IV SA/Gl 1087/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2008 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności oddala skargę. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] r. Nr [...] zaliczono małoletnią M. W. do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie to zostało doręczone do rąk opiekuna prawnego małoletniej, R. W. w dniu [...] r. co zostało potwierdzone przez niego osobistym podpisem. Orzeczenie zawierało pouczenie o wymaganych do wniesienia odwołania terminach. R. W., działający w imieniu małoletniej M. W. złożył w siedzibie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. odwołanie od wymienionego orzeczenia w dniu [...] r. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Ś. postanowieniem z dnia [...] r., działając na podstawie art. 134 k.p.a w związku z § 19 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności ( DZ. U. Nr 139 poz. 1328) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jako że wniesione ono zostało z przekroczeniem wymaganego dla skuteczności tej czynności czternastodniowego terminu. W skardze wniesionej przez R. W. zawarta została prośba o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia organu I instancji. Prośbę tę skarżący umotywował pozostawaniem w błędzie co do daty, w której upływał termin do wniesienia odwołania. Jednocześnie oświadczył, iż dzień, w którym zamierzał doręczyć organowi sporządzone odwołanie był dniem, w którym nie przyjmowano petentów w Powiatowym Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, a w związku z tym faktem doręczył odwołanie w najbliższym możliwym dniu, a to w dniu [...] r. W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, organ podtrzymał prezentowane w toku postępowania administracyjnego stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zwanej dalej P.p.s.a.. Ponadto, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.) Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna nie wykazała naruszeń prawa uzasadniających uchylenie zaskarżonego postanowienia. Mając na względzie jedną z podstawowych zasad proceduralnych, jakim odpowiada procedura administracyjna, a to zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a., należy zauważyć, iż decyzje ostateczne mogą być uchylone lub zmienione tylko w drodze trybów szczególnych w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego a po myśli wskazanego przepisu, decyzja staje się ostateczna, gdy nie służy od niej odwołanie w administracyjnym toku instancji. Warunkiem zatem pozwalającym na przeprowadzenia merytorycznego postępowania odwoławczego od decyzji organu I instancji , za wyjątkiem przypadków, o których stanowi przepis art. 16 § 1 in fine k.p.a. jest skuteczne wniesienie odwołania. O skuteczności odwołania decyduje zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Ustawodawca dokonał ścisłego unormowania problematyki obliczania terminów i ich upływu nie oddając tego zagadnienia organom administracji pod ocenę o charakterze uznania administracyjnego. Regulacja taka zawarta została w treści art. 57 k.p.a.. Przywołując treść § 16 ust.1. rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności ( Dz U. Nr 139 poz. 1328) w związku z art. 57 § 1 k.p.a., staje się oczywiste, iż termin do wniesienia odwołania biegnie dla strony od dnia następnego po dniu doręczenia decyzji. Mając powyższe na względzie, bez wątpienia można stwierdzić, iż jednym z ważniejszych obowiązków organ odwoławczego jest sprawdzenie, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie, gdyż rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości. W badanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawie data doręczenia stronie orzeczenia organu I instancji nie była kwestionowana. Nie była również sporna data złożenia przez stronę odwołania, a w konsekwencji niesporne było uchybienie terminu do jego wniesienia . Zgodnie z jedną z podstawowych zasad w procedurze administracyjnej, a to zgodnie z zasadą praworządności ,na organach administracji ciąży obowiązek bezwzględnego stosowania prawa. Uwzględnienie spóźnionego środka odwoławczego skierowanego wobec rozstrzygnięcia administracyjnego naruszałoby w sposób istotny zasadę trwałości tych rozstrzygnięć i pozostawałoby w sprzeczności z jednoznaczną regulacją prawną w tym zakresie. Przestrzeganie zasady trwałości decyzji administracyjnych wydawanych w toku postępowania administracyjnego ma ogromne znaczenie dla stabilizacji zapadłych orzeczeń i pewności udzielonej stronom na ich podstawie ochrony prawnej. Z tych więc względów zaskarżone postanowienie o stwierdzeniu uchybienia do wniesienia środka odwoławczego nie narusza prawa, a tylko taka okoliczność mogłaby skutkować jego uchylenie. Odnosząc się natomiast do twierdzeń skarżącego zawartych w skardze, zauważyć trzeba, iż fakt uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego poddany był wyłącznie ocenie w aspekcie wymienionych wcześniej norm prawnych, a to art. 57 k.p.a. i § 16 ust.1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności. Nie ma tu zatem znaczenia kwestia zawinienia lub przyczyn spóźnienia w dokonaniu określonych czynności , a wyłącznie obiektywny fakt przekroczenia wyznaczonego okresu czasu. Zagadnienia takie jak przyczyna uchybienia i jej zawinienie podlegają natomiast ocenie w sytuacji, gdy osoba uchybiająca ustawowemu terminowi do wniesienia środka odwoławczego wystąpiłaby do organu z wnioskiem o przywrócenie jej uchybionego terminu. Należy jednak zwrócić uwagę, iż skarżący przyczyny uchybienia terminu wykazał dopiero w skardze i nie uczynił tego w postępowaniu przed organami administracji. Organ zatem nie miał podstaw do rozpoznawania kwestii, czy uchybienie ze strony skarżącego nosiło cechy zawinienia. Istotne jest bowiem, iż zgodnie z wolą ustawodawcy instytucja przywrócenia terminu nie może zostać zastosowana ex officio lecz wyłącznie na wniosek osoby zainteresowanej. Ważne jest także, iż przepis art. 58 § 2 k.p.a. określa wyraźnie, iż wniosek o przywrócenie uchybionego terminu należy wnieść w terminie 7 dni od dnia powzięcia wiadomości o uchybieniu terminu. Termin ten , zgodnie z treścią § 3 art. 58 k.p.a. jest terminem nieprzywracalnym. Zgodnie z wywodem skarżącego świadomość uchybienia terminu posiadał on już w dniu [...] r. Od tego też dnia licząc, przez okres 7 dni miał on możliwość wystąpienia do organu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, czego nie uczynił. Powyższe zezwala Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu pominąć rozważania co do słuszności postępowania organów w aspekcie przepisów regulujących instytucję przywrócenia uchybionego terminu, gdyż byłyby to rozważania czysto hipotetyczne, a w konsekwencji bezprzedmiotowe dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia. Sąd administracyjny natomiast, rozpoznając skargę na postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania nie jest uprawniony do przywrócenia stronie terminu do jego wniesienia W świetle powyższych rozważań Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad , które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Mając to na względzie orzeczono jak w sentencji po myśli art. 151 P.p.s.a.