II SA/Wa 397/08

WyrokWSA w Warszawie2008-05-20

Skład orzekający: Maria Werpachowska, Ewa Grochowska-Jung, Iwona Dąbrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie pisma administracyjnego dorosłemu domownikowi, który następnie zmarł, może być uznane za skuteczne, nawet jeśli adresat twierdzi, że nie otrzymał pisma z powodu choroby i śmierci doręczyciela?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie pisma administracyjnego dorosłemu domownikowi jest skuteczne, jeśli osoba ta podjęła się oddania pisma adresatowi, zgodnie z art. 43 kpa. Śmierć dorosłego domownika nie musi automatycznie obalać domniemania doręczenia, zwłaszcza jeśli doręczenia następowały w znacznym odstępie czasu, a adresat nie przedstawił dowodów na niemożność przekazania pisma. W przypadku braku zgody strony na uchylenie lub zmianę decyzji, na mocy której nabyła prawo, postępowanie staje się bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 kpa.
Stan faktyczny
Skarżący D. D. złożył skargę na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM) utrzymującą w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Organ I instancji umorzył postępowanie, ponieważ skarżący nie odpowiedział na wezwania do wyrażenia zgody na uchylenie decyzji przydziału pomieszczenia mieszkalnego na podstawie art. 155 kpa. Skarżący twierdził, że nie otrzymał wezwań, gdyż zostały one odebrane przez jego teścia, który był ciężko chory i wkrótce zmarł. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, uznając doręczenia za skuteczne na podstawie art. 43 kpa i wskazując na bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na brak wniosku dowódcy jednostki wojskowej.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Maria Werpachowska, Sędzia WSA - Ewa Grochowska-Jung (spr.), Sędzia WSA - Iwona Dąbrowska, Protokolant - Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2008 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym - oddala skargę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (zwany dalej Prezesem WAM) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie wydania D. D. decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Prezes WAM ustalił, że D. D. zajmuje lokal mieszkalny położony na [...] w G. Lokal ten został przyznany skarżącemu z racji pełnienia wojskowej służby stałej, na podstawie skierowania Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] maja 1992 r. nr [...], zezwalającym na tymczasowe zakwaterowanie. Pismem z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w B. wszczął postępowanie w sprawie wydania D. D. prawa do zamieszkiwania we wskazanym wyżej lokalu. W piśmie tym skarżący został poinformowany o sposobie dalszego procedowania i wezwany do udzielenia informacji czy wyraża zgodę na uchylenie decyzji przydziału pomieszczenia mieszkalnego - zgodnie z treścią art. 155 kpa. Z uwagi na brak odpowiedzi skarżącego organ wystosował ponowne wezwanie. Obydwa pisma zostały odebrane przez B. S. - teścia D. D. W związku z brakiem odpowiedzi D. D. na wezwania organ I instancji decyzją z dnia [...] października 2007 r. umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. Kwestionując wyżej powołaną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w B. skarżący podniósł w odwołaniu, że kierowane do niego pisma zostały odebrane przez teścia, który w tym czasie był już bardzo chory i wkrótce zmarł bez przekazania pism adresatowi, czyli skarżącemu. D. D. wniósł ponadto o uchylenie decyzji z [...] października 2007 r. i kontynuację postępowania w sprawie "przyznania mieszkania". Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Prezes WAM utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Prezes WAM potwierdził stanowisko Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w B., iż postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 155 kpa wymaga wyraźnej i jednoznacznej zgody strony. Z powodu zaś braku zgody skarżącego w tym zakresie postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Ponadto, organ odwoławczy podał, że zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. z 2005 r., Dz. U. Nr 41, poz. 398 ze zm.), żołnierzowi służby stałej od dnia wyznaczenia go na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej przysługuje prawo zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, będącym w dyspozycji Agencji. Postępowanie to prowadzi się na wniosek dowódcy jednostki wojskowej, a w rozpatrywanej sprawie dowódca nie składał wniosku o przyznanie D. D. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, stąd postępowanie w tej sprawie od początku było bezprzedmiotowe. Organ odniósł się również do zarzutu skarżącego o braku możliwości zajęcia stanowiska w sprawie z uwagi na brak doręczenia przesyłek jemu osobiście. Prezes WAM, powołując się na treść art. 43 kpa i zasadę oficjalności doręczeń, wskazał, iż decydujące znaczenie ma fakt doręczenia decyzji, a nie zapoznanie się z jej treścią. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. D. wniósł o uchylenie decyzji z dnia 7 stycznia 2006 r., zarzucając jej naruszenie: - art. 43 kpa poprzez uznanie, iż skutecznie doręczono skarżącemu wezwania organu, - art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 § 1 kpa skutkujące przyjęciem, że skarżący otrzymał i miał możliwość zapoznania się z skierowaną do niego korespondencją. Ponadto skarżący stwierdził, że błędy w ustaleniach faktycznych doprowadziły do uznania, iż nie zostało obalone domniemanie doręczenia korespondencji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej kpa, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Z powyższego przepisu wynika, że zmiana lub uchylenie obowiązującej w obrocie prawnym decyzji administracyjnej może być dokonana jedynie za zgodą strony, która nabyła na mocy tej decyzji prawo. D. D. na mocy skierowania (zezwolenia) Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia [...] maja 1992 r. nr [...] otrzymał prawo do zakwaterowania tymczasowego w G. przy ul. [...], stąd zmiana tej decyzji mogła być dokonana wyłącznie po zaakceptowaniu jej przez skarżącego. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie wyraził takiej zgody, ponieważ, jak twierdzi, nie otrzymał wezwań organu do ustosunkowania się do tej kwestii. Z akt administracyjnych wynika, że dwa wezwania kierowane do skarżącego zostały odebrane przez B. S. - jego teścia, czyli dorosłego domownika. Zgodnie zaś z treścią art. 43 kpa w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Oświadczenie o podjęciu się oddania adresatowi pisma bynajmniej nie musi być złożone w określonej formie. Natomiast nie ma znaczenia dla sprawy czy adresat zapoznał się z przesłanym dokumentem. Zatem słusznie przyjął organ, że podjęcie pism przez dorosłego domownika oraz złożenie podpisu na potwierdzeniu odbioru spełniło przesłanki art. 43 kpa. Powołanie się przez skarżącego na chorobę i śmierć B. S., jako przyczynę braku przekazania przesyłek, bez wskazania dowodów w tym zakresie, nie uzasadnia obalenia domniemania doręczenia. Ponadto, podkreślić należy, że choroba, nawet ciężka, nie wyklucza możliwości świadomego działania - w rozpatrywanym przypadku: przekazania przesyłki adresatowi. Natomiast śmierć odbierającego przesyłkę może mieć wpływ na obalenie domniemania doręczenia w przypadku, gdy nastąpi w terminie uniemożliwiającym oddanie przesyłki adresatowi. Tymczasem wezwania były doręczane w odstępie prawie czteromiesięcznym: 21 marca oraz 17 lipca 2007 r., a więc trudno uznać, by śmierć dorosłego domownika uniemożliwiła oddanie skarżącemu pierwszego z doręczonych pism. Wobec zaś braku podania daty śmierci B. S. nie można ocenić, czy mogła mieć wpływ na obalenie domniemania doręczenia drugiego wezwania. W przypadku zaś gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania (art. 105 § 1 kpa). W sytuacji, gdy strona nie wyraża wymaganej prawem zgody na uchylenie decyzji, na mocy której nabyła prawo, niemożliwe jest dalsze prowadzenie postępowania i konieczne jest jego umorzenie. Jednocześnie należy wyjaśnić, że Sąd kontrolował czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem, natomiast nie badał ewentualnych uprawnień skarżącego do zamieszkiwania w lokalu. Ponadto, oddalenie skargi nie ogranicza prawa strony do uzyskania prawa do zamieszkiwania w lokalu niebędącym kwaterą (art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.). Dodać należy, że Sąd uznał, iż rozbieżności w numeracji ulicy oraz zajmowanej kwatery nie mają wpływu na wynik postępowania, ponadto żadna ze stron postępowania nie podnosiła zarzutów w tym zakresie. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło