I GZ 88/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 29 maja 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 368/08 w zakresie odrzucenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi B. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] stycznia 2008r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 368/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. odrzucił zażalenie wniesione przez B. C. od postanowienia z dnia 19 lutego 2009r. sygn. akt III SA/Kr 368/08 odrzucającego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia [...] listopada 2008r. sygn. akt III SA/Kr 368/08 na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] października 2007r. nr [...], w przedmiocie określenia kwoty długu celnego. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 5 listopada 2008r. sygn. akt III SA/Kr 368/08 oddalona została skarga B. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] stycznia 2008r. Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego. W sprawie nie został złożony wniosek o uzasadnienie wyroku. W dniu [...] grudnia 2008r. wpłynęła do Sądu skarga kasacyjna sporządzona przez pełnomocnika skarżącego radcę prawnego A. C. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku podniesione zostało, że uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej wynikało z faktu, iż nieprawidłowo doręczono skarżącemu zawiadomienie o rozprawie, skarżący nie był obecny na rozprawie, w związku z czym nie uzyskał wiedzy o wydaniu wyroku dostatecznie wcześnie by wnieść w terminie skargę kasacyjną. Wiedzę tę uzyskał na rozprawie w dniu [...] listopada 2008r. przeprowadzonej w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 367/08. W dniu [...] lutego 2009r. Sąd I instancji postanowieniem odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, które zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] marca 2009r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 121). Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z dnia [...] lutego 2009 r. poprzez nadanie pisma w dniu [...] kwietnia 2009 r. w urzędzie pocztowym (data stempla pocztowego k. 128). Postanowieniem z dnia [...] maja 2009r. Sąd I instancji odrzucił zażalenie jako wniesione po upływie ustawowego terminu. W zażaleniu na postanowienie w przedmiocie odrzucenia zażalenia skarżący wniósł o jego uchylenie. Argumentując swoje stanowisko, wskazał on na te same przyczyny, na których oparto skargę kasacyjną, a mianowicie na fakt, że ani skarżący, ani jego pełnomocnik nie zostali powiadomieni o toczącym się postępowaniu w sprawie określenia kwoty długu celnego (sygn. akt III SA/Kr 368/08), jak również podniósł, że zawiadomienie o rozprawie wyznaczonej na dzień [...] listopada 2008r. nie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi i skarżącemu. Pełnomocnik wskazał ponadto, że placówka pocztowa doręczająca zawiadomienia błędnie poinformowała Sąd, że skarżący nie odebrał zawiadomienia w terminie, w ten sposób, że awizo o zawiadomieniu urząd pozostawił w skrzynce odbiorczej pełnomocnika skarżącego przy ul. H. 2 w K., podczas gdy pod wskazanym adresem pełnomocnik nie posiada skrzynki odbiorczej, zaś korespondencja jest dostarczana bezpośrednio do jego kancelarii. Pełnomocnik stwierdził również, że posiadanie skrzynki pocztowej przez skarżącego wiąże się z zawarciem umowy z urzędem pocztowym na podstawie art. 26 ust. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2003r. prawo pocztowe (Dz. U. z 2008r. Nr 189, poz. 1159 ). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Prawidłowe doręczanie pism sądowych oraz odpisów pism procesowych składanych przez strony do sądu jest istotne z punktu widzenia realizacji konstytucyjnej, ustrojowej i procesowej zasady jawności postępowania, jak również dla spełnienia przesłanek ważności postępowania, prawidłowego obliczania terminów, w szczególności do wnoszenia środków zaskarżenia. Doręczenie polega na zgodnym z przepisami umożliwieniu określonej osobie zapoznania się z treścią przeznaczonej dla niej korespondencji. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności doręczeń, to jest zasada dokonywania ich przez sąd z urzędu, a przepisy o doręczeniach mają charakter obligatoryjny, który wyłącza swobodną dyspozycję stron w zakresie sposobu doręczania pism procesowych (por. postanowienie SN z 29 sierpnia 1995 r., I PRN 39/95, Prok. i Pr. 1995, nr 11-12, poz. 40 i postanowienia SN z 13 września 2001 r., IV CZ 105/01, Prok. i Pr. dodatek 2002, nr 4, poz. 44 oraz z 8 września 1993 r., III CRN 30/93, OSNCP 1994, nr 7-8, poz. 160). Regułą w postępowaniu sądowym jest dokonywanie doręczeń przez pocztę. Stosownie do art. 65 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej cytowanej jako p.p.s.a.), do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez pocztę stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym. Podejmowane przez stronę czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym są ograniczone terminami procesowymi, które służyć mają zdyscyplinowaniu postępowania, potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie oraz stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Z treści przepisu art. 85 p.p.s.a. wynika, że czynności w postępowaniu sądowym podjęte przez stronę po upływie terminu są bezskuteczne. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, iż stanowisko Sądu pierwszej instancji w zakresie odrzucenia zażalenia na postanowienie w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, należy uznać za trafne. W sytuacji wniesienia zażalenia po upływie siedmiodniowego terminu określonego w art. 194 § 2 p.p.s.a. WSA, w myśl przepisu art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., miał obowiązek wydać postanowienie o odrzuceniu zażalenia. Działający przez pełnomocnika skarżący w zażaleniu nie formułuje pod adresem zaskarżonego postanowienia żadnych zarzutów, które uzasadnić mogłyby jego zmianę bądź uchylenie. Nie można za takie uznać, podnoszonych w zażaleniu okoliczności, że ani skarżący, ani jego pełnomocnik nie zostali powiadomieni o toczącym się postępowaniu w sprawie określenia kwoty długu celnego (sygn. akt III SA/Kr 368/08), jak również, że zawiadomienie o rozprawie wyznaczonej na dzień 5 listopada 2008r. nie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi i skarżącemu. Przede wszystkim okoliczności te pozostają bez związku z biegiem terminu do wniesienia zażalenia rozpoczętym doręczeniem pełnomocnikowi skarżącego odpisu postanowienia z dnia [...] lutego 2009 r. Marginalnie Naczelny Sąd Administracyjny zauważa. że twierdzenia te pozostają w sprzeczności z urzędowymi zwrotnymi potwierdzeniami odbioru przesyłek kierowanych przez Sąd do pełnomocnika w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 368/08 (k. 13, k. 29) potwierdzającymi odebranie tych przesyłek osobiście przez pełnomocnika (k. 29). Ponadto pełnomocnik wbrew twierdzeniu, jakoby nie został powiadomiony o toczącym się postępowaniu w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 368/08 czynnie uczestniczył w postępowaniu w ten sposób, że odpowiadając na wezwanie sądu (k. 12) uzupełnił braki formalne nadsyłając pełnomocnictwo (k. 14 i k. 15), złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji (k. 18), odebrał postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji (k. 29), skutecznie wniósł zażalenie od ww. postanowienia (k. 31). Sporządzający zażalenie pełnomocnik zarzucił również, że posiadanie skrzynki pocztowej przez skarżącego wiąże się z zawarciem umowy z urzędem pocztowym na podstawie art. 26 ust. 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2003r. prawo pocztowe (Dz. U. z 2008r. Nr 189, poz. 1159 j.t.). Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism, doręczenia należy dokonywać wyłącznie tym podmiotom. Żaden z tych podmiotów nie może skutecznie domagać się wysyłania korespondencji wprost do strony (por. post. SN z dnia 8 września 1993 r., III CRN 30/93, OSN 1994, nr 7-8, poz. 160). Wobec tego nieposiadanie skrzynki pocztowej przez stronę pozostaje bez związku z biegiem terminu rozpoczynającym się doręczeniem przesyłki sądowej jej pełnomocnikowi. Wobec wskazanych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że brak jest podstaw do uwzględnienia zażalenia, w oparciu o treść art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.