III SA/Gd 18/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2008 r. sprawy ze skargi Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 21 maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji kwotę 540 (pięćset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 3 stycznia 2007 r. Starosta [...] orzekł o zatrzymaniu R. F. prawa jazdy do czasu wykazania się posiadaniem stosownych kwalifikacji do prowadzenia pojazdów kategorii określonych w wydanej decyzji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji powołał się na wielokrotne naruszenie przez w/w przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego czego konsekwencją było uzyskanie 26 punktów karnych. W odwołaniu od przedmiotowej decyzji R. F. podniósł, iż w istocie był sprawcą wykroczeń drogowych w dniach 27 maja i 23 września 2005 r. za które otrzymał łącznie 20 punktów karnych. Nie popełnił jednak przypisywanego mu wykroczenia datowanego na dzień 19 września 2005 r. W tym bowiem dniu pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] kierował zatrudniony przez w/w kierowca R. K. R. F. w trakcie wizyty na Komendzie Policji nie mogąc ustalić telefonicznie, który z zatrudnianych przez niego kierowców prowadził samochód przyznał się do popełnienia przedmiotowego wykroczenia przyjmując stosowny mandat karny. W piśmie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 3 kwietnia 2007 r. R. F. podniósł, iż nie jest w stanie ustalić kto w dniu 19 września 2005 r, kierował samochodem o numerze rejestracyjnym [...], gdyż samochód został skradziony wraz z tarczami tacho. Co nadto istotne, wykroczenie popełnione w dniu 27 maja 2005 r. zostało zarejestrowane przez Straż Gminną w K., do czego w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w/w organ nie miał uprawnień. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] po rozpoznaniu w/w odwołania decyzją z dnia 21 maja 2007 r. uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji i odmówiło skierowania R. F. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w ramach posiadanych uprawnień. W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w świetle materiału dowodowego sprawy i wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 marca 2007 r. wykroczenie z dnia 19 września 2005 r. zostało stwierdzone przez organ nie mający do tego ustawowych uprawnień. W konsekwencji punkty karne mogły być naliczone z wyłączeniem przedmiotowego wykroczenia. Ustalona ilość przypisanych punktów wynosi zatem 20 i nie skutkuje wystąpieniem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Komendant Wojewódzki Policji w G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, iż wykroczenie z dnia 19 września 2005 r. bezsprzecznie popełnił R. F. W/w przyjął bowiem mandat karny kredytowany, który z chwilą pokwitowania stał się prawomocny. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wskazując, iż podanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji daty 23 września 2005 r. zamiast 27 maja 2005 r. było oczywistą pomyłką. Na rozprawie w dniu 6 marca 2008 r. R. F. oświadczył, iż popełnił wykroczenie z dnia 27 maja 2005 r. Nie przyznał się z kolei do popełnienia wykroczenia z dnia 19 września 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, przy czym Sąd orzekł w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Należy zauważyć, iż obowiązkiem organu odwoławczego w świetle wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego jest ponowne rozpatrzenie i rozpoznanie sprawy w jej całokształcie a nie jedynie dokonanie ustaleń kontrolnych w odniesieniu do zakwestionowanego przez stronę aktu administracyjnego. Z tego faktu wynika zaś wymóg wszechstronnej analizy zgromadzonego w aktach materiału dowodowego, względnie przeprowadzenie ewentualnego dowodowego postępowania uzupełniającego do czego uprawnia art. 136 k.p.a. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie wypełnił nałożonego ustawą obowiązku naruszając dyspozycję art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a., co powoduje konieczność eliminacji zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W ocenie Sądu konieczność podjęcia stosownych czynności dowodowych przez organ II instancji została zdeterminowana rozbieżnymi okolicznościami: podanymi przez R. F. w odwołaniu od decyzji organu I instancji (k. 11 akt administracyjnych I instancji) oraz w piśmie z dnia 3 kwietnia 2007 r. wraz z załącznikiem w postaci raportu (k. 1 i 2 akt administracyjnych II instancji) jak i informacjami zawartymi w piśmie podpisanym przez Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego KWP w G. a skierowanym do SKO [...] (k. 6 akt administracyjnych II instancji). Rozbieżności te dotyczyły w swej istocie ustalenia czy w świetle przepisów prawa można przypisać R. F. popełnienie wykroczenia drogowego z dnia 19 września 2005 r. za które otrzymał on 6 punktów karnych i twierdził, że nie jest jego sprawcą a mandat karny pokwitował nieświadomie. Pomimo jasności co do okoliczności popełnienia dwóch z trzech wykroczeń drogowych mających znaczenie w sprawie w decyzji organu II instancji datowanej na dzień 21 maja 2007 r. przyjęto w sposób błędny, iż raport, który przedstawił R. F. dotyczy wykroczenia z dnia 19 września 2005 r. (zamiast wykroczenia z dnia 27 maja 2005 r.). Dopiero w odpowiedzi na skargę datowanej na dzień 6 sierpnia 2007 r. organ dostrzegł swój błąd tłumacząc przedmiotową rozbieżność "oczywistą pomyłką". Pomimo to odniósł się ponownie do niewłaściwego zdarzenia wskazując na datę 23 września 2005 r. Doprecyzowanie w odpowiedzi na skargę okoliczności faktycznych, które winny być zawarte w uzasadnieniu faktycznym wydanego aktu było wadą postępowania administracyjnego, której w ocenie Sądu nie można tłumaczyć "oczywistą pomyłką". Jest to w istocie błąd w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, de facto pozbawiający stronę możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności w toku postępowania administracyjnego. Mając na uwadze powyżej przedstawione uchybienie należało stwierdzić, iż postępowanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] nie było prawidłowe, a dostrzeżone nieprawidłowości mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie rzeczą organu odwoławczego było bowiem ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z obowiązującą zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i wszelkimi kanonami prawidłowego postępowania dowodowego. W sprawie organ winien był dogłębnie wyjaśnić okoliczności związane z faktem popełnienia wszystkich wykroczeń ze szczególnym uwzględnieniem wykroczenia z dnia 19 września 2005 r., co do którego wystawiony został stosowny mandat karny. R. F. przyjął bowiem przedmiotowy mandat kwestionując jednocześnie swoje sprawstwo i wskazując na fakt popełnienia wykroczenia przez jednego z zatrudnionych kierowców. W sprawie organ słusznie uwzględnił skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 marca 2007 r., sygn. U 1/07. W oparciu o przedmiotowy wyrok, z dniem 28 marca 2007 r. utracił bowiem moc przepis § 17 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2003 r. nr 14, poz. 144 ze zm.). Z tym też dniem nastąpiło uchylenie domniemania konstytucyjności kontrolowanego przepisu, określającego uprawnienia strażników straży gminnych (miejskich) do wykonywania czynności z zakresu kontroli ruchu drogowego w odniesieniu do kierujących pojazdami przekraczających dozwoloną prędkość. Organ dopuścił się jednak błędów w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, czego wyrazem jest wewnętrzna sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem a okolicznościami zawartymi w uzasadnieniu decyzji albowiem w omawianej sprawie żadnego mandatu nie wystawił organ nieuprawniony. W świetle powyższych rozważań decyzja organu odwoławczego stanowi wadliwy akt administracyjny. Stąd też Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...]. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w/w ustawy w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).