II GZ 134/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. – spółki z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 maja 2008 r.; sygn. akt VI SA/Wa 629/08 w zakresie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi P. – spółki z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r.; nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z 13 maja 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 629/08 odmówił zawieszenia postępowania przed tym sądem w sprawie ze skargi P. – spółki z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że przepis art. 125 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) określa przesłanki fakultatywnego zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, natomiast art. 7 p.p.s.a. nakazuje, aby sąd administracyjny podejmował czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążył do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu, co znajduje odzwierciedlenie także w postanowieniach Konstytucji RP oraz Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. W niniejszej sprawie Spółka jako uzasadnienie wniosku o zawieszenie postępowania wskazała okoliczność wystąpienia przez Gminę L. z wnioskiem z [...] marca 2008 r. do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności z prawem przepisów art. 18 ust. 5 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), a także art. 8 ustawy z 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 180, poz. 1497). Sąd uznał, że oczekiwanie na ewentualny wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie jest celowe, jeśli z urzędu wiadomo, że Trybunał postanowieniem z 21 listopada 2007 r. sygn. akt Tw 32/07 odmówił nadania dalszego biegu analogicznemu wnioskowi Ogólnopolskiej Organizacji Pracodawców Transportu Drogowego z [...] września 2007 r. Sąd powołując się na orzecznictwo stwierdził, że ze względów celowościowych nieuzasadnione jest zawieszanie postępowania do czasu wydania orzeczenia w innym postępowaniu, gdy można samodzielnie dokonać ustaleń potrzebnych do rozstrzygnięcia. Ponadto, jeśli w trakcie rozpoznawania pojawią się wątpliwości co do konstytucyjności danego przepisu, sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne w stosownym zakresie. W zażaleniu Spółka wniosła o uchylenie powyższego postanowienia i przekazanie wniosku o zawieszenie postępowania do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Podkreśliła, że ocena celowości zawieszenia postępowania przewidzianego w art. 125 p.p.s.a. nie może być dowolna. Celowość ta powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, jak i przesłanek wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym już toczącym się postępowaniu. Wskazała również, że zasada koncentracji materiału procesowego nie oznacza, że dynamika postępowania ma przesłaniać nadrzędny cel postępowania, jakim jest wydanie prawidłowego i zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności dotyczy nie tylko szybkiego postępowania, ale i postępowania rzetelnego, którego rozsądny termin zakończenia jest jednym z elementów kształtujących. Wnioskowi Ogólnopolskiej Organizacji Pracodawców Transportu Drogowego, z uwagi na który doszło już w sprawie do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, odmówiono wprawdzie nadania dalszego biegu z przyczyn formalnych, jednakże spektrum merytorycznego zaskarżenia jest analogiczne do zakresu zaskarżenia zawartego we wniosku Gminy L. Wniosek Organizacji został odrzucony przez Trybunał ze względu na brak legitymacji do wniesienia takiego wniosku, wątpliwości te jednak nie zachodzą w przypadku jednostki samorządu terytorialnego, gdyż jest ona uprawniona do złożenia takiego wniosku na mocy art. 191 Konstytucji RP. Skoro zatem stan faktyczny i prawny, który był podstawą uprzednich postanowień Sądu o zawieszeniu postępowań sądowoadministracyjnych do czasu wydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny, nie uległ zmianie, to również w niniejszym przypadku postępowanie należało konsekwentnie zawiesić. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W niniejszej sprawie zawieszenie przez Sąd I instancji postępowania było, zdaniem Spółki, uzasadnione toczącym się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowaniem wszczętym na skutek złożenia przez jednostkę samorządu terytorialnego wniosku o stwierdzenie niezgodności z art. 2, art. 20 i art. 22 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz z art. 32 Konstytucji RP przepisu art. 18 ust. 5 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), który był podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (k. 14-19 akt adm.). Naczelny Sąd Administracyjny podziela to stanowisko. Margines uznaniowości, jaki pozostawiono sądowi orzekającemu na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w sprawie zawieszenia postępowania, nie może być postrzegany jako możliwość dokonania przez skład orzekający "przedsądu" w zakresie zasadności i skuteczności wniosku złożonego do Trybunału Konstytucyjnego. Sąd administracyjny rozważający celowość zawieszenia postępowania powinien wziąć pod uwagę, co trafnie podniosła Spółka w zażaleniu, jedynie tę okoliczność, czy w przypadku orzeczenia o niekonstytucyjności przepisu, który ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, nie zachodziłaby konieczność wznowienia postępowania na podstawie art. 145a ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 1980 r. Nr 9. poz. 26 ze zm.). (v. wyrok NSA z 23 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 702/06, Lex nr 321527) Sąd nieprawidłowo przyjął jako przesłankę uzasadniającą odmowę zawieszenia postępowania okoliczność, że inny wniosek skierowany do Trybunału Konstytucyjnego, tożsamy w treści z omawianym wnioskiem, nie został rozpatrzony przez Trybunał. Ocena zasadności wniosku o stwierdzenie niezgodności przepisu ustawy z Konstytucją nie należy bowiem do kompetencji sądu administracyjnego. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego należy uznać za celowe przez sam fakt, że przed Trybunałem Konstytucyjnym toczy się postępowanie dotyczące zgodności z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną zaskarżonego aktu lub czynności organu administracyjnego. Sąd I instancji przytoczył w swoich rozważaniach trafny pogląd o niecelowości zawieszenia postępowania w przypadku, gdy sąd samodzielnie może dokonać ustaleń niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia, jednak sytuacja taka nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Jak już podkreślono, sąd administracyjny nie jest władny do oceny zasadności czy skuteczności wniesienia wniosku do Trybunału Konstytucyjnego. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał rozstrzygnięcie Sądu I instancji za wadliwe i na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.