II GZ 136/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Stanisław Gronowski po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 maja 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 943/08 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 9 maja 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 943/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek M. F., zawarty w punkcie 2 skargi z dnia 25 lutego 2008 r. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż zgodnie z treścią przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sąd może, po przekazaniu skargi sądowi, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Przesłanką niezbędną przyznania ochrony tymczasowej jest możliwość wykonania aktu, którego dotyczy wniosek zaś wstrzymanie wykonania aktu jest bezprzedmiotowe gdy decyzja nie podlega w ogóle wykonaniu. Sąd I instancji wskazał również, że co do zasady z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne oraz te spośród konstytutywnych aktów uprawniających, które dla spowodowania stanu prawnego lub faktycznego w nich określonego nie wymagają żadnych działań ze strony podmiotów uprawnionych. Skoro w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, a tym samym zaskarżona decyzja nie nakłada na skarżącego żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie lub w sposób przymusowy, to brak jest w ocenie Sądu I instancji, przymiotu wykonalności, co uniemożliwia wstrzymanie jej wykonania. Zażaleniem z dnia 26 maja 2008 r., wniesionym na powyższe postanowienie M. F. wniósł o zmianę tego postanowienia i uwzględnienie skargi z dnia 25 lutego 2008 r. względnie o uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazanie skargi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, iż postawą skargi było umorzenie w części decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i tym samym zaniechanie prowadzenia egzekucji. W wyniku oddalenia wniosku skarżący jest nadal zobowiązany w sposób przymusowy do wykonania poprzez decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzji Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ch. z dnia [...] listopada 2005 r. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja utrzymuje stan faktyczny, bowiem nadal prowadzona jest egzekucja w części będącej przedmiotem skargi. W części, co do, której nie wniesiono skargi decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych się uprawomocniła i w tej części egzekucja nie może być prowadzona, tak więc zdaniem skarżącego skarga jest zasadna bowiem ma przymiot wykonalności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. daje sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jest utożsamiana z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji gospodarczej (ekonomicznej) strony postępowania administracyjnego. Trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu sprawy. W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenie odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Tam natomiast, gdzie ich wzruszenie w postępowaniu sądowym przywraca stan zgodny z prawem bez powyższych zagrożeń, sięganie po środki ochrony tymczasowej jest niedopuszczalne. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z § 1 powyższego przepisu, w myśl którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Należy podkreślić, że przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. obejmuje wszystkie akty i czynności wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-7 p.p.s.a., które mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego, czyli decyzje, postanowienia oraz inne akty i czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem zaskarżenia do Sądu I instancji na gruncie niniejszej sprawy jest decyzja o odmowie umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, a zasadą jest, że z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne. Sąd I instancji podkreślił, że przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu ( tak również J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004 r., s. 122). Słusznie zatem Sąd I instancji podkreślił, że nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i nie każdy wymaga wykonania. Naczelny Sąd Administracyjny podziela zatem pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, iż decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne nie nadaje się i nie wymaga wykonania w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem brak jest podstaw do wstrzymania jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.