I OW 22/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Irena Kamińska del.WSA Monika Nowicka ( spr.) Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy B. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Ośrodkiem Pomocy Społecznej w B. a Ośrodkiem Pomocy Społecznej w S. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie rozpoznania wniosku J. W. o przyznanie prawa do zasiłku okresowego postanawia: wskazać Ośrodek Pomocy Społecznej w S. jako organ właściwy do wydania orzeczenia w sprawie Wnioskiem z dnia 13 lutego 2008 r. Gmina B. – działając na zasadzie art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – wystąpiła o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego, zaistniałego pomiędzy Ośrodkiem Pomocy Społecznej w S. a Ośrodkiem Pomocy Społecznej w B. odnośnie właściwości w rozpoznaniu wniosku o ustalenie prawa do zasiłku okresowego na rzecz J. W., wnosząc o wskazanie – jako właściwego do rozpatrzenia w/w wniosku – Ośrodka Pomocy Społecznej w S.. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że J. W., który jest zameldowany na stałe w S. ( województwo l.) wystąpił do położonego w tejże miejscowości Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie mu zasiłku okresowego. W związku jednak z faktem, że orzeczeniem sądu, wydanym w oparciu o przepis art. 96 § 1 k.k., zainteresowany został umieszczony w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego i aktualnie przebywa w Samodzielnym Wojewódzkim Szpitalu [...] w B., postanowieniem z dnia [...] nr [...] Ośrodek w S. przekazał powyższy wniosek do rozpoznania Ośrodkowi Pomocy Społecznej w B.. W motywach postanowienia wskazano, że w związku z pobytem strony w Szpitalu [...] położonym w B. nie było możliwe przeprowadzenie wywiadu środowiskowego przez pracownika Ośrodka w S.. Wnioskodawca podkreślił, że – zgodnie z przepisem art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 993 ze zm.) w sprawach świadczeń z pomocy społecznej właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Miejsce zamieszkania należy natomiast ustalić zgodnie z regulacją zawartą w art. 25 kodeksu cywilnego. Biorąc powyższe pod uwagę – wnioskodawca stał na stanowisku – że miejscem zamieszkania J. W. jest S., bo w tej miejscowości jest on zameldowany a skierowanie przez niego wniosku do Ośrodka znajdującego się w tej miejscowości dowodziło, iż miejscowość ta jest traktowana przez zainteresowanego jako ośrodek jego interesów życiowych. Nadmieniono również, że pobyt J. W. w Szpitalu w B. ma charakter przymusowy i nie może być utożsamiany jako z przebywanie na terenie Gminy B. z własnej woli. Ponadto wnioskodawca zaakcentował także, iż w niniejszym przypadku istnieje możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z zainteresowanym w trybie art. 52 k.p.a. tj. w trybie zwrócenia się o przeprowadzenie tej czynności przez Ośrodek w B.. Ośrodek Pomocy Społecznej w S. w piśmie procesowym podkreślał natomiast, że J. W. nie korzystał z pomocy społecznej w latach 2000 – 2007 i zwrócił się tylko raz z prośbą o przyznanie świadczenia, w postaci przedmiotowego zasiłku okresowego. Ponadto w piśmie podniesiono, iż zainteresowany od 2006 r. jest rozwiedziony, w różnych miejscach pracował i mieszkał. Ośrodek Pomocy Społecznej w S. poza tym uzasadniał przekazanie sprawy do Ośrodka w B. okolicznością niemożliwości przeprowadzenia z zainteresowanym wywiadu środowiskowego Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W niniejszej sprawie kluczowe znaczenie miały regulacje zawarte w przepisie art. 101 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy o pomocy społecznej a także art. 25 kodeksu cywilnego, określający pojęcie miejsca zamieszkania. W myśl cytowanego wyżej przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w sprawach świadczeń z pomocy społecznej właściwość miejscową gminy ustala się wg miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Z kolei wg art. 25 kodeksu cywilnego, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której ta osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na tak określoną zatem prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy tj. przebywanie w sensie fizycznym w określonej, w sensie administracyjnym, miejscowości oraz wola stałego w niej pobytu, rozumiana jako centrum życiowej działalności człowieka. Obie te przesłanki muszą przy tym wystąpić jednocześnie. Odnosząc powyższe do przedmiotowego stanu faktycznego należy stwierdzić, że przebywanie w placówce jaką jest szpital nie spełnia wymogów miejsca zamieszkania. Placówka ta jest bowiem zakładem leczniczym a zatem pobyt w niej wiąże się jedynie z okresem leczenia ( rekonwalescencji ). Oznacza to, że przebywanie w szpitalu jest pobytem jedynie czasowym. Dodatkowo w niniejszym przypadku, J. W. został umieszczony w Szpitalu [...] w B. na mocy orzeczenia sądu karnego i pobyt jego w tym miejscu ma charakter zdecydowanie przymusowy. Trudno zatem, w takim wypadku, dopatrywać się u zainteresowanego woli stałego pobytu w tego rodzaju zakładzie. Powyższe potwierdza zresztą treść samego wniosku o przyznanie zasiłku okresowego, w którym zainteresowany nadmienił, że jedynie cyt. "aktualnie przebywa" w szpitalu, co należy rozumieć, iż generalnie posiada miejsce zamieszkania w innym miejscu tj. w miejscowości, w której znajduje się Ośrodek Pomocy Społecznej, do którego skierował swoje podanie, czyli w S.. Słusznie także wnioskodawca we wniosku zauważa, że okoliczność czasowego przebywania przez J. W. poza miejscem zamieszkania, nie stanowi przeszkody do rozpoznania jego podania przez Ośrodek w S., bowiem w tym przypadku wywiad środowiskowy może być przeprowadzony w trybie pomocy prawnej, świadczonej w ramach art. 52 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na zasadzie art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).