I GSK 510/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie Urszula Raczkiewicz NSA Zofia Przegalińska (spr.) Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. K. - Firma Handlowa A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 17 marca 2009 r. sygn. akt III SA/Po 66/08 w sprawie ze skargi B. J. i T. K. - Firma Handlowa A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...]; [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt III SA/Po 66/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. oddalił skargi T. K. (prowadzącego działalność gospodarczą jako Firma Handlowa A.) i B. J.j na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...],[...], w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Decyzją tą organ odwoławczy uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] marca 2005 r., nr [...], w części dotyczącej wezwania do zapłaty odsetek wyrównawczych umarzając postępowanie w tym zakresie, zaś w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych organów celnych obu instancji, które stwierdziły, że zgłoszenie celne dokonane w imieniu T. K. przez przedstawiciela pośredniego S. M. "E." s.c. B. J., S. J. w procedurze uproszczonej poprzez wpis do rejestru towarów objętych procedurą dopuszczenia do obrotu pod pozycją nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r. oraz zgłoszenie celne uzupełniające według dokumentu SAD z dnia [...] listopada 2002 r. o nr [...], na podstawie których objęto procedurą dopuszczenia do obrotu sprowadzone z zagranicy obuwie, nie są prawidłowe w części dotyczącej stawki celnej i kwoty długu celnego. Preferencyjne pochodzenie towaru nie zostało prawidłowo udokumentowane. Nie można było także ustalić kraju pochodzenia towaru. W związku z tym zastosowano stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100% (to jest stawkę 80%) zamiast zadeklarowanej przez stronę stawki celnej konwencyjnej 17%. Powyższa ocena została sformułowana w związku z pismem wietnamskich władz celnych z dnia [...] lutego 2004 r. informującym o wynikach weryfikacji m.in. świadectwa pochodzenia towaru nr [...], dołączonego do przedmiotowego zgłoszenia celnego uzupełniającego. W piśmie tym władze wietnamskie nie potwierdziły autentyczności świadectwa pochodzenia. Oznaczało to, że zgłoszenie celne zostało sporządzone na podstawie nieprawidłowych danych, a należności celne zaniżono. Nie było zatem podstaw do zastosowania stawki celnej konwencyjnej w wysokości 17%, a należało zastosować wyższą stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100% (to jest stawkę 80%). Do zapłacenia kwoty wynikającej z długu celnego solidarnie zobowiązani byli: S. M. "E." s.c. B. J., S. J. (jako przedstawiciel pośredni działający w imieniu własnym, ale na rzecz innej osoby) oraz T. K. (jako osoba, na rzecz której składane było zgłoszenie celne), a zatem to te podmioty organ celny powiadomił o retrospektywnym zarejestrowaniu uzupełniającej kwoty długu celnego. Oddalając skargi złożone przez T. K. i B. J., Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. uznał, że organy celne zgodnie z prawem procesowym zgromadziły materiał dowodowy oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego określające pochodzenie towaru w ramach handlu niepreferencyjnego. Sąd I instancji stwierdził, że reguły niepreferencyjnego pochodzenia towarów znajdują zastosowanie w każdym przypadku stosowania Taryfy celnej poza określonymi wyjątkami. W zgłoszeniu celnym zawnioskowano o zastosowanie konwencyjnej stawki celnej. W tych okolicznościach organy celne prawidłowo, zdaniem Sądu, oparły swoje rozstrzygnięcia na art. 16 do art. 19 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) oraz rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zm.). Sąd wskazał, że zgodnie z § 11 ust. 1 powołanego rozporządzenia pochodzenie towarów wymienionych w wykazie nr 3 (wśród których znajdował się przedmiotowy towar, objęty sekcją XI Taryfy celnej) winno być udokumentowane odpowiednim świadectwem pochodzenia. Z kolei § 13 ust. 1 pkt 1 – 3 omawianego rozporządzenia stanowi, że każde świadectwo musi spełniać określone warunki: zostać sporządzone przez organ upoważniony w danym kraju do wydawania takich dokumentów oraz dający gwarancję rzetelności kontroli pochodzenia towarów, zawierać dane niezbędne do identyfikacji towaru objętego świadectwem, poświadczać pochodzenie danego towaru z określonego kraju. Za dowód pochodzenia towaru może być przy tym uznane wyłącznie świadectwo pochodzenia wystawione prawidłowo w kraju, z którego dokonano wywozu towaru (§ 13 ust. 2 rozporządzenia). Możliwość zastosowania właściwej stawki celnej w handlu niepreferencyjnym jest uzależniona od rodzaju przedstawionego przez zgłaszającego dowodu pochodzenia towaru oraz jego formalnej i materialnej poprawności. Takim dowodem jest właśnie prawidłowo wystawione świadectwo pochodzenia towaru, uprawniające do zastosowania stawki celnej konwencyjnej. Dokument ten podlegać jednak może określonym czynnościom kontrolnym, polegającym na sprawdzeniu jego autentyczności oraz prawidłowości danych w nim zawartych. Zgodnie bowiem z § 20a ust. 1 omawianego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. organ celny może skierować świadectwo pochodzenia towaru do weryfikacji do organu wystawiającego ten dokument. Sąd I instancji uznał, że pismo pochodzące od organu obcego państwa sporządzone w związku ze zwróceniem się przez polski organ celny w trybie § 20a ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. nie ma mocy wiążącej w tym sensie, iż wyniki sprawdzenia danego świadectwa pochodzenia mogą być przedmiotem odrębnej oceny i dodatkowej weryfikacji przez polskie organy celne. Nie może też ono korzystać ze szczególnej mocy dowodowej dokumentu wynikającej z art. 270 § 1 Kodeksu celnego, czy też art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) i nie może być traktowany jako dokument urzędowy korzystający z domniemania zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Art. 270 § 1 Kodeksu celnego nie ogranicza jednak w żaden sposób stosowania – za pośrednictwem art. 262 Kodeksu celnego – art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, nakazującego dopuszczać w toku postępowania dowodowego jako dowody wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia danej sprawy celnej, a nie jest sprzeczne z prawem. Z tego względu przedmiotowe pismo podmiotu działającego na terenie państwa obcego zawierające informację co do nieautentyczności świadectwa pochodzenia towaru mogło stanowić dowód w sprawie podlegający ocenie na ogólnych zasadach określonych w przepisach Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu I instancji, organy celne dokonały w niniejszej sprawie prawidłowej oceny treści i wiarygodności pisma podmiotu działającego na terenie Wietnamu. W piśmie Izby Handlowo – Przemysłowej Republiki Południowego Wietnamu Hochiminh City z dnia [...] lutego 2004 r. wyjaśniono, iż na skutek przeprowadzonego dochodzenia stwierdzono, że m.in. sporne świadectwo pochodzenia towaru zostało sfałszowane. Świadectwo to nie zostało wystawione przez Izbę. Za bezzasadny uznał Sąd I instancji zarzut dotyczący konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność autentyczności świadectw – chociażby z powodu braku możliwości precyzyjnego ustalenia specjalności biegłego, który miałby wypowiedzieć się w kwestii objętej taką tezą dowodową. Sąd wskazał, że polski organ celny zwrócił się do podmiotu zagranicznego zajmującego się faktycznie sprawdzaniem autentyczności świadectw pochodzenia, zaś podmiot ten dokonał sprawdzenia dokumentów w rzetelny i przekonujący sposób. Biorąc pod uwagę dane przedstawione w piśmie z dnia [...] grudnia 2004 r. organ celny trafnie uznał, że były uzasadnione podstawy do zakwestionowania autentyczności spornego świadectwa pochodzenia towaru. Uzyskany przez organy celne od zagranicznego podmiotu dokument był dowodem wystarczającym do stwierdzenia, że skarżący nie udowodnili, iż importowany towar zasługuje na skorzystanie z preferencji celnych w postaci odpowiednich stawek celnych. Skoro strona nie udokumentowała ostatecznie pochodzenia towaru za pomocą prawidłowego i autentycznego świadectwa jego pochodzenia, to nie było podstaw do zastosowania stawki celnej zadeklarowanej przez stronę. W tej sytuacji organ celny prawidłowo zatem zastosował podwyższoną stawkę celną. Sąd podkreślił jednocześnie, że w toku postępowania celnego nie uzyskano innego dowodu mogącego potwierdzić sporne pochodzenie. W ocenie Sądu weryfikacja załączonego do zgłoszenia celnego świadectwa pochodzenia odbyła się bez naruszenia norm dotyczących terminu dokonywania kontroli tego dokumentu. W świetle treści art. 65 § 5 Kodeksu celnego decyzję w sprawie weryfikacji zgłoszenia celnego można wydać przed upływem 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Porównanie treści tego przepisu z treścią postanowień załącznika D-3 do Konwencji z Kioto nakazuje przyjąć, iż cele tej ostatniej były inne niż ograniczenie wynikających z przepisów Kodeksu celnego możliwości orzekania o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Umawiające się Strony unormowały relacje pomiędzy władzami swoich administracji celnych w zakresie procedury weryfikacji dokumentów stwierdzających pochodzenie towaru. Natomiast reguły dotyczące terminu dopuszczalności wydania decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe zostały suwerenie określone przez Rzeczypospolitą Polską w ustawie. Jeżeli ustawodawca zamierzałby ograniczyć dodatkowymi przesłankami kompetencję administracji celnej w zakresie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, to swą wolę wyraziłby również w ustawie. Zbędne dla osiągnięcia takiego celu byłoby uzgadnianie tej kwestii z innymi państwami w formie umowy międzynarodowej. Dlatego według Sądu przepis umowy międzynarodowej określający roczny termin na wystąpienie z wnioskiem o dokonanie kontroli nie kształtował sytuacji prawnej importera. Tym samym wykorzystanie w postępowaniu celnym informacji pozyskanych w trybie kontroli świadectwa pochodzenia z przekroczeniem rocznego terminu nie stanowi naruszenia art. 180 Ordynacji podatkowej. Z akt sprawy wynika, iż zgłoszenie celne uzupełniające SAD zostało dokonane w dniu [...] listopada 2002 r. Roczny termin na złożenie wniosku o jego zweryfikowanie (nie obwarowany jednak żadnymi konkretnymi sankcjami za jego przekroczenie) upływał z dniem [...] listopada 2003 r. Wniosek polskiego organu celnego zawarto w piśmie z dnia [...] listopada 2003 r. zaadresowanym do wietnamskich władz celnych. Wobec powyższego polski organ celny wysłał wniosek o dokonanie weryfikacji po upływie rocznego terminu przewidzianego w punkcie 9 załącznika D-3 do Międzynarodowej Konwencji dotyczącej uproszczenia i harmonizacji postępowania celnego sporządzonej w Kioto dnia 18 maja 1973 r. – oświadczenie rządowe z dnia 30 listopada 1982 r. (Dz. U. nr 43, poz. 278). Mając na uwadze powyższe Sąd I instancji uznał, że organy celne prawidłowo zastosowały przepis § 20a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zm.), stwierdzając brak przesłanek do potraktowania spornego dokumentu (uznanego przez kompetentny organ zagraniczny za nieautentyczny) jako podstawy do zastosowania obniżonej stawki celnej zadeklarowanej przez stronę. Sąd uznał, że nieuzasadniony jest zarzut B. J. dotyczący błędnego określenia adresatów decyzji organu II instancji, bowiem postępowanie celne prowadzone z udziałem spółki jako strony jest w rzeczywistości postępowaniem prowadzonym z udziałem samych wspólników, przy założeniu, że wszyscy wspólnicy zostali określeni w tej decyzji. Taka sytuacja występuje właśnie w niniejszej sprawie. Rozważając powyższy problem należy bowiem mieć na uwadze to, iż przepisy Kodeksu celnego nie modyfikują, określonego w Kodeksie cywilnym, ustrojowego kształtu spółki cywilnej, a zwłaszcza nie zawierają szczególnych regulacji dotyczących odpowiedzialności wspólników za długi zlikwidowanej spółki, jako osoby trzeciej. Nie posiadając osobowości prawnej spółka cywilna korzysta wprawdzie z wyodrębnionego majątku, jednakże to nie spółka jest właścicielem tego majątku, a każdy ze wspólników na zasadzie współwłasności łącznej. Dopiero od chwili rozwiązania spółki stosuje się odpowiednio do wspólnego majątku wspólników przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych (art. 875 § 1 k.c ). Zgodnie z art. 864 k.c. odpowiedzialność wspólników spółki cywilnej jest odpowiedzialnością solidarną. Solidarna odpowiedzialność powoduje, że wspólnicy odpowiadają, nie tylko wspólnym majątkiem, ale również majątkiem osobistym. Odpowiedzialność osobista wspólnika za zobowiązania spółki cywilnej trwa nadal również po rozwiązaniu spółki, zatem byli wspólnicy zachowują przymiot strony w rozumieniu art. 133 Ordynacji podatkowej, jako osoby, których interesu prawnego dotyczy prowadzone postępowanie. Prawidłowo zatem postąpił organ II instancji rozpoznając odwołanie spółki S. M. E. s.c. B. J. i S. J. na rzecz jej byłych wspólników, mieli oni bowiem po rozwiązaniu spółki cywilnej własny interes prawny w zwalczaniu długu celnego wynikającego z decyzji organu I instancji. W ocenie Sądu I instancji niezasadny jest ponadto zarzut postawiony przez T. K. odnośnie braku doręczenia mu postanowienia o wszczęciu postępowania z dnia [...] lipca 2004 r., bowiem zwrotne potwierdzenie odbioru tej przesyłki może być uznane za dokument uzasadniający w wystarczający sposób skuteczne doręczenie. Skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji złożył T. K., zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi wnoszący skargę kasacyjną zarzucił naruszenie: 1. przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływana dalej jako: p.p.s.a.) w związku z art. 150 p.p.s.a. oraz art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że organy celne nie dopuściły się przy wydawaniu decyzji naruszenia przepisów postępowania, co skutkowało oddaleniem skargi w związku z przyjęciem przez Sąd, że organy celne prawidłowo wydały skarżoną decyzję, po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania dowodowego, polegające na tym, iż Sąd nie dokonał oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, gdyż w przeciwnym wypadku stwierdziłby, iż zaistniały inne dowody i możliwe do wykonania czynności procesowe, które dowodziły istnienia faktu na potwierdzenie kraju pochodzenia towaru, 2. przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, w szczególności naruszenie art. 13 § 3 w związku z art. 19 § 2 oraz art. 222 § 4 Kodeksu celnego, bowiem Sąd uznał, że zastosowanie preferencyjnych stawek celnych może wynikać wyłącznie ze świadectwa pochodzenia towarów, co stanowi naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji przekroczył granice swobodnej oceny dowodów i nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy. Sąd bezpodstawnie uznał, że brak jest innych dowodów i innych możliwości ustalenia kraju pochodzenia towaru i zastosowania stawki celnej autonomicznej. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że brak jest podstaw faktycznych do stosowania preferencyjnej stawki celnej, pomijając całkowitym milczeniem kwestię zastosowania przez organ celny stawki celnej autonomicznej podwyższonej o 100%. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, ustalenie kraju pochodzenia towarów mogło być dokonane w oparciu o znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy, zdjęcia towaru oraz na podstawie pobranych prób towaru, czy w oparciu o dowód z przesłuchania świadków (osób mających kontakt z próbkami i uczestniczących przy rewizji towarów) celem ustalenia czy towar miał cechy świadczące o jego pochodzeniu. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, brak lub nieautentyczność świadectwa pochodzenia nie wyłącza ustalenia, że towar pochodzi z określonego kraju lub regionu ze skutkami określonymi w części A Postanowień wstępnych do Taryfy celnej. Pominięcie tych kwestii w zaskarżonym wyroku jest naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. Dyrektor Izby Celnej w P. nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, w przypadkach wymienionych w § 2. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy przez NSA, poza nieważnością postępowania, która w sprawie niniejszej nie zachodzi, jest ograniczony do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Na wstępie należy zauważyć, że skarga kasacyjna zwrócona jest przeciwko wyrokowi Sądu pierwszej instancji, zatem kasator powinien wskazać, które przepisy prawa procesowego i materialnego naruszył ten sąd wydając zaskarżony wyrok. Niedostrzeżenie przez Sąd pierwszej instancji istotnych naruszeń prawa procesowego, których dopuścił się organ administracji, stanowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z naruszonymi przez organ przepisami procesowymi. Naruszenie prawa materialnego musi opierać się na wskazaniu tych przepisów prawa materialnego, które w ocenie kasatora naruszył Sąd wydając zaskarżony wyrok w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Przystępując do oceny podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów wskazać należy, że choć zostały one określone jako dotyczące naruszenia prawa procesowego i prawa materialnego, to w istocie dotyczą tylko naruszenia prawa procesowego poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i związany z tym brak ustalenia kraju pochodzenia towarów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest trafne sformułowanie zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego z powołaniem się na art. 141 § 4 p.p.s.a., w powiązaniu z art. 13 § 3 w związku z art. 19 § 2 i 222 § 4 Kodeksu celnego. Art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem prawa procesowego i dotyczy warunków, jakie powinno spełniać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku. Nie chodzi przy tym o ocenę kontrolowanego aktu przedstawioną w uzasadnieniu, a jedynie o konieczne elementy uzasadnienia. Naruszenie powołanego przepisu może stanowić podstawę kasacyjną prowadzącą do uchylenia zaskarżonego wyroku jedynie wtedy, kiedy uzasadnienie zawiera takie braki, że wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej. Natomiast sama wadliwość koncepcji prawnej przedstawionej w uzasadnieniu wyroku nie stanowi naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a., tylko naruszenie tych przepisów prawa, których błąd dotyczy. W sprawie niniejszej wymieniony przez kasatora w omawianym zarzucie art. 19 § 2 Kodeksu celnego jest także przepisem procesowym dotyczącym prowadzenia postępowania dowodowego, co do pochodzenia towarów. Zatem zarzut ten dotyczy naruszenia przepisów postępowania i zostanie rozważony niżej wraz z pozostałymi zarzutami procesowymi. Ponieważ w żaden sposób nie został doprecyzowany ani wyjaśniony zarzut naruszenia art. 13 § 3 Kodeksu celnego (bez wskazania jednostki redakcyjnej tego przepisu) ani też zarzut naruszenia art. 222 § 4 Kodeksu celnego, a Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie jest powołany do uzupełniania ani interpretacji zarzutów, oceniany zarzut w tej części należy uznać za nieusprawiedliwiony. Odnosząc się do zarzutów procesowych, zawartych w skardze kasacyjnej uznać należy, że nie są one usprawiedliwione. Wskazać należy, że zgodnie z art. 83 § 1 i § 2 Kodeksu celnego po zwolnieniu towaru możliwe jest sprawdzenie danych zawartych w zgłoszeniu celnym, w tym w drodze kontroli dokumentów dotyczących operacji przywozu. Stwierdzenie niezgodności umożliwia wydanie na podstawie art. 65 § 4 i art. 83 § 3 Kodeksu celnego decyzji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwala na poczynienie prawidłowych ustaleń i wydanie decyzji zgodnej prawem. W ramach omawianego zarzutu procesowego skarżący zakwestionował zaakceptowane przez Sąd ustalenia faktyczne, a zwłaszcza stwierdzenie, że nie dało się ustalić kraju pochodzenia towaru sprowadzonego z zagranicy. Wnoszący skargę kasacyjną podnosi, że ustalenie to zostało dokonane z naruszeniem art. 122 oraz art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, bowiem Sąd bezpodstawnie uznał, że wobec wadliwości świadectwa pochodzenia towaru, brak jest innych możliwości ustalenia tego pochodzenia i bezzasadnie zaakceptował zastosowanie stawki celnej autonomicznej podwyższonej o 100%. Oceniając powyższy zarzut wskazać należy, że zgodnie z art. 262 Kodeksu celnego do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV Ordynacji podatkowej dotyczące postępowania. Jednak, gdy chodzi o ustalenie pochodzenia towarów, zastosowanie mają przede wszystkim przepisy szczególne zawarte w dziale II Kodeksu celnego i wydane na ich podstawie przepisy wykonawcze. Zgodnie z art. 19 § 1 Kodeksu celnego ustalenie pochodzenia towarów dokonywane jest przez organ celny na podstawie dowodu pochodzenia towarów. W wypadku wątpliwości, zgodnie z art. 19 § 2 Kodeksu celnego organ celny może zażądać dodatkowych dowodów potwierdzających pochodzenie towarów. Przepisy § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. precyzowały sposób dokumentowania pochodzenia towarów, które objęte były kontrolowanym zgłoszeniem celnym i były wymienione w wykazie stanowiącym zał. nr 3 do rozporządzenia. Zgodnie z powołanymi przepisami w celu zastosowania stawki konwencyjnej pochodzenie towaru musiało być udokumentowane świadectwem pochodzenia towaru. W sprawie kluczowe znaczenie miało zbadanie rzetelności świadectwa pochodzenia towaru. Wobec dwukrotnego stwierdzenia przez władze wietnamskie, że świadectwo pochodzenia towaru objętego kontrolowanym zgłoszeniem celnym było sfałszowane, organ celny trafnie ustalił, że pochodzenie towarów nie zostało wykazane świadectwem pochodzenia, co uniemożliwiało zastosowanie stawki konwencyjnej. W tej sytuacji na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej można było dowodzić wszelkimi środkami dowodowymi z jakiego kraju pochodzi towar będący przedmiotem kontrolowanego zgłoszenia. W sprawie niniejszej, wymagany rozporządzeniem z dnia 15 października 1997 r. dowód w postaci świadectwa pochodzenia towarów okazał się fałszywy, a strona żadnych możliwych do przeprowadzenia dowodów dokumentujących pochodzenie towarów nie wskazała. Z protokołu przeprowadzenia rewizji celnej nie wynika kraj pochodzenia towarów, a w aktach sprawy nie ma zdjęć towarów, które mogłyby wskazywać kraj pochodzenia. Zważywszy powyższe, zarzut błędnej akceptacji niekompletnego postępowania dowodowego prowadzonego z naruszeniem art. art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej i poczynienia wadliwych ustaleń z naruszeniem art. 191 Ordynacji podatkowej jest nieusprawiedliwiony, bowiem w opisanej sytuacji prawidłowy jest wniosek organu, że nie da się ustalić kraju pochodzenia towarów. Nie są trafne zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i niewyjaśnienia zastosowania autonomicznej stawki celnej podwyższonej o 100%. Sąd wyjaśnił, że możliwość zastosowania właściwej stawki celnej w handlu niepreferencyjnym jest uzależniona od rodzaju dowodu pochodzenia towaru oraz jego materialnej i formalnej poprawności i wskazał, że tylko prawidłowe świadectwo pochodzenia towarów uprawnia do zastosowania stawki celnej konwencyjnej. Wobec braku prawidłowego świadectwa pochodzenia towarów oraz braku innych dowodów wskazujących na kraj pochodzenia towarów możliwe było tylko zastosowanie podwyższonej stawki celnej. Stwierdzenia te są trafne, a tak uzasadnione orzeczenie mimo braku szczegółowego wywodu prawnego poddaje się kontroli, zatem zarzut naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. nie jest zasadny. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że z treści art. 15 § 1 pkt 3 i § 2 Kodeksu celnego wynika, iż pochodzenie towarów, ustalane na zasadach określonych w art. 16 - 19 Kodeksu celnego, stanowi przesłankę (kryterium) stosowania Taryfy celnej (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. Dz. U. Nr 146, poz.1639), a więc różnicowania stawek innych niż preferencyjne i obniżone. W art. 16 - 19 Kodeksu celnego wskazane zostały zasady ustalania pochodzenia towaru, a w rozporządzeniu wykonawczym (rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r.) wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 19 § 3 Kodeksu celnego - sposób dokumentowania pochodzenia towarów. Jak wynika z części pierwszej A Taryfy celnej na podstawie kryterium pochodzenia towaru wyodrębniono stawki konwencyjne (ust. 2), stawki autonomiczne (ust. 3) oraz stawki stosowane wobec towarów, których pochodzenie nie jest znane (ust. 7). Zgodnie z tym ostatnim uregulowaniem dla towarów, dla których nie można ustalić kraju lub regionu pochodzenia towaru stosuje się stawkę autonomiczną podwyższoną o 100%. Zatem wobec nieudokumentowania pochodzenia towarów trafne było zastosowanie stawki autonomicznej podwyższonej o 100%. Kryterium udokumentowania pochodzenia towaru pozwala na wprowadzenie stawki stosowanej wobec towarów, których pochodzenia nie udokumentowano w wymagany sposób, lecz możliwe jest ustalenie ich pochodzenia (ust. 10) i takich, w stosunku do których pochodzenia nie udokumentowano i nie jest możliwe ustalenie pochodzenia (ust. 11 w zw. z ust. 7). W tym drugim przypadku sytuacja jest co do istoty zbieżna z przewidzianą w ust. 7, w którym wyodrębniono stawkę wyłącznie w oparciu o kryterium pochodzenia towaru (pochodzenie towaru nie jest znane). Ponieważ w sprawie niniejszej nie było możliwe ustalenie kraju pochodzenia towarów, a strona nie wskazała dowodu, który by takie ustalenie umożliwił, musiała zostać zastosowana stawka autonomiczna podwyższona o 100%. Sąd pierwszej instancji trafnie wyjaśnił przyczyny zastosowania tej stawki, zatem omawiany zarzut kasacyjny jest nieusprawiedliwiony. Z wymienionych powodów skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.