VII SA/Wa 517/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2008 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. Ś. w S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki osłony śmietnikowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. Ś. w S. kwotę 500 zł (pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta S. decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2006 r. na podstawie art. 49b prawa budowlanego nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego w S. przy ul. Ś. – rozbiórkę osłony śmietnikowej wykonanej z elementów betonowych prefabrykowanych na terenie działki geod. [...] położonej w S. przy ul. Ś. W uzasadnieniu organ powiatowy powołując ustalenia wizji i materiał dowodowy wskazał, iż Wspólnota Mieszkaniowa na terenie działki nr [...] w lipcu 2006 r. wykonała osłonę śmietnikową o wymiarach 2,14 x 3,90 m z elementów betonowych prefabrykowanych, pokrytą blachą trapezową ze spadkiem dachu w kierunku własnej działki. Osłona jedną ścianą usytuowana jest przy granicy działki T. S. i dobudowana do istniejącego budynku gospodarczego (na co sąsiadka wyraziła zgodę), zaś jednym narożem w odległości ok. 5 cm od budynku gospodarczego (letniej kuchni) J. S. Z ustaleń organu poczynionych w Referacie Budownictwa oraz w Referacie Urbanistyki Urzędu Miasta S. wynikało, iż zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych osłony śmietnikowej zostało złożone 18 lipca 2006 r., jednakże w związku z otrzymaną informacją o wykonaniu tych robót, Prezydent Miasta umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, zaś teren na którym jest położona działka nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie została wydana decyzja o warunkach zabudowy dla tej inwestycji. Z dalszych ustaleń organu powiatowego wynikało, iż Wspólnota Mieszkaniowa nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (działka stanowi własność Miasta S.). Powyższe ustalenia stały się podstawą do stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego, że obiekt wykonano bez wymaganego przepisami zgłoszenia i że jest on niezgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a nadto jego usytuowanie narusza §23 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych w zakresie odległości od granicy działki sąsiedniej, przy jednoczesnym braku prawa do dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane. Konsekwencją takiego stanu rzeczy było orzeczenie rozbiórki obiektu na podstawie art. 49 b ust. 1 prawa budowlanego. W wyniku odwołania inwestora, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 roku uchylił decyzję organu I instancji i nakazał rozbiórkę obiektu – osłony śmietnikowej na terenie działki nr [...] w S. w oparciu o art. 48 ust 1 prawa budowlanego. Podkreślając prawidłowość decyzji organu powiatowego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że przedmiotowy obiekt należy zakwalifikować jako budowlę (nie budynek ani obiekt małej architektury) a mając na uwadze jego wymiary, konstrukcję i sposób realizacji właściwym trybem postępowania byłoby zastosowanie art. 48 prawa budowlanego. Jakkolwiek zastosowanie art. 49b, w ocenie organu odwoławczego, było niewłaściwe, to skutek trybu w jakim rozpatrywano sprawę w I instancji jest taki sam, a mając na względzie zasadę ekonomii procesowej należało uznać rozstrzygnięcie I instancji za właściwe, zmieniając jednak podstawę prawną rozstrzygnięcia. Jak w konkluzji wskazał organ odwoławczy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie uznał budowę przedmiotowego obiektu za samowolę budowlaną i nakazał inwestorowi jego rozbiórkę. Skargę sądową na powyższą decyzję wniosła Wspólnota Mieszkaniowa domagając się jej uchylenia wraz z decyzją poprzedzającą. Zdaniem strony skarżącej naruszone zostały przepisy prawa materialnego i procesowego przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj: art. 3 pkt 1 b, c, pkt 3 i 4 oraz art. 28 ust. 1 i art. 48 ust. 1 prawa budowlanego oraz §22 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych a także art. 6, 7, 8, 77 kpa. W ocenie skarżącego organ nie miał podstaw do podjęcia działań w oparciu o art. 28 i 48 prawa budowlanego, nie wyjaśnił wszechstronnie stanu faktycznego i nie przeprowadził właściwego postępowania dowodowego. Skarżący uważa, że osłona śmietnika powinna być zaliczona do obiektów małej architektury co nie wymagała dokonania zgłoszenia a tym samym jej wzniesienie nie mogło być samowolą budowlaną. Wykonanie osłony śmietnikowej będącej obiektem małej architektury wykluczało zastosowanie w sprawie art. 48 jak i 49b prawa budowlanego. Nadto skarżący podnieśli, że wcześniej w tym samym miejscu znajdowała się od 1972 roku osłona śmietnikowa, rozebrana później w związku z pracami modernizacyjnymi przy budynku i po ich zakończeniu nie została przez Miasto ponownie wykonana. W ocenie skarżącego organy administracji, w sposób całkowicie dowolny i nie mający oparcia w przepisach, dokonały oceny nie przeprowadzając żadnego postępowania dowodowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem prawa. Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez Sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Kontrolą sądową objęta jest decyzja rozbiórkowa osłony śmietnikowej o wymiarach 2,14 x 3,90 m z elementów prefabrykowanych, zakwalifikowana przez organ jako budowla wykonana w drodze samowoli budowlanej. Ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić. Zgodnie z art. 3 pkt 4 ustawy prawo budowlane z 1994 r. do obiektów małej architektury należą niewielkie obiekty, m.in. użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku jak piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. O tym, że śmietnik zgodnie z zapisem ustawy prawa budowlanego jest obiektem małej architektury wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 31 marca 1998 r. sygn IV SA 931/96. W myśl art. 29 ust. 1 pkt 22 ustawy obiekty małej architektury nie wymagają pozwolenia na budowę a jedynie w myśl art. 30 ust 1 pkt 4 zgłoszenia właściwemu organowi w przypadku budowy takiego obiektu w miejscach publicznych. Taki przypadek w niniejszej sprawie nie zachodzi. A zatem osłona śmietnikowa jako obiekt małej architektury usytuowany na działce budowlanej zabudowanej domem mieszkalnym nie wymaga ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Konsekwencją takiego zakwalifikowania wzniesionej przez stronę skarżącą osłony śmietnikowej jest fakt, iż strona skarżąca nie mogła – jak błędnie to wskazały organy – naruszyć przepisów prawa dotyczących zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, czy też pozwolenia na budowę (art. 28 prawa budowlanego). A to oznacza, że organ nie miał podstaw do przyjęcia, iż roboty wykonano w warunkach samowoli budowlanej. Przyjęcie przez organ kwalifikacji obiektu jako budowli zamiast obiektu małej architektury, czyli obiektu wyselekcjonowanego z budowli spowodowało przyjęcie błędnej podstawy orzekania. Wydanie decyzji I instancji na podstawie art. 49b ust 1 stanowiło więc naruszenie tego przepisu prawa materialnego, tak jak wydanie decyzji przez organ odwoławczy nastąpiło z naruszeniem art. 48 ust 1 prawa budowlanego. Nadto organ odwoławczy zmieniając podstawę decyzji na przepis dotyczący rozbiórki obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę naruszył art. 139 kpa, bowiem orzekł na niekorzyść strony odwołującej się, zważywszy konsekwencje obciążające inwestora. Bez wątpienia natomiast materiał dowodowy sprawy pozwala stwierdzić, że osłonę śmietnikową wybudowano z naruszeniem przepisów o warunkach technicznych. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 75 poz. 690) stanowi w § 22 ust 2 iż miejscami do czasowego gromadzenia odpadów mogą być m.in. zadaszone osłony ze ścianami pełnymi bądź ażurowymi, zaś w myśl §23 ich odległość powinna wynosić co najmniej 10 m od okien i drzwi do budynków przeznaczonych na pobyt ludzi oraz co najmniej 3 metry od granicy z działką sąsiednią. Zachowanie odległości od granicy działki nie jest wymagane, jeżeli osłony lub pomieszczenia stykają się z podobnymi urządzeniami na działce sąsiedniej. W przedmiotowym przypadku warunki te nie zostały zachowane, bowiem osłona śmietnikowa została usytuowana jednym narożem w odległości ok. 5 cm od budynku gospodarczego (letniej kuchni) J. S. Skoro zatem przedmiotowy obiekt małej architektury został przez inwestora usytuowany niezgodnie z przepisami technicznymi, a nie wymagał pozwolenia na budowę ani zgłoszenia właściwemu organowi, czyli nie ma tu zastosowania art. 48 ani 49 jako że rozbiórka w oparciu o te przepisy dotyczy samowoli budowlanej, prowadzący postępowanie administracyjne organ nadzoru budowlanego winien rozważyć przeprowadzenie tego postępowania w trybie art. 50 ust 1 pkt 4 i 51 prawa budowlanego. Mając na uwadze wskazane wyżej naruszenie przez organy przepisów prawa materialnego tj art. 49b ust 1, art. 48 ust 1 prawa budowlanego, art. 3 pkt 3 prawa budowlanego a nadto art. 139 kpa w postępowaniu odwoławczym – zaskarżona decyzja jak również decyzja organu I instancji podlega uchyleniu na podstawie art. 145 §1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270). Przy orzekaniu zastosowano art. 152 i 200 powyższej ustawy.