I OSK 149/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) sędzia del. NSA Janusz Furmanek Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 598/08 w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie nabycia przez gminę z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 17 października 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 598/08, oddalił skargę W. W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie nabycia przez gminę z mocy prawa własności nieruchomości. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia 31 stycznia 2008 r., nr KKU-6/08, po rozpatrzeniu odwołania W. W. od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody Siedleckiego z dnia [...] stycznia 1998 r. nr [...], w sprawie nabycia przez Gminę O. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu O. jako działka nr [...] o pow. 0,0775 ha, zaskarżoną decyzję utrzymała w mocy. W uzasadnieniu decyzji podała, że W. W. w dniu [...] stycznia 2006 r. złożył wniosek o wznowienia postępowania zakończonego powołaną decyzją komunalizacyjną z dnia [...][...] stycznia 1998 r., wskazując że przedmiotowa działka stanowi jego własność i nie mogła podlegać komunalizacji. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. odmówił wznowienia postępowania, uznając że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z przekroczeniem miesięcznego terminu określonego w art. 148 §1 i § 2 K.p.a. Po rozpoznaniu odwołania Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie niesporne jest, że W. W. - co sam przyznaje - o decyzji komunalizacyjnej dowiedział się na przełomie lutego i marca 2002 r. Tym samym złożenie przez niego w dniu [...] stycznia 2006 r. wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło z przekroczeniem terminu określonego w art. 148 § 1-2 K.p.a. Z tych względów organ zobowiązany był do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi W. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podniósł on, iż Komisja prowadzi jednoznaczne orzecznictwo w jego sprawie i sprawę rozpatruje zawsze ten sam skład. Zdaniem skarżącego stanowisko Komisji zaprezentowane w zaskarżonej decyzji jest wadliwe i niezgodne z prawem. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku podał, że w przedmiotowej sprawie przedstawiony przez organy stan faktyczny jest jednoznaczny i nie budzi żadnych wątpliwości, skarżący który w kwietniu 2002 r. wniósł odwołanie od decyzji Wojewody Siedleckiego z [...] stycznia 1998 r. wiedział już wtedy o decyzji komunalizacyjnej, zaś wniosek o wznowienie postępowania złożył dopiero po 4 latach. Oznacza to, iż został on złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 K.p.a. Stosownie do treści art. 148 § 1 K.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin ten jako mający charakter materialny nie podlega przywróceniu. Negatywny wynik ustaleń dokonanych w wyżej wskazanym zakresie obligował organ do wydania, na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Fakt, że początkowo Wojewoda nie zauważył tej okoliczności i wydał decyzję o odmowie wznowienia postępowania z innych przyczyn (decyzje z dnia [...] marca 2006 r. i [...] grudnia 2006 - obie uchylone przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową) nie ma jakiegokolwiek znaczenia w niniejszej sprawie. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody Siedleckiego z dnia [...] stycznia 1998 r. dopiero pismem z dnia [...] stycznia 2006 r. oznacza, iż wniosek został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1-2 K.p.a., co w konsekwencji skutkowało odmową wznowienia postępowania. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), skargę oddalił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł W. W. reprezentowany przez adwokata i zaskarżając go w całości zarzucił naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ i lit c/ przez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przepisów prawa przez organ w toku postępowania administracyjnego. Wskazując na powyższą podstawę skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że skoro Wojewoda Mazowiecki, dwukrotnie badając zasadność wniosku skarżącego o wznowienie postępowania nie stwierdził wystąpienia negatywnej przesłanki o której mowa w art. 148 K.p.a., to uznać należy, iż przesłanka ta w niniejszym postępowaniu nie wystąpiła. Stwierdzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że termin o którym mowa w art. 148 K.p.a. do złożenia wniosku o wznowienie postępowania liczy się dla skarżącego od kwietnia 2002 r. nie jest poparty rzeczową analizą materiału dowodowego, w szczególności zaś faktem, iż w początkowym etapie badania zasadności wniosków o wznowienie postępowania Wojewoda Mazowiecki - zwracając uwagę na wszelkie przesłanki umożliwiające wznowienie postępowania - wskazał jedynie na występujący, w jego ocenie, brak u skarżącego statusu strony. Zdaniem kasatora, w tej sprawie ewentualnie przyjąć należy, czego w swych rozważaniach całkowicie nie wziął pod uwagę Sąd pierwszej instancji, że termin o którym mowa w art. 148 K.p.a. w odniesieniu do złożonego przez skarżącego wniosku o wznowieniu postępowania uległ sanacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania, której przesłanki określone w § 2 art. 183 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skuteczne zakwestionowanie prawidłowości sprawowanej kontroli przez sąd administracyjny pierwszej instancji jest możliwe w przypadku wskazania przepisów prawa, które naruszył sąd, a następnie powiązanie zarzutów z nimi związanych z normami prawa procesowego bądź materialnego, które wadliwie zastosowano w postępowaniu administracyjnym, a nadto wykazanie, że mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Dokładne określenie i uzasadnienie postawionych w skardze zarzutów ma decydujące znaczenie dla możliwości badania danej sprawy przez Sąd drugiej instancji, który nie jest uprawniony do powtórnej kontroli zaskarżonej decyzji w jej całokształcie, tak jak może to uczynić Sąd pierwszej instancji. Nie może on bowiem z własnej inicjatywy podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych wad niż wskazane w skardze kasacyjnej. W tej sprawie skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia prawa procesowego art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ i c/ P.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przez organ przepisów prawa. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ i c/ P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Użycie w tym ostatnim przepisie słowa "wpływ" oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie wyrokiem podlegającym zaskarżeniu, zachodzi związek przyczynowy. W rozpoznawanej sprawie zarzut naruszenia wskazanych przepisów jest niezasadny. W sprawie jest bowiem niesporne, że skarżący dowiedział się o decyzji wydanej w dniu 13 stycznia 1998 r. przed dniem, w którym złożył od dniej odwołanie, tj. w kwietniu 2002 r., zaś wniosek o wznowienie postępowania złożył w dniu 30 stycznia 2006 r., a więc z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 K.p.a. A zatem Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż w tej sprawie nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia skargi, albowiem wydane w sprawie decyzje prawa nie naruszają. Nie do zaakceptowania jest natomiast pogląd autora skargi kasacyjnej, że termin do złożenia przez skarżącego wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego uległ sanacji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił.