II FSK 1492/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 305/08 odrzucającego skargę K. O. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 22 października 2007 r., nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. 1. Postanowieniem z dnia 14 maja 2008 r. o sygn. III SA/Wa 305/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – działając na podstawie art. 221 w związku z art. 219 § 2 oraz art. 232 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) – (1) odrzucił skargę K. O. (dalej: skarżący) na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 22 października 2007 r., nr [...], w przedmiocie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego, (2) zwrócił ze środków budżetowych WSA w Warszawie na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu wpłaconego wpisu. 2. Uzasadniając postanowienie, WSA w Warszawie podał, że pismem z dnia 5 stycznia 2008 r. skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata) wniósł do tegoż Sądu skargę na w.w. interpretację, a jednocześnie zawodowy pełnomocnik skarżącego uiścił wpis stały od skargi w kwocie 200 zł na rachunek bankowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. WSA w Warszawie, powołując § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) w związku z art. 231 P.p.s.a., stwierdził, że wpis od skargi w sprawie jest wpisem stałym i wynosi 200 zł. Zawodowy pełnomocnik skarżącego uiścił wpis stały od skargi na rachunek niewłaściwego sądu administracyjnego, wpis został przelany na rachunek bankowy właściwego sądu dopiero w dniu 29 lutego 2008 r., czyli po upływie terminu do dokonania tej czynności. Termin do wniesienia skargi oraz uiszczenia od niej wpisu stałego upłynął bowiem z dniem 9 stycznia 2008 r. Skoro stały wpis od skargi nie został uiszczony przez adwokata na rachunek bankowy lub w kasie właściwego sądu administracyjnego w przewidzianym dla tej czynności terminie, to skarga podlega odrzuceniu. 3. Skargę kasacyjną od postanowienia WSA w Warszawie do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata), zaskarżając to postanowienie w całości i wnosząc o uchylenie tegoż postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania skargowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 221 P.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie, mające istotny wpływ na wynik sprawy, wskutek niezasadnego przyjęcia, że pismo nie zostało należycie opłacone, zamykając tym samym skarżącemu drogę do obrony jego praw i interesów. Uzasadniając skargę kasacyjną, powołano postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. OZ 1268/04, Lex nr 236831, podnosząc, że w orzeczeniu tym przyjęto, że skarga kasacyjna wnoszona przez adwokata lub radcę prawnego nie może być odrzucona na podstawie art. 221 P.p.s.a. tylko z tego powodu, że wpis stały od skargi kasacyjnej został uiszczony na rachunek bankowy niewłaściwego sądu. Niezależnie od powyższego powołano się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 maja 2008 r., sygn. P 18/07, w którym orzeczono, że art. 370¹ ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.; dalej: K.p.c.) jest niezgodny z art. 45 ust. 1 oraz art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej: Konstytucja RP). Odnosząc się do tegoż wyroku TK, podniesiono, że stosując analogię, należy uznać, że zaskarżone postanowienie WSA w Warszawie winno zostać uchylone, bowiem prawo stron do obrony ich praw i interesów nie może być poświęcane w imię szybkości postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Przed odniesieniem się do zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej stwierdzić należy, skarżący nie kwestionuje tego, że od skargi należny był wpis stały. Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do kwestionowania zasadności odrzucenia skargi tylko z tego powodu, że wpis stały od skargi został uiszczony na rachunek bankowy niewłaściwego sądu. W myśl powołanego przez wnoszącego skargę kasacyjną art. 221 P.p.s.a., pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Natomiast stosownie do art. 219 § 2 P.p.s.a. opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Jako kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy wnoszący skargę kasacyjną zdaje się traktować postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. OZ 1268/04, Lex nr 236831, podnosząc, że w orzeczeniu tym przyjęto, że skarga kasacyjna wnoszona przez adwokata lub radcę prawnego nie może być odrzucona na podstawie art. 221 P.p.s.a. tylko z tego powodu, że wpis stały od skargi kasacyjnej został uiszczony na rachunek bankowy niewłaściwego sądu. Jednakże należy zauważyć, że orzeczenie to zapadło w zupełnie innym stanie faktycznym. Przede wszystkim, co wymaga podkreślenia, orzeczenie to dotyczyło odrzucenia skargi kasacyjnej z powodu uiszczenia wpisu stałego nie na rachunek właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego, a bezpośrednio na rachunek Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postawione w powołanym uzasadnieniu tezy z całą pewnością nie znajdują zastosowania w sprawie, w której wpisu stałego od skargi dokonano na rachunek niewłaściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 462). Należy bowiem zauważyć, że art. 219 § 2 P.p.s.a. stanowi wyraźnie, że opłatę sądową uiszcza się do "kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu". Natomiast w sprawie o sygn. OZ 1268/04 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie można jednoznacznie twierdzić, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest również właściwym sądem administracyjnym w rozumieniu tego przepisu, skoro rozpoznanie skargi kasacyjnej należy do właściwości tego Sądu. Takiej analogii nie da się zastosować w sprawie, w której wpisu stałego strona reprezentowana przez "fachowego pełnomocnika" dokonała na konto niewłaściwego sądu administracyjnego. Należy bowiem mieć na uwadze, że celem przepisu art. 221 P.p.s.a. jest uiszczenie bez wezwania opłaty stałej od pisma wnoszonego przez adwokata lub radcę prawnego do właściwego sądu administracyjnego, a w rozpoznawanej sprawie cel ten nie został osiągnięty. Tym samym nie można postawić WSA w Warszawie zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 221 P.p.s.a. Odnosząc się do powołanego w skardze kasacyjnej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 maja 2008 r. o sygn. P 18/2007 r., w którym uznano, że art. 370¹ K.p.c. jest niezgodny z art. 45 ust. 1 oraz art. 78 Konstytucji RP, wymaga podkreślenia, że w tym samym wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził również: "(...) że pogląd o konstytucyjnej dopuszczalności istnienia surowszego rygoru w odniesieniu do braków fiskalnych w sytuacji, gdy pismo procesowe jest wnoszone przez "podmiot fachowy" - adwokata lub radcę prawnego - wydaje się już definitywnie zaakceptowany na gruncie orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. Takie stanowisko zajęte zostało np. w wyroku z: 7 marca 2006 r. (sygn. SK 11/05, OTK ZU nr 3/A/2006, poz. 27), 8 maja 2006 r. (sygn. SK 32/05, OTK ZU nr 5/A/2006, poz. 54) oraz 20 grudnia 2007 r. (sygn. P 39/06, OTK ZU nr 11/A/2007, poz. 161). Co istotne, w wymienionych sprawach Trybunał podkreślał, że za przyjęciem surowszego rygoru w odniesieniu do zawierających braki fiskalne pism procesowych, wnoszonych przez adwokatów i radców prawnych, przemawia założenie, że podmiotom tym, jako profesjonalistom, znany jest zakres i wysokość opłat stałych". Pogląd ten w odniesieniu do braków fiskalnych w sytuacji, gdy pismo procesowe jest wnoszone przez "podmiot fachowy" - adwokata lub radcę prawnego – na gruncie art. 221 P.p.s.a. należy zaakceptować także w postępowaniu sądowoadministracyjnym. 5. Kierując się wyżej wymienionymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a.