II OZ 1022/08
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-10-08
Skład orzekający: Krystyna Borkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny prawidłowo odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdy strona nie wykazała swojej sytuacji majątkowej pomimo wezwania?Ratio decidendi
Sąd administracyjny prawidłowo odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej sytuacji majątkowej i nie przedłożyła wymaganych dokumentów pomimo wezwania sądu. Inicjatywa dowodowa w zakresie wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a sąd ma prawo wezwać do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów.Stan faktyczny
Skarżący H. i F. G. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej decyzji o wymeldowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na brak dostarczenia przez skarżących dokumentów potwierdzających ich sytuację majątkową, mimo wydanego zarządzenia. Skarżący złożyli zażalenie na to postanowienie, dołączając dodatkowe dokumenty.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Borkowska po rozpoznaniu w dniu 8 października 2008r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. i F. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 czerwca 2008r. sygn. akt II SA/Bd 180/08 o oddaleniu wniosku o przyznanie H. i F.i G. prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi H. i F. G. na decyzję Wojewody K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: - oddalić zażalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 13 czerwca 2008r., sygn. akt II SA/Bd 180/08 odmówił skarżącym H. i F. G. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Sąd pierwszej instancji podał, że zgodnie z treścią wniosku skarżący zamieszkują we wspólnym gospodarstwie domowym, posiadają nieruchomość o powierzchni [...] ha i nie posiadają oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący nie nadesłali, mimo wydania w dniu 14 kwietnia 2008r. zarządzenia zobowiązującego ich do tego, dokumentów odzwierciedlających ich sytuację majątkową. W tej sytuacji Sąd nie był w stanie uwzględnić wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Na powyższe postanowienie H. i F. G. złożyli zażalenie, wnosząc ponownie o zwolnienie ich z kosztów sądowych i dołączając do zażalenia wybrane dokumenty dotyczące ustalenia kapitału początkowego na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy Sąd może na wniosek osoby fizycznej przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, spoczywa na wnioskodawcy.
Ponadto należy zauważyć, iż stosownie do regulacji art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, gdyż skarżący zostali wezwani do złożenia stosownych oświadczeń i nadesłania dodatkowych dokumentów. Działanie Sądu I instancji polegające na wydaniu zarządzenia opartego na powołanej podstawie prawnej zasługuje w niniejszej sprawie na aprobatę, gdyż zmierzało do dokładnego zbadania wszelkich okoliczności celem prawidłowego rozpatrzenia wniosku H. i F. G.. W niniejszej sprawie wnioskodawcy nie wykonali powyższego zarządzenia bowiem nie przedłożyli większości z wymaganych dokumentów i oświadczeń wymienionych w zarządzeniu z dnia 14 kwietnia 2008r. W tej sytuacji należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż wnioskodawcy nie wykazali okoliczności przemawiających za uwzględnieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło