II SA/Ke 141/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 maja 2008 r. sprawy ze skargi C. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz C. B. kwotę 100 (sto) zł tytułem kosztów postępowania sądowego. Wojewoda decyzją z dnia [...] znak: [...] po rozpoznaniu odwołania C. B., na podstawie art. 15 ust. 2, art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm) utrzymał w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowania C. B. z pobytu stałego z lokalu położonego we W. przy ulicy S. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał następujące okoliczności faktyczne i prawne: Wnioskiem z dnia 4.06.2007r. C. B. wystąpił do Burmistrza o wymeldowanie syna C. B. z pobytu stałego z lokalu przy ul. S. we .W. Organ I instancji prowadząc postępowanie administracyjne w oparciu o wyjaśnienia C. B. ustalił, że C. B. nie mieszka przy ulicy S. we W od 15 lat, wyprowadził się do mieszkania żony, znajdującego się we W. przy ulicy P. Do spornego lokalu przychodzi sporadycznie jedynie w celu odwiedzenia matki Z. B. Fakt nie zamieszkiwania w w/w budynku potwierdzili również sąsiedzi. Wobec powyższego organ I instancji uznał, że C. B. skoncentrował życie osobiste w mieszkaniu położonym przy ul. P. a nie w spornym lokalu, w związku z tym lokal ten przestał być dla niego miejscem stałego pobytu w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i zaistniały przesłanki do jego wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Od decyzji Burmistrza C .B. wniósł odwołanie do Wojewody, kwestionując sposób prowadzenia postępowania administracyjnego oraz twierdząc, że w przedmiotowym lokalu zamieszkuje. Wojewoda badając prawidłowość zaskarżonej decyzji organu I instancyjnego wskazał, że postępowanie Burmistrza zostało przeprowadzone wnikliwie, a ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że C. B. opuścił przedmiotowy lokal i skoncentrował swoje życie osobiste, rodzinne i zawodowe w innym miejscu. Fakt ten stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uzasadnia jego wymeldowanie z tego lokalu. C. B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] wnosząc o jej uchylenie w całości. Skarżący stwierdził, że wobec faktu zamieszkiwania we W. przy ul. S., "zaskarżona decyzja niczego nie zmieni, co czyni ją fikcyjną i bezużyteczną." Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej jako p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa do jakich doszło przy rozpatrywaniu sprawy, bez względu na to czy skarżący powoływał się na te uchybienia w skardze. Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Wojewody oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że o zgodności z prawem decyzji administracyjnej decyduje to, czy organ rozstrzygnął sprawę administracyjną w zgodzie z przepisami prawa materialnego, a także, czy rozstrzygnięcie było wynikiem prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Przeprowadzenie postępowania w sposób zgodny z procedurą nie jest przy tym sprawą drugorzędną w stosunku do prawidłowego stosowania prawa materialnego i musi być zgodne z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego przewidzianymi w dziale drugim kodeksu postępowania administracyjnego. Doniosłość rozwiązań takich jak obowiązek podejmowania przez organ z urzędu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak prawo strony do udziału w każdym stadium postępowania, do uczestnictwa w każdej czynności dowodowej, prawo do zgłaszania swoich żądań, opinii oraz zastrzeżeń, prawo do informacji o swojej sytuacji procesowej, polega z jednej strony na zminimalizowaniu ryzyka wydania decyzji w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny, z drugiej na zapewnieniu rozstrzygnięciu maksymalnego obiektywizmu i wyeliminowaniu czynników, które mogłyby poddawać go w wątpliwość. Stosowanie wskazanych zasad postępowania administracyjnego jest wyrazem przestrzegania przez organy praw strony w toczącym się postępowaniu. Przeprowadzenie czynności dowodowych z zachowaniem wymaganych procedur jest szczególnie ważne w przypadku postępowań, w których uczestniczą strony mające przeciwstawne interesy, a do tych niewątpliwie należą sprawy meldunkowe. Normą prawa materialnego, będącą podstawą zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji Burmistrza, jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z dyspozycją powołanego przepisu, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jest spełniona, jeżeli opuszczenie to miało charakter trwały i jest dobrowolne (zob. wyrok NSA z dnia 17 marca 2003 r. V SA 2323/02, LEX nr 159183). Obowiązek wykazania dobrowolnego i trwałego opuszczenia lokalu spoczywa nie tylko na osobie wnioskującej o wymeldowanie, ale także na organie ewidencyjnym prowadzącym postępowanie. Sformułowana w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej stanowi, iż "w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego". Rozwinięciem tej zasady jest art. 77 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Powyższe regulacje wskazują, że organ administracji jako podmiot, na którym spoczywa obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu wyjaśniającym musi podejmować różnorodne czynności w celu pełnego zgromadzenia materiału dowodowego. Obowiązkiem organu orzekającego jest zebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, to znaczy gdy wszelkie możliwości dowodowe zostały już wykorzystane. Przenosząc powyższe rozważania na grunt konkretnej sprawy stwierdzić należy, że organy administracyjne nie wyjaśniły w sposób nie budzący wątpliwości przesłanek określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, skutkujących wymeldowaniem C. B. z pobytu stałego z lokalu przy ul. S. we W. Wbrew twierdzeniom organu, postępowanie wyjaśniające w sprawie nie zostało przeprowadzone wnikliwie. W szczególności zebrany w sprawie materiał dowodowy jest niekompletny i niepełny, co czyni niewiarygodnym ustalenia faktyczne organów odnośnie trwałego i dobrowolnego opuszczenia przez skarżącego spornego lokalu. Podkreślenia wymaga, że organy nie wykorzystały wszystkich możliwych środków dowodowych w celu ustalenia okoliczności faktycznych, które legły u podstaw decyzji o wymeldowaniu C. B. z pobytu stałego ze wskazanego lokalu. Z danych zawartych na formularzu potwierdzenia pobytu stałego, wydanego przez Wydział Spraw Obywatelskich Urzędu Gminy we W. w dniu 15 czerwca 2007r. wynika, że w przedmiotowym lokalu poza skarżącym i jego matką Z.B., wspólnie zamieszkują pełnoletni: E. B., M. S., A. B. Żadna ze wskazanych osób nie została w postępowaniu administracyjnym przesłuchana, a nie ulega wątpliwości, że ich wyjaśnienia mają istotne znaczenie dla ustalenia, czy C. B. faktycznie zamieszkuje w miejscu, gdzie jest zameldowany na pobyt stały. Nadto organy nie przeprowadziły oględzin spornego lokalu, w celu potwierdzenia (lub wykluczenia), czy znajdują się tam rzeczy osobiste skarżącego, świadczące o jego pobycie w mieszkaniu. Ustalenie, że skarżący nie zamieszkuje w spornym lokalu wyłącznie w oparciu o oświadczenia osób, które nie są ani zameldowane ani nie mieszkają wspólnie z C. B. (Z. S., L. J., M. S., a także zgłaszającego wniosek o wymeldowanie – C. B), oraz na podstawie informacji z Komendy Powiatowej Policji we W., należy uznać za niewystarczające i dowolne. Skoro w rozpatrywanej sprawie nie zostały uwzględnione wszystkie dowody, które mogłyby się przyczynić do dokładnego wyjaśnienia sprawy, to w konsekwencji należy uznać, iż ocena materiału dowodowego została dokonana przez organ z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 kpa. Tym samym uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji nie spełnia wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa. Powyższe wadliwości w zakresie wyjaśnienia podstawy faktycznej wydanej decyzji nie zezwalają na uznanie jej za zgodną z prawem i z tego względu należało decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji uchylić. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracyjne uwzględnią dokonaną przez Sąd ocenę prawną w kwestii konieczności uzupełnienia materiału dowodowego przed wydaniem decyzji odnośnie istnienia podstaw wymeldowania C. B. ze wskazanego lokalu. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 134, art. 135, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.