VI SA/Wa 274/08
WyrokWSA w Warszawie2008-05-15
Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Jolanta Królikowska - Przewłoka, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie zgłoszenia znaku towarowego, wydana z powodu niewykonania postanowienia wzywającego do uzupełnienia braków formalnych, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli termin do wykonania postanowienia został wyznaczony wadliwie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że wadliwe wyznaczenie terminu w postanowieniu wzywającym do uzupełnienia braków formalnych nie stanowiło rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji umarzającej postępowanie. Nawet jeśli termin był wadliwy, skarżąca nie wykonała postanowienia ani nie starała się o jego wykonanie, a decyzja umarzająca postępowanie została wydana po upływie trzech miesięcy od doręczenia postanowienia. Ponadto, sąd uznał, że wezwanie do przedstawienia dokumentu potwierdzającego prowadzenie działalności gospodarczej było uzasadnione przepisami prawa dotyczącymi rejestracji znaków towarowych.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła podanie o rejestrację znaku towarowego. Urząd Patentowy RP (UP RP) wezwał ją do uzupełnienia braków formalnych poprzez przedstawienie dokumentu potwierdzającego prowadzenie działalności gospodarczej. Skarżąca nie wykonała tego wezwania, co skutkowało wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania. Po latach skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności tej decyzji, argumentując m.in. wadliwe wyznaczenie terminu do wykonania postanowienia i brak podstaw do żądania dokumentów. UP RP odmówił stwierdzenia nieważności, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę skarżącej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2008 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie zgłoszenia znaku towarowego oddala skargę
W dniu 14 stycznia 1999 r. do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej organ, UP RP) wpłynęło (opatrzone datą 12 stycznia 1999 r.) podanie M. P. (dalej skarżąca) o zarejestrowanie znaku towarowego słowno – graficznego GAP (zgłoszenie nr Z-196671). Postanowieniem z dnia [...] lutego 2000 r. organ wezwał skarżącą do nadesłania w terminie do dnia 10 maja 2000 r. dokumentu potwierdzającego prowadzenie działalności gospodarczej z daty dokonania zgłoszenia znaku towarowego (...) w celu wyjaśnienia prawidłowej nazwy zgłaszającego, ponieważ występuje niezgodność pomiędzy pkt 1 podania (nazwa zgłaszającego) a pieczątką (nazwą widniejącą na pieczątce firmowej, którą podanie zostało opatrzone). Jako podstawę prawną postanowienia organ wskazał art. 41 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych - Dz. U. Nr 5, poz. 17, ze zm. (dalej uzt), zgodnie z którym w toku rozpatrywania podania Urząd Patentowy wydaje postanowienia wzywające zgłaszającego do uzupełnienia braków lub usunięcia usterek podania i dokumentów w terminie trzech miesięcy pod rygorem umorzenia postępowania. Termin ten na wniosek zgłaszającego może być przedłużony na dalszy okres do trzech miesięcy, a w uzasadnionych wypadkach - ponadto dwukrotnie przedłużony na dalsze okresy trzymiesięczne, po wniesieniu stosownych opłat. Organ zastrzegł jednocześnie (pouczając przy tym skarżącą o możliwości zaskarżenia postanowienia do Komisji Odwoławczej przy UP RP), że w razie niezastosowania się do niniejszego postanowienia, postępowanie o zarejestrowanie znaku towarowego zostanie umorzone. Powyższe postanowienie, doręczone skarżącej 16 lutego 2000 r. (por. zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych), nie zostało wykonane (okoliczność bezsporna). Skarżąca nie kwestionowała też tego postanowienia w drodze zażalenia.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2000 r. UP RP, mając za podstawę powołany wyżej art. 41 uzt, umorzył postępowanie w sprawie znaku towarowego zgłoszonego do rejestracji dnia 12 stycznia 1999 r. za nr Z-196671. W uzasadnieniu podniósł, iż postępowanie zostało umorzone z powodu niewykonania w terminie przez zgłaszającego w/w postanowienia organu z dnia [...] lutego 2000 r. Jednocześnie organ pouczył skarżącą o prawie odwołania się od decyzji umarzającej postępowanie do Komisji Odwoławczej przy UP RP w terminie dwóch miesięcy od dnia jej doręczenia. Skarżąca nie złożyła takiego odwołania, co skutkowało – po upływie powyższego terminu – prawomocnością tej decyzji.
W dniu 16 sierpnia 2006 r. wpłynął do UP RP wniosek skarżącej (z dnia 4 sierpnia 2006 r.) o stwierdzenie nieważności w/w decyzji organu z dnia [...] czerwca 2000 r., gdyż jej zdaniem decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności postanowień ustawy o znakach towarowych oraz aktów wykonawczych do tej ustawy.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że niewykonanie postanowienia organu z dnia [...] lutego 2000 r. było spowodowane obowiązywaniem prawa ochronnego na znak towarowy GAP nr R-71548, które zostało uznane za wygasłe dopiero na mocy decyzji UP RP z dnia [...] września 2002 r. wydanej w sprawie o sygn. akt Sp. [...]. W ocenie skarżącej nie było wówczas (tj. do momentu trwania prawa ochronnego na w/w znak towarowy GAP o nr R-71548) podstaw do pozytywnego załatwienia podania o zarejestrowanie znaku towarowego zgłoszonego za nr Z-196671. Poza tym w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa – stosownie do dyspozycji art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Wydając w/w decyzję z dnia [...] czerwca 2000 r. organ powołał się bowiem na art. 41 uzt w sytuacji, gdy obowiązujące wówczas przepisy, jak również treść podania skarżącej z dnia 12 stycznia 2000 r. nie dawały podstaw do zastosowania tego artykułu. Argumentując wniosek skarżąca przytoczyła treść art. 39 ust. 2 i 4 uzt oraz § 2 ust. 2 pkt 5 zarządzenia Prezesa Urzędu Patentowego z dnia 9 września 1992 r. w sprawie ochrony znaków towarowych - M.P. Nr 31, poz. 217 ze zm. (dalej zarządzenie). W świetle art. 39 ust. 2 uzt, w podaniu o zarejestrowanie znaku towarowego wymienia się zgłaszającego, wskazuje znak towarowy oraz towary, dla których znak jest przeznaczony, a stosownie do treści § 2 ust. 2 pkt 5 zarządzenia, podanie powinno również zawierać wskazanie prowadzonej działalności gospodarczej zgłaszającego. Natomiast w myśl art. 39 ust. 4 uzt, Prezes Urzędu Patentowego określa wymagania, jakim powinno odpowiadać prawidłowo sporządzone podanie, oraz ustala klasyfikację towarów mającą zastosowanie do znaków towarowych.
Według skarżącej brak było podstaw do przyjęcia, iż w podaniu z dnia 12 stycznia 1999 r. występowała niezgodność pomiędzy pkt 1 tego podania a pieczątką, skoro wcześniejsze oznaczanie przez nią pism w taki sposób, tj. dwiema pieczęciami o treści: P. P. "G.", Ł., ul. P. [...] oraz M. P., właściciel – w korespondencji prowadzonej z UP RP od grudnia 1998 r. – nie stanowiło dla organu przeszkody w kierowaniu korespondencji do skarżącej na adres: P. P "G." M. P..
Skarżąca podniosła również, iż w postanowieniu z dnia [...] lutego 2000 r. wyznaczono termin na wykonanie objętego tym postanowieniem polecenia w sposób sprzeczny z dyspozycją przepisu art. 41 uzt przewidującego trzymiesięczny termin do uzupełnienia braków podania, który winien być liczony od momentu doręczenia postanowienia. Zatem przy założeniu, iż strona otrzyma postanowienie w dniu 11 lutego 2000 r., termin, o którym mowa w w/w przepisie upłynąłby w dniu 11 maja 2000 r. (a nie jak wskazał organ 10 maja 2000 r.).
Po rozpoznaniu powyższego wniosku UP RP w dniu [...] marca 2007 r. wydał decyzję, którą na podstawie przepisów art. 158 § 1 kpa, w zw. z art. 252 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej – Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 ze zm. (dalej pwp) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2000 r. o umorzeniu postępowania w sprawie zgłoszenia znaku towarowego GAP oznaczonego nr Z-196671.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podniósł w szczególności, że był w tej sprawie zobowiązany do wyjaśnienia, kto miał być podmiotem prawa, a zatem na czyją rzecz powinna nastąpić rejestracja w/w znaku. Zgłoszenia znaku dokonała bowiem skarżąca (M. P.), natomiast na zamieszczonej u dołu pieczątce widniała nazwa firmy – P. P. "G." (bez wskazania osoby/osób ją tworzących). Podkreślając zasadność w/w postanowienia z dnia [...] lutego 2000 r., odwołał się do przepisów: art. 6 ust. 1 uzt (stanowiącego, że rejestracja znaku towarowego może być dokonana na rzecz przedsiębiorstwa i tylko dla towarów będących przedmiotem jego działalności gospodarczej) oraz § 8 ust. 1 i 3 zarządzenia (stosownie do treści § 8 ust. 1 zarządzenia, wskazanie prowadzonej działalności gospodarczej, o którym mowa w § 2 ust. 2 pkt 5, powinno określać rodzaj tej działalności oraz potwierdzać w formie oświadczenia posiadanie uprawnienia do jej prowadzenia, a także zgodność rodzaju i zakresu tej działalności z wykazem towarów, dla których zgłaszający ubiega się o rejestrację znaku towarowego; zgodnie z § 8 ust. 3 zarządzenia, Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (...) może wezwać do nadesłania dokumentów potwierdzających dane zawarte w oświadczeniu, o którym mowa w ust. 1).
Poza tym, skoro skarżąca nie zgadzała się z treścią w/w postanowienia z dnia [...] lutego 2000 r., a następnie decyzji umarzającej postępowanie, mogła wnieść we wskazanym w pouczeniach terminie - zażalenie oraz odwołanie.
Odnośnie terminu wyznaczonego na wykonanie postanowienia wydanego na podstawie art. 41 uzt, organ podniósł, że z przepisu tego nie wynika, iż ma być on liczony od momentu doręczenia postanowienia. Nadto przepis ten przewiduje możliwość trzykrotnego przedłużenia tego terminu na wniosek zgłaszającego. Skarżąca nie złożyła takiego wniosku.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją, skarżąca wystąpiła do UP RP z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ nie uwzględnił tego wniosku.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., działając na podstawie art. 245 ust. 1 pwp, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2007 r.
Podkreślił, że postanowienie z dnia [...] lutego 2000 r. dotyczyło wyjaśnienia rozbieżności w nazwie zgłaszającego podanie o zarejestrowanie znaku towarowego. Wypełnienie tego podania przez wpisanie w pkt 1 imienia i nazwiska skarżącej oraz zamieszczenie na drugiej stronie podania pieczątki o treści P. P. "G." nie świadczy "o jednoznaczności jaki faktycznie podmiot ubiega się o prawo ochronne na przedmiotowy znak towarowy". Urząd był więc obowiązany wyjaśnić na czyją rzecz powinna nastąpić rejestracja znaku, a podjęte (w tym celu) działania miały oparcie w w/w przepisach art. 6 ust. 1 uzt oraz § 8 ust. 1 i 3 zarządzenia.
Ustosunkowując się do podniesionego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutu, iż argumentacja związana z wyznaczeniem na podstawie art. 41 uzt terminu do uzupełnienia braków lub usunięcia usterek podania oraz dokumentów jest pozbawiona podstaw jurydycznych, UP RP wskazał, że w okresie obowiązywania uzt organ stosował terminy tzw. dekadowe, aby uprościć kontrolę ich dotrzymania. Panowała na ogół opinia, iż termin trzymiesięczny jest maksymalnym terminem, a to dlatego, że ustawa "zapewniała możliwość przedłużenia na kolejne terminy trzymiesięczne". W ocenie organu, rozważanie w przedmiotowej sprawie, czy termin na wykonanie postanowienia z dnia [...] lutego 2000 r. był wystarczająco długi jest o tyle bezprzedmiotowe, że nie brak czasu zaważył na tym, że skarżąca nie wykonała tego postanowienia. Gdyby tak było, skorzystałaby z możliwości przedłużenia terminu, bądź z możliwości złożenia zażalenia na postanowienie. Tymczasem główną przyczyną niewykonania postanowienia, którą zgłaszająca wskazała w pierwszej kolejności, było obowiązywanie prawa ochronnego na znak towarowy GAP nr R-71548, co według niej uniemożliwiało pozytywne załatwienie wniosku.
M. P. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2007 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
• naruszenie art. 41 uzt polegające na bezzasadnym przyjęciu, że w toku postępowania wywołanego wnioskiem zgłoszeniowym zaistniała konieczność żądania dokumentacji potwierdzającej prowadzenie działalności gospodarczej w celu wyjaśnienia nazwy zgłaszającego (wobec istniejącej w ocenie organu niezgodności pomiędzy pkt 1 podania a pieczęcią firmową) oraz bezzasadnym uznaniu, że termin 3-miesięczny, o którym mowa w w/w
przepisie, może być liczony od momentu wydania przez UP RP postanowienia wzywającego do uzupełnienia braków podania (w sytuacji gdy termin ten może być liczony od momentu doręczenia postanowienia wnoszącemu podanie),
• naruszenie art. 37 uzt, w związku z art. 10 § 1 kpa, polegające na niezapewnieniu skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności niewyznaczeniu terminu na wypowiedzenie się, przed wydaniem decyzji, co do zebranych materiałów, dowodów oraz zgłoszonych żądań,
• naruszenie art. 37 uzt, w związku z art. 8 kpa, polegające na nieprowadzeniu postępowania w niniejszej sprawie w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa,
• naruszenie art. 37 uzt, w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 158 § 1 kpa, polegające na niestwierdzeniu przez UP RP nieważności decyzji tego organu z dnia [...] czerwca 2000 r. w sytuacji, gdy decyzja ta wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała stanowisko, zgodnie z którym w sprawie w/w zgłoszenia brak było podstaw do zastosowania przez organ trybu przewidzianego w art. 41 uzt. Zarówno obowiązujące w tym czasie przepisy, jak i treść podania z dnia 12 stycznia 1999 r. nie przewidywały, zdaniem skarżącej, potrzeby żądania od zgłaszającego dokumentu potwierdzającego prowadzenie działalności gospodarczej. Na tym tle skarżąca wskazała, że organ nie zajął się analizą postanowień w/w zarządzenia Prezesa UP RP z dnia 9 września 1992 r., przede wszystkim § 2 ust. 2 pkt 5. Zdaniem skarżącej organ zdawał sobie sprawę jaki podmiot ubiega się o rejestrację i że podmiot ten prowadzi działalność gospodarczą. W kontekście tego twierdzenia skarżąca powołała się na skierowane do organu pismo z dnia 22 grudnia 1998 r., które zostało opatrzone takimi samymi pieczęciami jak w podanie o zarejestrowanie znaku towarowego z dnia 12 stycznia 1999 r., jednak nie stanowiło dla organu przeszkody w kierowaniu do skarżącej korespondencji na adres P. P. "G." M. P..
W dalszej kolejności skarżąca wskazała, że określenie w postanowieniu z dnia [...] lutego 2000 r. trzymiesięcznego terminu, który upływa w dniu 10 maja 2000 r. nie spełnia wymagań przewidzianych prawem (w szczególności przepisami kpa, które stosownie do art. 37 uzt stosuje się do postępowania przed Urzędem Patentowym w sprawach znaków towarowych). Według tych wymagań "zasadą musi być liczenie terminu od dnia doręczenia wezwania (...)". Przyjęcie sposobu liczenia terminu od dnia wydania postanowienia w trybie art. 41 uzt (jak chce tego organ) może prowadzić do sytuacji, iż stronie zostanie ono doręczone już po upływie wyznaczonego terminu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie według przesłanek celowości czy słuszności.
Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga, analizowana w kontekście podanych wyżej kryteriów kontroli decyzji administracyjnych przez Sąd, podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu z [...] marca 2007 r. nie naruszają przepisów prawa w sposób, który mógłby zaważyć na ostatecznym wyniku podjętego w sprawie rozstrzygnięcia.
Sporny znak słowno – graficzny GAP został zgłoszony do rejestracji 14 stycznia 1999 r. (data wpływu podania o zarejestrowanie znaku do organu), a więc pod rządami obowiązującej wówczas w/w ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (uzt). Zatem czynności organu, podjęte w związku z tym zgłoszeniem, podlegają ocenie według przepisów tej ustawy i przepisów wykonawczych, które wyznaczały treść i zakres tych czynności.
Stosownie bowiem do art. 315 ust. 2 i 3 obecnie obowiązującej w/w ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (pwp), do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie pwp (to jest przed 22 sierpnia 2001 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 2), a ustawowe warunki wymagane do uzyskania m. in. prawa ochronnego na znak (poprzednio prawa z rejestracji) ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku do rejestracji (ust. 3). Natomiast wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji organu podjętej w zakresie postępowania zgłoszeniowego – złożony po wejściu w życie przepisów pwp – bez względu na datę zgłoszenia znaku do rejestracji, podlega rozpoznaniu w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (kpa). Stosownie bowiem do art. 252 pwp w sprawach nieuregulowanych w ustawie (a do takich spraw należy kwestia stwierdzenia nieważności decyzji w postępowaniu zgłoszeniowym) stosuje się, z zastrzeżeniem art. 253, odpowiednio przepisy kpa.
Prawidłowo w tej sytuacji organ rozpatrzył wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności w/w decyzji z dnia [...] czerwca 2000 r. umarzającej postępowanie zgłoszeniowe, w trybie przepisów kpa, zaś prawne przesłanki jej podjęcia zbadał – pod kątem wskazanego we wniosku rażącego naruszenia prawa – w świetle przepisów ustawy o znakach towarowych (uzt).
Stwierdzenie nieważności decyzji jest jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej. Stanowi odstępstwo od wyrażonej w przepisie art. 16 § 1 kpa ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Istota stwierdzenia nieważności sprowadza się do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych najcięższymi wadami materialnoprawnymi, wymienionymi w sposób wyczerpujący w art. 156 § 1 kpa, które powodują nieważność tych decyzji od chwili ich wydania (ex tunc). Są to:
1. wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości,
2. wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,
3. wydanie decyzji dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,
4. skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie,
5. niewykonalność decyzji (istniejąca w dniu jej wydania oraz mająca charakter trwały),
6. wywołanie czynu zagrożonego karą w razie wykonania decyzji,
7. wada decyzji powodująca jej nieważność z mocy prawa.
Postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej zasadniczo różni się od zwykłego postępowania administracyjnego. Ma ono na celu jedynie wyjaśnienie, czy decyzja ta jest obarczona w/w wadami prawnymi. W postępowaniu tym nie dochodzi więc do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Nie ma też proceduralnych możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy, czy poczynienia dodatkowych ustaleń faktycznych. Działanie organu orzekającego w tym postępowaniu jest bowiem ograniczone do zajmowania się kwestami stricte prawnymi, tj. do weryfikacji decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem. Sprowadza się zatem wyłącznie do poszukiwania uchybień i wadliwości weryfikowanej decyzji, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego.
Przesłanką stwierdzenia nieważności w/w decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie znaku towarowego słowno – graficznego GAP zgłoszonego do rejestracji dnia 12 stycznia 1999 r. (dalej postępowanie zgłoszeniowe), którą skarżąca wskazała we wniosku, jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).
Rażące naruszenie prawa ma miejsce, gdy podstawa prawna do wydania decyzji istnieje, jednak rozstrzygnięcie zawarte w decyzji w sposób oczywisty odbiega od obiektywnie istniejącego i możliwego do zastosowania stanu prawnego. W świetle poglądów doktryny i orzecznictwa, z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, co na podstawie jego brzmienia jest od razu zauważalne, i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja ta nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako naruszenia "rażącego" może nastąpić wyjątkowo, mianowicie gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji.
W kontekście tych uwag – zdaniem Sądu – nie nasuwa zastrzeżeń stanowisko organu, który odmawiając stwierdzenia nieważności w/w decyzji z dnia [...] czerwca 2000 r. umarzającej postępowanie zgłoszeniowe, nie dopatrzył się w niej wady rażącego naruszenia prawa (ani żadnych innych wad z zamkniętego katalogu wad wymienionych w § 1 art. 156 kpa).
Decyzja ta została wydana w następstwie niewykonania przez skarżącą w/w wezwania organu (postanowienie z dnia [...] lutego 2000 r.) do nadesłania dokumentu, potwierdzającego prowadzenie działalności gospodarczej z daty dokonania zgłoszenia znaku towarowego, w zakreślonym terminie - obwarowanego rygorem umorzenia postępowania zgłoszeniowego.
Wbrew zarzutom skargi i wcześniej zajmowanemu przez skarżącą stanowisku w sprawie, wezwanie to znajdowało prawne oparcie w cytowanym wyżej art. 41 uzt. Przepis ten dotyczył badania formalnego zgłoszenia znaku do rejestracji. Na jego podstawie można było żądać wyłącznie usunięcia braków formalnych i uzupełnień zgłoszenia, które nie prowadzą do zmiany istoty zgłoszonego znaku; mają jednak zasadnicze znaczenie dla sposobu rozpoznania podania o zarejestrowanie znaku. Zmierzając do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, organ mógł zatem zobowiązać stronę do uzupełnienia braków, usunięcia usterek podania, jak również do dołączenia stosownych dokumentów, jeżeli ich treść takie wyjaśnienie umożliwiała czy też determinowała.
W tej sprawie organ zasadnie wywiódł konieczność przedstawienia przez skarżącą objętego w/w postanowieniem z dnia [...] lutego 2000 r. dokumentu potwierdzającego prowadzenie działalności gospodarczej z obowiązku ustalenia w postępowaniu zgłoszeniowym, kto (jaki faktycznie podmiot) ubiega się o zarejestrowanie znaku i na czyją rzecz rejestracja ta powinna nastąpić. Zasadnie wskazał przy tym na przepisy art. 6 ust. 1 uzt oraz § 8 ust. 1 i 3 zarządzenia.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 uzt rejestracja znaku towarowego może być dokonana na rzecz przedsiębiorstwa i tylko dla towarów będących przedmiotem jego działalności gospodarczej, przy czym pod pojęciem przedsiębiorstwa należy rozumieć osobę fizyczną lub prawną upoważnioną do prowadzenia działalności gospodarczej w dziedzinie produkcji, handlu i usług (art. 5 pkt 1 uzt).
W świetle tych przepisów nie ma wątpliwości, że rejestracja znaku towarowego może nastąpić na rzecz przedsiębiorstwa uprawnionego do prowadzenia działalności gospodarczej w dziedzinie produkcji towarów objętych wnioskiem o rejestrację. Przedsiębiorstwo należy do rzędu przesłanek warunkujących zdolność rejestrową znaku towarowego. Znak towarowy ma przecież wejść w skład przedsiębiorstwa i służyć do oznaczenia towarów i usług objętych zakresem jego działania. Zatem minimalną przesłanką z art. 6 ust. 1 uzt, jaką musi spełnić przedsiębiorca zgłaszający znak towarowy i uzyskujący w następstwie tego zgłoszenia wyłączne prawo do tego znaku, jest zamiar jego używania. O tym zamiarze może świadczyć pokrycie towarów lub usług, objętych zgłoszeniem i rejestracją znaku, w przyjętym przez przedsiębiorcę przedmiocie jego działalności gospodarczej, wynikającym z aktu założycielskiego i wpisu do ewidencji lub rejestru (por. wyroki NSA: z dnia 13 marca 2007 r. II GSK 275/06 – LEX nr 321279 i z dnia 15 stycznia 2008 r. II GSK 169/07 – niepublikowany).
Skoro rejestracja znaku towarowego możliwa jest tylko w sytuacji spełnienia przez zgłaszającego powyższych warunków, organ obowiązany był w postępowaniu zgłoszeniowym wyjaśnić w sposób niewątpliwy, czy warunki te zostały spełnione, gdyż od tego zależał sposób załatwienia sprawy rejestracji znaku.
Dlatego stosownie do przepisów § 8 ust. 1 i 3 w/w zarządzenia wykonawczego z dnia 9 września 1992 r. do ustawy o znakach towarowych, wskazanie w podaniu o zarejestrowanie znaku prowadzonej działalności gospodarczej zgłaszającego powinno określać rodzaj tej działalności oraz potwierdzać w formie oświadczenia uprawnienia do jej prowadzenia, a także zgodność rodzaju i zakresu tej działalności z wykazem towarów, dla których zgłaszający ubiega się o rejestrację znaku; organ może przy tym wezwać do nadesłania dokumentów potwierdzających dane zawarte w oświadczeniu.
W szczególności chodzi o potwierdzenie uprawnienia do prowadzenia takiej działalności, które stwarza potencjalną możliwość jej realizacji. Przede wszystkim osoba fizyczna (bądź prawna) może uzyskać rejestrację tylko dla przedsiębiorstwa, które jest na nią zarejestrowane (art. 6 uzt); jest to zasada związania przedsiębiorstwa ze znakiem towarowym. W postępowaniu zgłoszeniowym organ miał zatem prawo wezwać stronę do przedłożenia dokumentu potwierdzającego te okoliczności. Do tego też zmierzało w/w wezwanie organu z [...] lutego 2000 r.
W tych warunkach bezzasadny jest zarzut skargi o braku podstaw do zastosowania przez organ trybu postępowania przewidzianego w art. 41 uzt, skoro przepis ten przewidywał uzupełnienie braków, usunięcie usterek podania i dokumentów (w tym ich dołączenie – stosownie do potrzeb postępowania zgłoszeniowego determinowanych wzmiankowanymi wyżej warunkami zarejestrowania znaku), natomiast organ w zakresie usunięcia braków i usterek podania, w szczególności co do prowadzenia przez zgłaszającego działalności gospodarczej i wyjaśnienia prawidłowej nazwy, zastosował się do dyspozycji tego przepisu. W świetle materiałów sprawy, w tym biorąc pod uwagę argumentację zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu z dnia [...] marca 2007 r., nie ma powodów, żeby działanie to uznać za dowolne i nieuzasadnione. To, że wcześniej – jak podnosi skarżąca – organ kierował do niej korespondencję na adres wskazany w w/w podaniu z dnia 12 stycznia 1999 r. nie znaczy, że w sprawie niniejszej zwolniony był z obowiązku zbadania zgłoszenia pod kątem wymagań/warunków rejestracji znaku wynikających z w/w art. 6 ust. 1, w zw. z art. 5 pkt 1 uzt i wydania na tym tle postanowienia wzywającego stronę zgłaszającą do uzupełnienia braków i usunięcia usterek podania.
W nawiązaniu do tych też przepisów należy stosować wskazywane przez skarżącą uregulowania w/w zarządzenia z dnia 9 września 1992 r., w szczególności § 2 ust. 2 pkt 5 oraz podnoszony we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji umarzającej postępowanie zgłoszeniowe art. 39 ust. 2 i 4 uzt (oba przepisy były wyżej cytowane). Tak samo bez wpływu na możliwość zastosowania w sprawie art. 41 uzt pozostawało akcentowane przez skarżącą w sprawie obowiązywanie w tym czasie prawa ochronnego na znak towarowy GAP nr R-71548, gdyż była to okoliczność niezwiązana z rozpatrywaniem zgłoszenia objętego zakresem sprawy niniejszej.
Ustalenia z tego zakresu badania zgłoszenia (w tym co do nazwy zgłaszającego, który musiał być przedsiębiorstwem w rozumieniu art. 5 pkt 1 uzt, czyli osobą fizyczną lub prawną uprawnioną do prowadzenia działalności gospodarczej) możliwe były wyłącznie na podstawie odpowiedniego dokumentu (w orzecznictwie wskazuje się na wpis do ewidencji działalności gospodarczej, jako przesłankę rejestracji znaku towarowego na gruncie art. 6 ust. 1 uzt; por. wyrok z dnia 25 kwietnia 2006 r. WSA w Warszawie VI SA/Wa 2083/2005 – niepublikowany).
Skarżąca nie zgadzając się z w/w wezwaniem (postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2000 r.) mogła je kwestionować w ramach odwołania od decyzji umarzającej postępowanie zgłoszeniowe w następstwie niewykonania wezwania. Organ wadliwie pouczył skarżącą, iż na postanowienie z dnia [...] lutego 2000 r. służy zażalenie do Komisji Odwoławczej przy UP RP. NSA w wyroku z dnia 30 września 2004 r. GSK 715/2004 – LEX nr 141460 stwierdził bowiem, że postanowienia, o których mowa w art. 41 uzt, mogą być zaskarżone jedynie w odwołaniu od decyzji umarzającej postępowanie. Podnosząc, że stosownie do art. 37 uzt w zakresie dopuszczalności zażalenia na postanowienia wydawane w toku postępowania prowadzonego na podstawie tej ustawy mają zastosowanie przepisy kpa, Sąd ten podniósł, że jeżeli uzt nie wskazuje takich postanowień, na które przysługuje zażalenie, to w postępowaniu tym zażalenia mogą być wnoszone tylko na postanowienia, od których zażalenie przysługuje z mocy kpa.
Fakt wadliwego pouczenia skarżącej o środku zaskarżenia w/w postanowienia, nie ma jednak istotnego wpływu na ocenę zgodności z prawem w/w decyzji organu z dnia [...] czerwca 2000 r. o umorzeniu postępowania zgłoszeniowego. Poza sporem w tej sprawie pozostaje to, że skarżąca nie zastosowała się do wezwania objętego tym postanowieniem, ani w żaden sposób nie starała się tego wezwania podważyć przed organem. Nie ubiegała się też o przedłużenie zakreślonego w tym wezwaniu terminu na dalszy okres, co przewidywał art. 41 uzt. W tych warunkach organ wydał dnia [...] czerwca 2000 r. decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie w/w znaku zgłoszonego do rejestracji. Organ postąpił zgodnie z prawem, gdyż przepis art. 41 uzt rygor umorzenia postępowania zgłoszeniowego łączył z niezastosowaniem się strony (zgłaszającego) do wezwania organu do uzupełnienia braków lub usunięcia usterek podania i dokumentów. Skarżąca została o tym rygorze powiadomiona w wezwaniu (postanowieniu z dnia [...] lutego 2000 r.), którego odbiór pokwitowała dnia 16 lutego 2000 r.
Prawidłowości decyzji umarzającej postępowanie zgłoszeniowe nie podważa fakt niewątpliwie wadliwego określenia przez organ w w/w wezwaniu terminu na złożenie objętego nim dokumentu. Ma rację bowiem skarżąca podnosząc, że termin trzech miesięcy, o którym mowa w art. 41 uzt, powinien być liczony od dnia doręczenia postanowienia wzywającego do wykonania czynności, o której mowa w wezwaniu. Określenie końca terminu w samym wezwaniu – jak uczynił to organ w tej sprawie – może bowiem, skutkiem przykładowo opóźnienia w doręczeniu postanowienia, doprowadzić do jego skrócenia, czy wręcz do paradoksalnej sytuacji doręczenia tego postanowienia po upływie określonego w nim terminu. Tymczasem termin, o którym mowa, jest terminem wyznaczanym dla zgłaszającego, musi być więc realny do spełnienia, a przede wszystkim nie może w praktyce okazać się krótszy od zagwarantowanych ustawą trzech miesięcy (z możliwością przedłużenia).
Wprawdzie – jak zauważył organ – liczenie tego terminu od daty doręczenia postanowienia nie wynika wprost z treści art. 41 uzt (przepis ten posłużył się sformułowaniem "do uzupełnienia braków /.../ w terminie trzech miesięcy pod rygorem umorzenia postępowania"), jednak – w ocenie Sądu – nie znaczny to, żeby mógł być on określony w sposób odbiegający od ogólnych standardów postępowania administracyjnego, które wyznaczają przepisy kpa. Stosownie bowiem do art. 37 uzt, do postępowania przed Urzędem Patentowym w sprawach znaków towarowych stosuje się przepisy kpa, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Skoro art. 41 uzt nie sprecyzował, jak wyznaczyć i liczyć termin trzech miesięcy obwarowany rygorem umorzenia postępowania, należało w tej mierze kierować się przepisami kpa.
W szczególności, w świetle przepisu art. 110, w zw. z art. 126 kpa data doręczenia lub ogłoszenia stanowi datę wprowadzenia decyzji/postanowienia do obrotu prawnego i związania organu ich treścią. Od tej daty rozpoczyna się zatem prawny byt decyzji/postanowienia na zewnątrz, a w konsekwencji także bieg wszelkich terminów – nie tylko do ich zaskarżenia, ale także terminów, które akty te wyznaczają adresatom na wykonanie określonych czynności; jak w tej sprawie postanowienie wzywające do uzupełnienia braków podania przez złożenie stosownego dokumentu. W tej sytuacji wydaje się być poza wszelką dyskusją, że termin trzech miesięcy, wyznaczony w tym postanowieniu na wykonanie tej czynności, rozpoczął swój bieg w dacie doręczenia postanowienia, a nie wcześniej.
Jednak w stanie faktycznym tej sprawy wzmiankowany wyżej mankament postanowienia organu z dnia [...] lutego 2000 r. nie może być uznany za mający istotny wpływ na decyzję umarzającą postępowanie zgłoszeniowe, której stwierdzenia nieważności z tego m. in. powodu skarżąca domagała się w tej sprawie i zaważyć na ocenie jej prawidłowości.
W/w postanowienie z dnia [...] lutego 2000 r. zostało skarżącej doręczone 16 lutego 2000 r., natomiast organ decyzję umarzającą postępowanie zgłoszeniowe wydał dnia 1 czerwca 2000 r., a więc faktycznie zdecydowanie po upływie trzech miesięcy od doręczenia postanowienia.
Z materiałów sprawy nie wynika, żeby skarżąca w międzyczasie kwestionowała to postanowienie, bądź ubiegała się o przedłużenie zakreślonego w nim terminu. Przede wszystkim zaś nie wynika, żeby w ogóle była zainteresowana jego wykonaniem, co z kolei prowadzi do wniosku, że określenie omawianego terminu w żaden sposób nie wpłynęło negatywnie na sytuację prawną zgłaszającej. Przede wszystkim skarżąca nie twierdzi, żeby z tego powodu nie mogła, bądź nie zdążyła, wykonać wezwania organu, co miałoby ewentualnie znaczenie dla oceny decyzji umarzającej postępowanie. Skarżąca natomiast, domagając się obecnie stwierdzenia nieważności tej decyzji, podważa samą zasadę tego wezwania, szerzej zastosowania przez organ art. 41 uzt, co w świetle wyżej podanych na ten temat zapatrywań Sądu, nie może być uznane za stanowisko prawnie uzasadnione.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja organu odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji umarzającej postępowanie zgłoszeniowe z dnia [...] czerwca 2000 r. jest zgodna z prawem. W szczególności, w świetle powyższych wywodów, prawidłowo organ ten nie dopatrzył się w tej decyzji naruszenia prawa, które miałoby charakter naruszenia rażącego.
Odnosząc się do zarzutów skargi naruszenia przez organ w tej sprawie przepisów prawa procesowego, tj. art. 8 i 10 kpa, należy podkreślić, iż ustalony w sprawie stan faktyczny nie był przez stronę skarżącą kwestionowany i nie budzi wątpliwości (przedmiotem sporu jest jego prawna ocena). Zatem ewentualne uchybienia organu na tle stosowania w postępowaniu tych przepisów, nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę z powodu jej bezzasadności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło