniosku o ustalenie odszkodowania. Skarżący wskazał, że uzupełnienie wniosku złożonego w dniu [...] listopada 2006 r. o działki nr [...] oraz [...] nie powinno być potraktowane jako nowy wniosek. Ponadto podał, że w okresie, gdy wniosek z dnia [...] grudnia 2005 r. wpłynął do Starostwa skarżący przebywał w szpitalu, a wniosek o odszkodowanie sporządził jego syn, a skarżący go jedynie podpisał. W piśmie z dnia [...] października 2006 r. organ pierwszej instancji wezwał skarżącego do przedłożenia brakujących dokumentów i pismo to skarżący potraktował jako wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. W wykonaniu wezwania do usunięcia braków w piśmie skierowanym do Starosty skarżący sprecyzował, że żąda odszkodowania za wszystkie nieruchomości zajęte pod drogę publiczną, w tym działki nr [...] i [...] i taki był też jego zamiar przy składaniu wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. We wniosku tym przez omyłkę nie podał działek nr [...] i [...]. Organ powinien, według skarżącego, jego oświadczenie z dnia [...] listopada 2006 r. potraktować jako uzupełnienie wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r., a nie traktować jako zgłoszenie nowego żądania. W skardze podniesiono, że żadne przepisy nie precyzują jakie wymogi powinien zawierać wniosek o ustalenie odszkodowania, a zatem brak podstaw do przyjęcia, że wnioskujący o odszkodowanie musi sam wskazać numery działek. W ocenie skarżącego organy administracji publicznej powinny same ustalić numery działek zajętych pod drogi publiczne i za wszystkie te nieruchomości przyznać odszkodowanie. Skarżący zarzucił organom orzekającym w sprawie opieszałość w podejmowaniu decyzji i niczym nie uzasadnione opóźnienie w załatwieniu sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie zgodne jest z przepisami prawa. Z treści art.73 ust.1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz.872 ze zm.) wynika, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Oczywistym jest więc, że przepis art.73 ust.1 i 2 powołanej wyżej ustawy nakłada na wskazane w tym przepisie podmioty, władające w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne, obowiązek wypłaty dotychczasowym właścicielom odszkodowań. Przepis ten wiąże uwłaszczenie gmin i Skarbu Państwa z obowiązkiem wypłaty odszkodowań. Jednocześnie jednak w art.73 ust.4 powołanej ustawy ustawodawca wprowadził wymóg złożenia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2005 r. Ustalenie odszkodowania następuje zatem nie z urzędu, lecz na wniosek złożony najpóźniej w dniu 31 grudnia 2005 r. Termin określony w art.73 ust.4 wskazanej wyżej ustawy jest terminem materialnym, czyli okresem, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku materialnego. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Termin materialny jest terminem zawitym (nieprzywracalnym). Odnosząc powyższe na grunt sprawy będącej przedmiotem rozpoznania stwierdzić należy, że prawidłowo organy orzekające w sprawie przyjęły, że wniosek o ustalenie odszkodowania za działki nr [...] i [...] skarżący złożył z uchybieniem terminu wskazanego w art.73 ust.4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Z analizy akt sprawy wynika, że A. M. pismem z dnia [...] grudnia 2005 r. wystąpił o ustalenie i wypłatę odszkodowania za część działki nr [...] obręb [...] zajętą pod ulicę [...]. Zatem we wniosku wskazał konkretną działkę tj. działkę nr [...]. Natomiast żądanie ustalenia odszkodowania za działki nr [...] o nr [...] zgłosił dopiero w listopadzie 2006 r., gdy organ wezwał go do uzupełnienia braków wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. Jak wynika z wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wykazu zmian gruntowych działka nr [...] została wydzielona pod ulicę [...] z działki nr [...], natomiast działka nr [...] z działki nr [...], a zatem zarówno działka nr [...], [...] oraz [...] i [...] są samodzielnymi nieruchomościami, które nie pozostają w żadnym związku z działką nr [...] objętą, złożonym z zachowaniem terminu, wnioskiem z dnia [...] grudnia 2005 r. Nie ma zatem racji skarżący, gdy zarzuca organom orzekającym w sprawie, że nieprawidłowo potraktowały wniosek o ustalenia odszkodowania za działki nr [...] i [...] jako nowy wniosek, zamiast jako uzupełnienie złożonego w terminie wniosku z dnia [...] grudnia 2005 r. Zarzuty dotyczące opieszałości organu w wydaniu decyzji zawierającej rozstrzygnięcie wniosku dotyczącego ustalenia odszkodowania za część działki nr [...] nie odnoszą się do sprawy będącej przedmiotem rozpoznania wniosku o ustalenia odszkodowania za działki nr [...] i [...], lecz wniosku dotyczącego odszkodowania za część działki nr [...] i są konsekwencją stanowiska skarżącego, że nie złożył nowego wniosku o odszkodowania za działki nr [...] i [...], lecz uzupełnił wniosek z dnia [...] grudnia 2005 r. Należy przyznać rację skarżącemu, który w skardze podnosi, że art.73 ustawy, będącej podstawą rozstrzygnięcia, nie precyzuje z jakich elementów powinien składać się wniosek o ustalenie odszkodowania, a w szczególności, że we wniosku wnioskujący ma obowiązek wskazać konkretnie numery działek zajętych pod drogę publiczną. Istotnie w sytuacji nie wskazania przez ubiegającego się o odszkodowanie we wniosku za jakie nieruchomości żąda odszkodowania organ powinien wezwać do sprecyzowania wniosku i wówczas pismo określające za jaką nieruchomość zajętą pod drogę publiczną wnioskujący domaga się odszkodowania stanowiłoby uzupełnienie wniosku lub jeśli wnioskujący określiłby, że domaga się odszkodowania za nieruchomości zajęte pod wskazaną ulicę publiczną obowiązkiem organu byłoby ustalenie i wypłacenie odszkodowania za wszystkie nieruchomości zajęte pod drogę publiczną, oczywiście przy spełnieniu pozostałych wymogów art.73 omawianej ustawy. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania mamy do czynienia z inną sytuacją, bowiem we wniosku o przyznanie odszkodowania skarżący precyzyjnie określił, że żąda ustalenia i wypłacenia odszkodowania za działkę nr [...], zajętą pod drogę publiczną – powiatową, ulicę [...] w S.. Prawidłowo zatem organy orzekające w sprawie przyjęły, że wniosek o odszkodowanie za działki nr [...] i [...] nie został złożony w terminie zakreślonym przepisem art.73 ust.4 ustawy. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności Sąd uznał, że skarga nie jest uzasadniona i dlatego na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.