II SA/Kr 203/08

WyrokWSA w Krakowie2008-05-19

Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Ewa Rynczak, Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego dokonane po faktycznej zmianie wywołuje skutki prawne?
Ratio decidendi
Dokonanie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego po faktycznej zmianie nie wywołuje skutków prawnych. W takiej sytuacji mamy do czynienia z samowolną zmianą sposobu użytkowania, a postępowanie w tej sprawie powinno być prowadzone przez organy nadzoru budowlanego. Z tego względu, uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania przez organ drugiej instancji było prawidłowe.
Stan faktyczny
Skarżący dokonał zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku przechowalni owoców na budynek mieszkalny jednorodzinny. Organ pierwszej instancji wniósł sprzeciw, uznając, że zmiana narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ drugiej instancji uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, stwierdzając, że skarżący dokonał samowolnej zmiany sposobu użytkowania przed dokonaniem zgłoszenia. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie WSA Ewa Rynczak (spr.) AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: Joanna Obrał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2008 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu do zmiany sposobu użytkowania budynku skargę oddala Decyzją z dnia [...] 2007 r., znak: [...] na podstawie art. 71 ust. 5 pkt 2 w związku z art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2006r. Nr 156 poz. 1118, z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a. Starosta [...] wniósł sprzeciw w przedmiocie przystąpienia do zmiany sposobu użytkowania budynku przechowalni owoców na budynek mieszkalny jednorodzinny, zlokalizowanego na działce nr [...] w [...] gm. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] 2007r. wpłynęło zgłoszenie S. K. dotyczące w/w zmiany sposobu użytkowania budynku. Zgodnie z ustaleniami obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] 2005r. (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] r., nr [...], póz. [...]), obszar w obrębie którego usytuowany jest budynek objęty zgłoszeniem zmiany sposobu użytkowania, oznaczony jest symbolem "[...]" - Tereny rolne (grunty orne, sady, łąki i pastwiska) w strefie przyrodniczo-krajobrazowej. W terenach tych, zgodnie z częścią tekstową planu, użytkowanie podstawowe stanowią: - użytki rolne (grunty orne), łąki i pastwiska, sady; natomiast użytkowanie dopuszczalne: - dotychczasowy sposób użytkowania terenów, uprawy ogrodnicze, trasy rekreacyjne, zadrzewienia, zalesienia, zieleń łęgowa, wody śródlądowe, urządzenia infrastruktury technicznej i komunikacji, inne w zależności od potrzeb - zw. z użytkowaniem podstawowym. W związku z tym organ uznał, iż zmiana sposobu użytkowania budynku przechowalni owoców na budynek mieszkamy jednorodzinny nie jest dopuszczona na w/w terenie, gdyż narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Odwołanie od tej decyzji złożył S. K. podnosząc, że użytkowanie dopuszczalne terenów posiadających symbol RZ jest następujące: dopuszcza się warunkowo zabudowę, a w tym utrzymanie istniejącej struktury osadniczej, z dopuszczeniem uzupełnień i przekształceń, wymiany substancji oraz odtworzenia siedlisk osadniczych z wyjątkiem sytuacji szczególnych związanych z zagrożeniem powodziowym, osuwiskowym. W skarżonej decyzji nie wyszczególniono użytkowania dopuszczalnego o zakresie jak wyżej. Odwołujący zarzucił ponadto, że w skarżonej decyzji nie podano i nie rozwinięto zasad użytkowania i zagospodarowania terenów rolnych z dodatkowym symbolem - RK. W tych terenach obowiązują następujące zasady: - utrzymanie istniejących obiektów kubaturowych zabudowy rolniczej i poza rolniczej z dopuszczeniem uzupełnień i przekształceń, modernizacji, wymiany substancji budowlanej i innych urządzeń nie związanych z rolnictwem z dopuszczeniem powiększenia powierzchni istniejących siedlisk. Z ustaleń zawartych w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wynika, że w ramach użytkowania dopuszczalnego istnieje możliwość dokonywania przekształceń lub modernizacji istniejących obiektów budowlanych. Dokładna analiza zapisów planu zagospodarowania przestrzennego zawartych w rozdziale 2 p.n. "strefa rolniczo - osadnicza" § 23 wskazuje na zgodność zamierzenia dotyczącego zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku z prawem miejscowym. Decyzją z dnia [...] 2008 r., znak [...], na podstawie art. 81 ust. 1 pkt 2 , art. 82 ust. 3 i art. 71 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jedn. tekst: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z przedłożonej przez inwestora dokumentacji projektowej: "Projekt powykonawczy - inwentaryzacja architektoniczno-budowlana..." wynika, iż inwestor samowolnie przystosował przedmiotowy budynek do funkcji mieszkalnej. Fakt ten potwierdza w treści swojego wniosku z dnia [...] 2007, gdzie stwierdza też, że w obiekcie tym formalnie zamieszkuje "szczególnie w sezonie letnim lecz również i w zimowym". Powyższe oznacza, że w niniejszym przypadku zaistniała samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Mając na uwadze art. 71 ust. 7 ustawy prawo budowlane stanowiący, że dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2 (dot. zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego) po zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części nie wywołuje skutków prawnych - organ stwierdził, że podjęcie przez Starostę postępowania administracyjnego związanego z wydaniem obecnie zaskarżonej decyzji - nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym stanie formalnoprawnym. Stwierdzenie, że zgłoszenie nie wywołuje skutków prawnych należy rozumieć jako bezskuteczne, nie wymagające prowadzenia przez organ, do którego złożono wniosek, żadnych czynności administracyjnych. Wobec zaistnienia samowolnej zmiany sposobu użytkowania, do której mają zastosowanie regulacje zawarte w art. 71 a - postępowanie w sprawie takiej zmiany sposobu użytkowania poprowadzi - z mocy art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane - nadzór budowlany. Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył S. K. wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Skarżący wskazał, że przyziemie przedmiotowego budynku przeznaczył na przechowalnię owoców, natomiast parter i poddasze budynku mogły pełnić funkcje mieszkalne. Prowadzenie sadu z dala od miejsca zamieszkania wymagało tego typu pomieszczeń. Wyjaśnił, że nie formalne, sporadyczne zamieszkiwanie w budynku przechowalni owoców, spowodowało, że Urząd Gminy w [...] wprowadził ten budynek do rejestru budynków letniskowych, naliczając przez szereg lat opłaty jak za budynek letniskowy. Przedmiotowy budynek oraz jego pomieszczenia spełniają wymogi techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki mieszkalne oraz pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt ludzi. Skarżący podał także, iż zwrócił się do Wójta Gminy [...] z prośbą o wydanie zaświadczenia o którym mowa w przepisach określonych w art. 71 ust. 2 pkt 4 ustawy Prawo budowlane i uzyskał zaświadczenie z dnia [...] .2007r. znak[...], w którym Wójt Gminy "nie stwierdził przeszkód prawnych wynikających z ustaleń prawa miejscowego do zmiany sposobu użytkowania budynku". W kontekście zaświadczenia Wójta Gminy, Starosta [...] dokonał, zdaniem skarżącego, nadinterpretacji art. 71 ust. 5 pkt 2 w/w ustawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Orzekanie, w myśl art. 135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd , w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala. Skarga jest nieuzasadniona, gdyż decyzja organu II instancji jest prawidłowa i nie narusza prawa. Rozpatrywana sprawa dotyczy wniesienia przez Starostę [...] sprzeciwu w przedmiocie przystąpienia do zmiany sposobu użytkowania budynku przechowalni owoców na budynek mieszkalny jednorodzinny, zlokalizowanego na działce nr [...] w [...] gm. [...]. Kontrolowana przez Sąd sprawa administracyjna została wszczęta na skutek pisma S. K. z dnia [...] 2007 r. którym dokonał on zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania w/w budynku. W piśmie tym wskazał między innymi, że na parterze budynku znajduje się salon, kuchnia, łazienka z we oraz przedpokój. Na poddaszu zostały urządzone 4 pokoje: 3 sypialnie oraz gabinet. Budynek wyposażony jest w instalację elektryczną oraz instalację wodno - kanalizacyjną. Budynek ogrzewany jest za pomocą kominka oraz pieców elektrycznych. Budynek oraz jego pomieszczenia spełniają wymogi techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki mieszkalne oraz pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt ludzi. Budynek został faktycznie urządzony na cele mieszkalne. Dokonujący zgłoszenia wskazał również, że nieformalnie zamieszkuje w nim w sezonie letnim, jak również zimowym. Do zgłoszenia został dołączony projekt powykonawczy. W związku z powyższym podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jedn. tekst: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), odnoszący się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Zgodnie z treścią art. 71 ust. 2 w/w ustawy zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zgodnie natomiast z ust. 4 w/w przepisu zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, właściwy organ, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia. Natomiast w myśl art. 71 ust. 7 ustawy Prawo budowlane dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, po zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części nie wywołuje skutków prawnych. Z przepisu tego wynika, że zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu powinno być dokonane przed planowaną zmianą sposobu użytkowania obiektu. Przepisem tym ustawodawca przesądził, że dokonanie zgłoszenia już po fakcie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części nie wywołuje skutków prawnych, co oznacza, że w takiej sytuacji mamy do czynienia z samowolną zmianą sposobu użytkowania, do której mają zastosowanie regulacje zawarte w art. 71 a, a organ, do którego zgłoszenie wpłynęło, nie ma obowiązku wykonywania żadnych czynności. Natomiast postępowanie w sprawie takiej zmiany sposobu użytkowania poprowadzi nadzór budowlany. Powyższe wskazuje jednoznacznie, że Wojewoda [...] orzekł w sposób prawidłowy uchylając decyzję Starosty [...] i umarzając postępowanie pierwszej instancji. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że S. K. dokonał zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku z przechowalni owoców na budynek mieszkalny przed dokonaniem zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania. Świadczy o tym już sama treść zgłoszenia z dnia [...] 2007 r (k. [...] akt administracyjnych l instancji), jak również treść projektu powykonawczego (k. [...] akt l instancji), a także dokumentacja projektowa z 1982 r. przechowalni owoców. W ocenie Sądu w/w okoliczności wskazują jednoznacznie na spełnienie przesłanek z art. 71 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. Odnosząc się do twierdzeń i zarzutów podniesionych w skardze należy wskazać, że są one bezzasadne. Skarżący potwierdził w skardze jedynie, że budynek został dostosowany do jego potrzeb mieszkalnych oraz, że budynek spełnia wymogi budynku przeznaczonego na cele mieszkalne, wynikające z przepisów prawa budowlanego. Powyższe nie wnosi nic do przedmiotowego postępowania i nie może być podstawą do uchylenia decyzji, ponieważ kwestą zasadniczą w niniejsze sprawie jest ustalenie, że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynku przed dokonaniem zgłoszenia. Również bezprzedmiotowe, w powyższym kontekście, są twierdzenia dotyczące zgodności zmiany sposobu użytkowania z normami zagospodarowania przestrzennego oraz wskazywanie na zaświadczenie z dnia [...].2007r., w którym Wójt Gminy "nie stwierdził przeszkód prawnych wynikających z ustaleń prawa miejscowego do zmiany sposobu użytkowania budynku". Kwestia zgodności zmiany sposobu użytkowania miałaby istotne znaczenie w sprawie tylko w sytuacji, jeśli skarżący nie dokonałby samowolnej zmiany sposobu użytkowania. W związku z powyższym w ocenie Sądu dokonanie zgłoszenia już po fakcie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego oznacza, że w takiej sytuacji mamy do czynienia z samowolną zmianą sposobu użytkowania. Postępowanie w sprawie takiej zmiany sposobu użytkowania powinny prowadzić organy nadzoru budowlanego stosownie do treści art. 71 a ustawy Prawo budowlane. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), w myśl którego w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło