I OSK 1469/08
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-12-19
Skład orzekający: Anna Łukaszewska – Macioch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej może zostać wniesiona do sądu administracyjnego bez wcześniejszego wyczerpania trybu zażaleniowego wobec organu wyższego stopnia?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna tylko po wyczerpaniu przez stronę trybu zażaleniowego, zgodnie z art. 37 k.p.a. Brak złożenia zażalenia do organu wyższego stopnia skutkuje niedopuszczalnością skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, co stanowi podstawę do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na bezczynność Burmistrza Miasta Sulejówka w przedmiocie wniosków o przyznanie zasiłków celowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną z powodu niewyczerpania przez skarżącą trybu zażaleniowego. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym zaniechanie wezwania jej na rozprawę, nieuwzględnienie wniosków dowodowych oraz uniemożliwienie zapoznania się z aktami sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska – Macioch po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2008 r. sygn. akt I SAB/Wa 65/08 o odrzuceniu skargi J. S. na bezczynność Burmistrza Miasta Sulejówka w przedmiocie wniosków o przyznanie zasiłków celowych postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 października 2008 r. sygn. akt I SAB/Wa 65/08 odrzucił skargę J. S. na bezczynność Burmistrza Sulejówka w przedmiocie rozpoznania wniosków o przyznanie zasiłków celowych.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność organu warunkowane jest wyczerpaniem przez stronę trybu zażaleniowego określonego w art. 37 kpa. Zgodnie z powyższym przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego J. S. powinna złożyć zażalenie do organu administracji wyższego stopnia na bezczynność Burmistrza Sulejówka w przedmiocie rozpoznania wniosków o przyznanie zasiłków celowych. Ponieważ jednak z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca złożyła zażalenie, o którym mowa we wskazanym przepisie, nie wyczerpując tym samym środków zaskarżenia o jakich mowa w treści przepisu art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: "P.p.s.a", Sąd I instancji uznał skargę wniesioną przez J. S. za niedopuszczalną i w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzekł o jej odrzuceniu.
Na powyższe postanowienie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła J. S. wnosząc o jego uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania:
1) art. 91 § 2 P.p.s.a. polegające na zaniechaniu wezwania skarżącej na rozprawę w dniu 15 października 2008 r., co uniemożliwiło jej przedstawienie swojej wersji przebiegu prowadzonego przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Sulejówku oraz Burmistrza Miasta Sulejówka postępowania w przedmiocie przyznania jej zasiłków celowych, a także dowodów na poparcie swoich twierdzeń,
2) art. 106 § 3 P.p.s.a. "polegające na nieuwzględnieniu wniosków dowodowych złożonych w dniu 15 października 2008 r. przez pełnomocnika skarżącej w przedmiocie wezwania jej do osobistego stawiennictwa na kolejną rozprawę i złożenia dowodów na poparcie swoich twierdzeń o bezczynności Burmistrza Miasta Sulejówek w zakresie zawartym w skardze",
3) art. 73 § 1 kpa polegające na uniemożliwieniu skarżącej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zapoznania się z aktami sprawy sygn. akt I SAB/Wa 65/08 przed 15 października 2008 r., a tym samym dostarczenie dowodów, że składała środek odwoławczy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach w przedmiotowej sprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że poprzez brak wezwania skarżącej na rozprawę przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, uniemożliwiono jej przedstawienia swojego stanowiska, w szczególności zaś dostarczenia Sądowi dowodów świadczących o wyczerpaniu wszystkich środków zaskarżenia określonych w art. 52 P.p.s.a., w tym także wskazujących na złożenie takiego środka do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach. Wcześniejsze dostarczenie tych dowodów było niemożliwe. Złożony zaś przez pełnomocnika skarżącej wniosek o wezwanie jej na następny termin rozprawy, aby mogła złożyć wskazane dowody, nie został przez Sąd uwzględniony, przez co sprawa nie została należycie wyjaśniona, zaś wydane postanowienie jest niezgodne ze stanem faktycznym.
W skardze kasacyjnej wskazano ponadto na brak możliwości zapoznania się skarżącej z aktami sprawy przed rozprawą. Możliwość taką miała dopiero w dniu 14 października 2008 r. o godzinie 14-tej, podczas gdy czytelnia akt czynna jest do godziny 15.00. W tych okolicznościach skarżąca złożyła wniosek o odroczenie terminu rozprawy, który nie został uwzględniony.
Powyższe uchybienia Sądu I instancji – zdaniem skarżącej – doprowadziły do sytuacji, w której nie mogła ona dostarczyć istotnych dowodów, których brak stał się powodem odrzucenia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że jeżeli w sprawie nie zachodzi żadna z przyczyn nieważności postępowania może ona być rozpoznana tylko w ramach przytoczonych podstaw kasacyjnych.
W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przyczyn nieważności postępowania, wskazanych w § 2 art. 183 P.p.s.a..
Oceniając zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej stwierdzić należy, że nie można uznać ich za zasadne.
Stosownie do art. 67 § 5 P.p.s.a. jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Powyższe skutkuje tym, że doręczenia pism w postępowaniu sądowoadministracyjnym dokonuje się tylko ustanowionemu pełnomocnikowi, który nie może skutecznie domagać się wysyłania korespondencji wprost do strony (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 września 1993 r. , III CRN 30/93, OSN 1994, nr 7-8, poz. 160). Jak wynika z akt sprawy, w dniu 14 lipca 2008 r. skarżąca J. S. udzieliła pełnomocnictwa adwokatowi B. K. ustanowionemu z urzędu do reprezentowania jej w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 65/08 oraz we wszystkich instancjach właściwych w tej sprawie. Wobec powyższego, w wykonaniu zarządzenia z dnia 14 sierpnia 2008 r. sekretariat Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wydział I zawiadomienie o terminie rozprawy wysłał pełnomocnikowi skarżącej. Za chybiony należy zatem uznać zarzut zaniechania wezwania skarżącej na rozprawę przed Sądem I instancji.
Z analogicznych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. polegającego, według pełnomocnika skarżącej, na nieuwzględnieniu wniosków dowodowych złożonych przez pełnomocnika w dniu 15 października 2008 r. w przedmiocie wezwania skarżącej do osobistego stawiennictwa na rozprawę celem złożenia dowodów na poparcie twierdzeń o bezczynności Burmistrza Miasta Sulejówka w zakresie zawartym w skardze.
W sytuacji, gdy stronę reprezentuje pełnomocnik, strona jest zastępowana przez niego w działaniach przed sądem we wszystkich czynnościach procesowych, jakie mają związek ze sprawą (art. 39 P.p.s.a.). Zastępowanie strony przez profesjonalnego pełnomocnika, do tego ustanowionego z urzędu, w ramach przyznanego stronie prawa pomocy, służy realizacji prawa do sądu. Tak więc rzeczą pełnomocnika było przedstawienie w imieniu strony wniosków o przeprowadzenie dodatkowych dowodów przez Sąd. Zgłoszony przez pełnomocnika na rozprawie w dniu 15 października 2008 r. wniosek o odroczenie rozprawy w celu wezwania skarżącej do osobistego w niej udziału nie zasługiwał zatem na uwzględnienie z uwagi na treść i istotę instytucji pełnomocnictwa wynikające z art. 39 P.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. należało zatem uznać za bezzasadny.
Całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia art. 73 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a to z tego powodu, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania. Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulują przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dlatego podniesiony zarzut naruszenia art. 73 § 1 kpa nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło