II SA/Lu 184/08
WyrokWSA w Lublinie2008-05-16
Skład orzekający: Jerzy Dudek, Joanna Cylc-Malec, Krystyna Sidor
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie osadzonej w zakładzie karnym przysługuje zasiłek pielęgnacyjny, mimo posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności i potrzeby pomocy osób trzecich?Ratio decidendi
Osobie osadzonej w zakładzie karnym nie przysługuje zasiłek pielęgnacyjny, ponieważ przepis art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyłącza z kręgu osób uprawnionych osoby przebywające w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, jeśli pobyt i świadczenia są finansowane z budżetu państwa. Regulacja ta ma charakter obligatoryjny i nie zależy od stanu zdrowia osadzonego ani jego indywidualnej sytuacji życiowej.Stan faktyczny
Skarżący, S. G., złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania mu zasiłku pielęgnacyjnego. Skarżący przebywa w zakładzie karnym od 2007 roku i posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, argumentując, że potrzebuje pomocy osób trzecich, której zakład nie zapewnia. Organ odwoławczy odmówił przyznania zasiłku, powołując się na przepis wyłączający osoby przebywające w zakładach karnych z prawa do zasiłku.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 maja 2008 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 16 ust. 5 w zw. z art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 139, poz. 992 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania S. G. utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia [...] o odmowie przyznania mu zasiłku pielęgnacyjnego.
W uzasadnieniu stwierdzono, że skarżący przebywa w Zakładzie Karnym od dnia 18 stycznia 2007r. do 21 grudnia 2023r., a w świetle art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych osobom przebywającym w takich zakładach zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje.
Skargę do sądu administracyjnego wniósł S. G., domagając się uchylenia decyzji Kolegium.
W przekonaniu skarżącego, spełnia on przesłanki przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe. Mimo iż przebywa w zakładzie karnym, to jednak ze względu na stan zdrowia potrzebuje pomocy osób trzecich do wykonywania prostych czynności, m.in. przyrządzania posiłków, a takiej pomocy zakład nie zapewnia.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem.
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Zasady i tryb przyznawania świadczeń rodzinnych określa ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003r., Nr 228, poz. 2255 ze zm.)
W art. 16 ust. 5 cyt. ustawa wyłącza z kręgu osób uprawnionych do zasiłku pielęgnacyjnego osoby przebywające w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, jeżeli pobyt osoby i udzielane przez tę instytucję świadczenia częściowo lub w całości finansowane z budżetu państwa albo z Narodowego Funduszu Zdrowia.
Bezspornym jest, że taką instytucją jest zakład karny.
Powołany przepis ma charakter obligatoryjny, niezależny od stanu zdrowia osadzonego ani od jego szczególnej sytuacji życiowej, dlatego organ nie może na zasadzie uznania administracyjnego przyznać osadzonemu w zakładzie karnym zasiłku pielęgnacyjnego.
Uzasadnieniem takiej regulacji, analogicznie do regulacji zawartej w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r., Nr 64, poz. 593 ze zm.) jest fakt pozostawania osadzonych na utrzymaniu państwa i zapewniania im niezbędnych do życia warunków i opieki medycznej, w związku z czym osoby te nie muszą samodzielnie zaspokajać potrzeb bytowych i zabiegać o pomoc lekarską, konieczną w związku z niepełnosprawnością. Osadzony może natomiast - na podstawie odrębnych przepisów - ubiegać się o przeniesienie do właściwego dla niego systemu odbywania kary, zapewniającego specjalistyczną opiekę. Nie ma jednak przesłanek udzielania mu dodatkowego wsparcia w ramach pomocy społecznej czy ustawy o świadczeniach rodzinnych. (por. I. Sierpowska, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, ABC a Wolters Kluwer business, 2007, s. 80)
Bez względu zatem na to, że – jak twierdzi skarżący - od czasu osadzenia go w Zakładzie Karnym jego zdrowie uległo pogorszeniu i zmuszony jest on w związku z tym do korzystania z pomocy osób trzecich, to jednak zasiłek pielęgnacyjny mu nie przysługuje, mimo iż legitymuje się on orzeczeniem potwierdzającym znaczny stopień niepełnosprawności, wymaganym w art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych; słusznie zatem odmówiono przyznania mu takiego zasiłku.
Z powyższych względów Sąd stwierdzając, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło