II SA/Ol 180/08

WyrokWSA w Olsztynie2008-05-16

Skład orzekający: Marzenna Glabas, Adam Matuszak, Alicja Jaszczak – Sikora

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zmieniająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, która została uchwalona przed uzyskaniem zgody marszałka województwa na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze, jest nieważna w części dotyczącej tych zmian?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy zmieniająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, która została uchwalona przed uzyskaniem zgody marszałka województwa na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze, jest nieważna w części dotyczącej tych zmian. Uzyskanie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze musi poprzedzać uchwalenie planu miejscowego, a naruszenie tej kolejności stanowi istotne naruszenie trybu sporządzania planu, skutkujące stwierdzeniem nieważności uchwały w części objętej naruszeniem.
Stan faktyczny
Wojewoda zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w określonych częściach. Skarżący wskazał na istotne naruszenie trybu sporządzania planu, polegające na uzyskaniu zgody Marszałka Województwa na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze po wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu, co pozostaje w sprzeczności z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Rada Miejska wniosła o umorzenie postępowania, uznając skargę w całości.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 9 ust. 3, § 10 ust. 5 z wyłączeniem terenu oznaczonego symbolem 31 KDW, § 10 ust. 6, § 11 wiersz 4 tabeli dla terenów oznaczonych symbolami 11 MN, 12 MN, 13 MN oraz wiersz 10 tabeli dla terenów oznaczonych symbolami 32 KDW, 33 KDW, 34 KDW do granicy z terenem 17 ZD. Zasądził od Gminy Miejskiej na rzecz Wojewody kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego i orzekł, że zaskarżona uchwała w części objętej stwierdzeniem nieważności nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Alicja Jaszczak – Sikora (spr.) Protokolant Ewa Rychcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2008 r. sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Miejskiej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej: - § 9 ust. 3; - § 10 ust. 5 z wyłączeniem terenu oznaczonego symbolem 31 KDW; - § 10 ust. 6; - § 11 wiersz 4 tabeli dla terenów oznaczonych symbolami 11 MN, 12 MN, 13 MN oraz wiersz 10 tabeli dla terenów oznaczonych symbolami 32 KDW, 33 KDW, 34 KDW do granicy z terenem 17 ZD; II. zasądza od Gminy Miejskiej na rzecz Wojewody kwotę 240 zł. (słownie: dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, ze zaskarżona uchwała w części opisanej w punkcie I wyroku nie podlega wykonaniu. Uchwałą Nr "[...]" z dnia "[...]" Rada Miejska "[...]" uchwaliła zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentów miasta. W złożonej skardze Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały w części dotyczącej § 9 ust. 3, § 10 ust. 5 z wyłączeniem terenu oznaczonego symbolem 31 KDW, § 10 ust. 6, § 11 wiersza 4 tabeli dla terenów oznaczonych symbolami 11 MN, 12 MN, 13 MN oraz wiersza 10 tabeli dla terenów oznaczonych symbolami 32 KDW, 33 KDW, 34 KDW do granicy z terenem 17 ZD oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał na istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego, co wypełniło dyspozycję art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, z późn. zm.), dalej jako upzp. Część terenu objętego planem wymagała bowiem uzyskania zgody właściwego organu na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze. Zgodę tę organ gminy uzyskał decyzją Marszałka Województwa z dnia 27 listopada 2007 r., doręczoną po wyłożeniu projektu planu miejscowego do publicznego wglądu, co miało miejsce w terminie od dnia 17 września do 15 października 2007 r. Powyższe, w ocenie Wojewody, pozostaje w rażącej sprzeczności z treścią art. 17 upzp. Ustawodawca wprowadził rozbudowaną i sformalizowaną procedurę sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i rygorystycznie traktuje obowiązek jej zachowania oraz chronologii sporządzania planu miejscowego. Determinuje to podmioty uczestniczące w procedurze sporządzania planu do przestrzegania zarówno kolejności, jak i terminowości sporządzania poszczególnych czynności zmierzających do uchwalenia planu. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury na danym etapie sporządzania planu powoduje jego wadliwość. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska podała, że uwzględnia skargę w całości, wobec czego wnosi o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Wezwana zarządzeniem z dnia 27 marca 2008 r. Rada Miejska poinformowała Sąd, iż nie podejmowała uchwały uchylającej zaskarżoną uchwałę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 ust. 1 upzp kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego należy do zadań własnych gminy. Kontrola sądu administracyjnego w tym przedmiocie nie może więc dotyczyć celowości czy słuszności dokonywanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozstrzygnięć, lecz ogranicza się jedynie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a zwłaszcza przestrzegania zasad planowania oraz określonej ustawą procedury planistycznej. Stosownie bowiem do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej wyłącznie pod względem zgodności z prawem. Wobec tego w rozpoznawanej sprawie należało ocenić, czy są podstawy prawne do stwierdzenia nieważności uchwały będącej przedmiotem zaskarżenia. Zakres i procedura sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy zostały szczegółowo określone przepisami art. art. 14 - 27 upzp oraz przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587). Naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego lub istotne naruszenie jego trybu bądź właściwości organów w tym zakresie zagrożone jest stwierdzeniem nieważności uchwały w całości lub w części (art. 28 ust. 1 upzp). Przy czym naruszenie trybu sporządzania planu może stanowić podstawę nieważności uchwały tylko wówczas, gdy jest istotne. Zasadnym jest zauważyć, że zachowanie kolejności czynności wymaganych do uchwalenia planu miejscowego ma na celu zagwarantowanie możliwości udziału zainteresowanych podmiotów w procesie planowania poprzez składania wniosków i uwag oraz pośrednią kontrolę legalności przyjmowanych rozwiązań granicach uzyskiwanych uzgodnień i opinii dokonywanych w odniesieniu do już sporządzonego projektu. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że organy gminy w toku postępowania zmierzającego do uchwalenia zmiany obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie zachowały wymaganego ustawą trybu sporządzania planu i to uchybienie należy traktować jako istotne. Przede wszystkim należy podkreślić, co podniesiono już w skardze, że sporządzenie planu miejscowego jest określoną sekwencją czynności następujących po sobie w ściśle określonej kolejności. W art. 17 upzp wskazano wprost, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego podejmuje kolejno wymienione w tym przepisie działania. Nie budzi wątpliwości, że treść art. 17 wskazuje na obowiązek organu gminy zachowania przewidzianej w tym przepisie kolejności podejmowania prac przygotowawczych. Pierwszą czynnością jest ogłoszenie w danej miejscowości o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu oraz zawiadomienie o podjęciu tej uchwały instytucji i organów właściwych do uzgadniania i opiniowania planu. Następnie rozpatrywane są zgłoszone do planu wnioski, sporządzany jest projekt planu miejscowego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko i prognozą skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego. Organ gminy uzyskuje opinie o projekcie planu i uzgadnia projekt planu z właściwymi organami, w określonych przypadkach uzyskuje ponadto zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Kolejnym etapem jest wprowadzenie zmian wynikających z uzyskanych opinii i uzgodnień, po czym organ gminy ogłasza o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu i wkłada projekt wraz z prognozą oddziaływania na środowisko do publicznego wglądu na okres co najmniej 21 dni i organizuje w tym czasie dyskusję publiczną nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami. Następnie rozpatrywane są uwagi dotyczące projektu planu i wprowadzane zmiany do projektu planu miejscowego wynikające z rozpatrzenia uwag oraz o ile jest to niezbędne ponawiane są uzgodnienia. Ostatnią czynnością jest przedstawienie radzie gminy projektu planu miejscowego wraz z listą nieuwzględnionych uwag. Należy zauważyć, że z chronologicznej sekwencji czynności podejmowanych w toku prac nad projektem planu miejscowego przewidzianych w art. 17 upzp wynika, że w efekcie uzyskanych opinii i dokonanych uzgodnień oraz braku zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne pierwotny projekt planu może ulec zmianom. Z tych powodów ustawodawca przewidział obowiązek wprowadzenia w projekcie planu zmian wynikających z uzyskanych opinii i dokonanych uzgodnień (art. 17 pkt 9 upzp), a dopiero następnie organ gminy ma obowiązek ogłoszenia o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu na co najmniej 7 dni przed dniem wyłożenia i wyłożenia tego projektu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko do publicznego wglądu na okres co najmniej 21 dni oraz zorganizowania w tym czasie dyskusji publicznej nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami (pkt 10 art. 17). Z przedłożonej Sądowi dokumentacji planistycznej wynika, że w projekcie zmian do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta obszar gruntów rolnych o powierzchni 5,4134 ha przeznaczono na cele nierolnicze. Powyższe, stosownie do art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zmianami), wymagało uzyskania zgody marszałka województwa na wyłączenie z produkcji rolnej. Uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego musi być bowiem poprzedzone uzyskaniem zgody właściwego organu na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych lub leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Faktem jest, że zgodę taką organ gminy uzyskał decyzją z dnia 27 listopada 2007 r. Jednakże nastąpiło to już po wyłożeniu projektu planu miejscowego do publicznego wglądu. Projekt wyłożony był bowiem w okresie od 17 września 2007 r. do 15 października 2007 r. Bezsporne jest w rozpoznawanej sprawie, iż powyższe stanowi istotne naruszenie trybu sporządzenia przedmiotowego planu miejscowego, co stosownie do art. 28 ust. 1 upzp, skutkuje nieważnością tej części uchwały, której dotyczą stwierdzone naruszenia. Jednocześnie Sąd wskazuje, że stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części opisanej w punkcie I sentencji wyroku oznacza wyeliminowanie z obrotu prawnego tylko tego fragmentu. W obrocie prawnym pozostają natomiast pozostałe podejmowanej w procesie planowania uchwały i czynności, które przy założeniu nie zmienionego stanu faktycznego i prawnego, pozostają aktualne i mogą być uznane za nie wymagające powtórzenia. Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części wskazanej w punkcie I sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, że zaskarżona uchwała w części opisanej w pkt. I wyroku nie podlega wykonaniu. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej wyżej ustawy i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło