II SA/Ke 149/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza,, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Asystent sędziego Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 maja 2008r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 i art. 127 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania A. J. i innych od decyzji Starosty z dnia [...] znak: [...] orzekającej o zwrocie na rzecz K. G. S., spadkobiercy byłej właścicielki J. J. S. nieruchomości położonej w K. przy ul. S., w aktualnej ewidencji gruntów m. K. obr. [...] oznaczonej jako działki nr [...] (dz.hip.) o powierzchni [...] i nr [...] (cz.dz.hip.) o powierzchni [...], ujawnionej w Kw Nr [...] jako własność Gminy, umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania zakończonego wydaniem decyzji Starosty o zwrocie nieruchomości, wskazując, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Przytoczył brzmienie art. 136 ust. 3 cyt. ustawy stanowiącego dla poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy podstawę do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli zaistniały przesłanki wymienione w art. 137 tej ustawy świadczące o jej zbędności na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, oraz treść art. 138 ust. 2, zgodnie z którym najem, dzierżawa lub użyczenie zwracanej nieruchomości wygasa z upływem 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stała się ostateczna. Organ II instancji stwierdził, że A. J. nie ma legitymacji do udziału w postępowaniu o zwrot przedmiotowej nieruchomości na prawach strony, albowiem nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa. Zgodnie z powołanym przepisem stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej tej osoby. A. J. jako dzierżawca pawilonu handlowego znajdującego się na innej działce niż działki podlegające zwrotowi, nie był stroną postępowania zwrotowego jak również nie był adresatem decyzji rozstrzygającej o zwrocie nieruchomości. Z tych względów zgłoszone przez odwołującego zarzuty nie mogły być przedmiotem badania w postępowaniu odwoławczym. Decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] A. J. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 28 kpa oraz prawa materialnego tj. art. 138 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem skarżącego, istnieje oczywisty, faktyczny i gospodarczy związek pomiędzy wszystkimi działkami, co do których toczy się postępowanie o zwrot wywłaszczonych nieruchomości. Interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa skarżący upatruje w tym, że wynik postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości będzie miał wpływ na dalsze funkcjonowanie targowiska jako całości, a tym samym wpłynie na jego prawa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje: Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej jako p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie kontrola sądowoadministracyjna takich naruszeń prawa nie wykazała. Trafny jest pogląd Wojewody, że w postępowaniu o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działki [...], na których znajduje się targowisko miejskie, położonej przy ul. S. w K., na rzecz K. G. S. – spadkobiercy poprzedniego właściciela J. J. S., skarżący nie posiada interesu prawnego, uprawniającego do udziału w tym postępowaniu na prawach strony. Konsekwencją zaś takiego stanowiska jest uznanie, że skarżący nie może skutecznie złożyć odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] orzekającej o zwrocie tej nieruchomości, co oznacza, że organ nie może merytorycznie odnieść się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. O tym, kto może być stroną postępowania przesądza art. 28 kpa stanowiący, że stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z analizy powyższego przepisu wynika, że kryterium od którego zależy uznanie podmiotu za stronę jest wykazanie posiadania interesu prawnego. Powszechnie w orzecznictwie i doktrynie akceptowany jest pogląd, że mieć interes prawny w sprawie to znaczy wskazać przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać ochrony ze względu na zaspokojenie własnej potrzeby. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot swojego zainteresowania sprawą nie może poprzeć przepisami prawa materialnego. Dokonując analizy przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.- cytowanej dalej jako ustawa) regulujących zagadnienia zwrotu nieruchomości wywłaszczonej należy stwierdzić, że najemcom, dzierżawcom nieruchomości sąsiadującej ze zwracaną nieruchomością nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o zwrot tej nieruchomości. Przepis art. 136 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym poprzedni właściciel lub jego spadkobierca może żądać zwrotu nieruchomości wywłaszczonej lub jej części, jeśli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, do podmiotów uprawnionych do zgłoszenia żądania zwrotu nieruchomości zalicza poprzednich właścicieli oraz ich spadkobierców. Przepis ten z oczywistych względów nie znajduje zastosowania w sprawie, albowiem skarżący jest dzierżawcą pawilonu handlowego znajdującego się na innej działce niż działki podlegające zwrotowi. Przepis art. 138 ust. 2 ustawy, na który powołuje się skarżący, stwarza podstawę do wywiedzenia interesu prawnego do udziału w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości dla osób trzecich (m.in. najemców, dzierżawców), jednakże w odniesieniu do sytuacji, gdy przedmiotem najmu czy dzierżawy jest zwracana nieruchomość. Poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżący jest dzierżawcą pawilonu znajdującego się na innej nieruchomości niż zwracana, a skoro tak, to w świetle unormowań zawartych w ustawie o gospodarce nieruchomościami w zakresie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, skarżący nie posiada interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu dotyczącym nieruchomości oznaczonych numerami działek [...]. Argumentacja zaprezentowana w skardze nie mogła odnieść zamierzonego skutku i spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji, albowiem została oparta wyłącznie na faktycznym, a nie prawnym interesie, który nie daje legitymacji do udziału w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.