I SA/Kr 998/07
WyrokWSA w Krakowie2008-06-03
Skład orzekający: Urszula Zięba, Maria Zawadzka, Stanisław Grzeszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny ma podstawę prawną do zwrotu tytułu wykonawczego, jeśli obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie wynika bezpośrednio z przepisu prawa, a nie z indywidualnej decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie ma podstaw do zwrotu tytułu wykonawczego, jeśli obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie wynika bezpośrednio z przepisu prawa (np. ustawy o drogach publicznych i aktu prawa miejscowego), a nie z indywidualnej decyzji administracyjnej. W takim przypadku wskazanie w tytule wykonawczym podstawy prawnej jako 'z mocy prawa' jest wystarczające, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku, lecz jedynie dopuszczalności egzekucji.Stan faktyczny
Biuro [...] wystawiło tytuł wykonawczy na W. K. z tytułu nieuiszczonych opłat drogowych za parkowanie. Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił tytuł wykonawczy, uznając, że nie spełnia on wymogów formalnych (art. 27 § 1 pkt 3 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), ponieważ nie wskazano podstawy prawnej w postaci indywidualnej decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Strona skarżąca argumentowała, że obowiązek opłaty wynika wprost z ustawy o drogach publicznych i nie wymaga indywidualnej decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 998/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 czerwca 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: WSA Maria Zawadzka (spr.), WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2008r., sprawy ze skargi Biura [...] w G., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie zwrotu tytułu wykonawczego, I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 100 zł (sto złotych 00/100).
Wierzyciel – Biuro [...] w G. wystawił w dniu [...] tytuł wykonawczy na W. K., a obejmujący należności z tytułu nie uiszczenia opłat drogowych za parkowanie pojazdów. Tytuł ten został przesłany do Naczelnika Urzędu Skarbowego, celem jego realizacji.
Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego, zwrócił tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...], wystawiony na W. K., ze względu na niedopuszczalność egzekucji i wezwał Biuro [...], do usunięcia braków formalnych w tym tytule. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji stwierdzono, iż przedmiotowy tytuł egzekucyjny nie spełnia wymogów z art. 27 § 1 pkt 3 i pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W zażaleniu Biuro [...] powołało się na art. 13 ustawy o drogach (w brzmieniu obowiązującym, w okresie powstania należności), który precyzyjnie określa zasady korzystania z dróg publicznych przez określonych użytkowników i wnoszenia przez nich opłat drogowych. Kwestia opłaty dodatkowej jest w przypadku tytułu wykonawczego nr [...] bezprzedmiotowa, ponieważ opłaty te obowiązują od 25 listopada 2005 roku. Nadto strona skarżąca podniosła, iż obowiązek uiszczenia opłaty jest daniną publiczną, więc należy uznać, że wynika on wprost z przepisów prawa, co zostało potwierdzone w wyroku NSA z dnia 7 grudnia 2005 roku sygn. akt FSK 2580/04 – zatem prawidłowo wskazano prawna podstawę należności.
Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie podstawą wystawienia tytułu wykonawczego winno być wydanie decyzji określającej wysokość powstałego zobowiązania. Skoro zatem tytuł wykonawczy nie spełniał wymogów określonych w art. 27 § 1 ustawy egzekucyjnej to w oparciu o art. 29 § 2 powołanej ustawy tytuł ten należało zwrócić wierzycielowi.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Biuro [...] domagało się uchylenia zaskarżonego postanowienia, jako naruszającego prawo. Zdaniem strony skarżącej, analiza art. 13 ust. 1 ustawy o drogach publicznych stanowi, że korzystanie z dróg publicznych może być uzależnione, w przypadkach określonych ust. 2, od wniesienia opłat drogowych. W przypadku stref parkowania, przedmiotowy obowiązek został określony w art. 13 ust. 2 pkt 4, wskazując, że opłaty mogą być pobierane za parkowanie pojazdów na drogach. W konsekwencji, tak wyrażony obowiązek ponoszenia opłat drogowych wskazuje, że podmiot, który korzysta z dróg publicznych jest obowiązany do ponoszenia opłat. Zatem kwestionowany obowiązek zapłaty kary pieniężnej powstawał z mocy prawa w momencie, kiedy zobowiązany parkując w strefie płatnego parkowania nie uiścił opłaty i nie zachodzi konieczność wydania w tej sprawie indywidualnych decyzji administracyjnych. Zatem obowiązki wynikające wprost z przepisów prawa, jako tzw. akty generalne, winny być egzekwowane w drodze egzekucji administracyjnej. Dodatkowo strona skarżąca powołała się na orzeczenia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych o sygn. akt I SA/Bd 257/04 i I SA/Po 62/05.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując w tym zakresie oceny zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że skarga jest zasadna.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest ocena, czy do wystawienia tytułu wykonawczego konieczne jest wcześniejsze wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za parkowanie na drodze, czy też należność ta powstaje z mocy prawa.
Zgodnie z art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz.968 ze zm.) organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jednak ma obowiązek badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Taka sytuacja ma w szczególności miejsce, gdy egzekucję prowadzi się na wniosek wierzyciela. Zakaz badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie może być z kolei utożsamiany z zakazem badania samego tytułu pod względem jego zgodności z obowiązującymi przepisami, a w szczególności z regulacjami zawartymi w art. 27 ustawy egzekucyjnej. W przedmiotowej sprawie organy egzekucyjne swe rozstrzygnięcia podjęły w oparciu o treść art. 29 § 2 powołanej ustawy, zgodnie z którym jeżeli obowiązek, którego dotyczy tytuł wykonawczy, nie podlega egzekucji administracyjnej lub tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. Przepis wymienia więc dwie przesłanki do zwrotu tytułu egzekucyjnego wierzycielowi. Odnosząc się do pierwszej przesłanki należy stwierdzić, że obowiązek uiszczenia dodatkowej opłaty parkingowej podlega egzekucji administracyjnej. Wynika to wprost z treści art. 40d ust.2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 Nr 204 poz. 2086 ze zm.), który stanowi, iż opłaty określone w art. 13f ust. 1 ustawy o drogach wraz z odsetkami za zwłokę podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W przypadku drugiej przesłanki koniecznym staje się zbadanie wymogów formalnych wystawionego przez wierzyciela tytułu wykonawczego. Ustawa egzekucyjna w powoływanym już art. 27 szczegółowo określa wymogi dotyczące treści tytułu wykonawczego.
Nie zasadne jest twierdzenie organów egzekucyjnych, jakoby ten tytuł wykonawczy nie spełniał wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej z uwagi na fakt, iż nie wskazuje podstawy prawnej obowiązku, tj. orzeczenia, które potwierdziłoby zaistnienie przesłanek do nałożenia opłaty dodatkowej, wynikającej z ustawy o drogach. Obowiązek nie musi bowiem zostać zindywidualizowany w drodze decyzji, aby podlegał egzekucji. Stosownie do treści art. 3 § 1 w związku z art. 2 ustawy egzekucyjnej egzekucję administracyjną stosuje się również do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa. W przedmiotowej sprawie obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej wynika wprost z przepisu art. 13f ust. 1 ustawy o drogach oraz stosownego aktu prawa miejscowego i pobierany jest przez jednostkę organizacyjną gminy pełniącą funkcję zarządu drogi. W przypadku więc gdy obowiązek wynika bezpośrednio z przepisu prawa spełnieniem omawianego warunku jest wskazanie, jak w niniejszej sprawie, w rubryce nr 30 tytułu wykonawczego jako podstawy prawnej należności pkt 3, tj. "z mocy prawa". Wobec powyższego organy egzekucyjne nie miały podstaw prawnych do zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi z powodu braku decyzji.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło