IV SA/Wa 462/08

WyrokWSA w Warszawie2008-05-21

Skład orzekający: Alina Balicka, Krystyna Napiórkowska, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy darowizna nieruchomości stanowi "zbycie nieruchomości" w rozumieniu art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, skutkujące obowiązkiem zapłaty jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości?
Ratio decidendi
Darowizna nieruchomości nie jest "zbyciem nieruchomości" w rozumieniu art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co oznacza, że nie powstaje obowiązek zapłaty jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Sąd oparł się na uchwale NSA z 2000 r., która stwierdza, że darowizna nie powoduje powiększenia majątku darczyńcy o ekwiwalent, a tym samym nie jest zbyciem w rozumieniu przepisów dotyczących opłaty planistycznej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Gminy K. o ustaleniu jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po uchwaleniu nowego planu zagospodarowania przestrzennego. Właściciel nieruchomości, Z. K., darował ją swojemu siostrzeńcowi. Skarżący podniósł, że darowizna nie jest zbyciem nieruchomości w rozumieniu przepisów, powołując się na uchwałę NSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant Joanna Kurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2008 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego Z. K. kwotę 885 (osiemset osiemdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy K. z dnia [...] września 2007 o ustaleniu jednorazowej opłaty w wysokości 29.498,60 zł, z tytułu wzrostu wartości nieruchomości o pow. 0,4905 ha, stanowiącej działkę ewidencyjną oznaczoną nr [...] z obrębu [...] położonej przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu decyzji podano, iż w dniu 9 listopada 2006r. Z. K. aktem notarialnym Rep. A Nr [...] wskazaną wyżej nieruchomość w drodze darowizny przekazał swojemu siostrzeńcowi H. K. Pismem z dnia 27 kwietnia 2007r., doręczonym adresatowi w dniu 5 maja 2007r., Burmistrz Gminy K. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości przedmiotowej nieruchomości gruntowej, spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów K., P., S.- I etap uchwałą Rady Miejskiej K. Nr [...] z dnia [...] października 2005r., opubl. w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2005r.,Nr [...], poz. [...]. Organ wskazał, iż działka stanowiąca własność Z. K zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i stołecznego uzdrowiska K. uchwalonego przez Radę Narodową Miasta i Gminy w K. uchwałą Nr [...] z dnia [...] stycznia 1987r. położona była na terenach upraw rolnych, w granicach jednostek strukturalnych oznaczonych symbolami MR-1/3Mn - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, MR-1/4RP- teren upraw rolnych z adaptacją dotychczasowego sposobu użytkowania, R-5RP - teren upraw polowych na dobrych i bardzo dobrych klasach bonitacyjnych gleb. Uchwała ta utraciła moc obwiązującą w dniu 31 grudnia 2003r. Według wypisu z rejestru gruntów z dnia 17 kwietnia 2007r. przedmiotowa nieruchomość to grunty orne klasy RIVb, RViRVI. Natomiast zgodnie z ustaleniami nowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego od dnia 6 stycznia 2006r., omawiana działka znajduje się na terenie oznaczonym symbolem A3MN - przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolnostojącą oraz usługi nieuciążliwe. W uchwale z dnia [...] października 2005r. Rada Miejska wysokość stawki procentowej służącej do naliczenia opłaty jednorazowej ustaliła na poziomie 20 %. Ze sporządzonego w dniu 21 kwietnia 2007r. operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego W. K. wynika, że wartość tej nieruchomości po wejściu w życie nowego planu miejscowego wartość działki wzrosła o 147.493 zł., a więc wysokość opłaty jednorazowej wynosi 29.498,60 zł. Organ odwoławczy podkreślił, iż przepis art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 7171 ze zm.) stanowi, że jeżeli, w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą, wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa nieruchomość, wójt, burmistrz, prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę, ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy , przy czym jej wysokość nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu nie zawiera definicji "zbycia nieruchomości", a ponieważ przepis art. 37 ust. 11 tej ustawy stanowi, iż w odniesieniu do zasad określania wartości nieruchomości oraz zasad określania skutków finansowych uchwalenia planu lub zmiany planów miejscowych , a także w odniesieniu do osób uprawnionych do określania tych wartości i skutków finansowych stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 199r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), to należy odwołać się do definicji tego pojęcia zawartej w tej ustawie. Zgodnie z art. 4 ust. 3b tej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o zbywaniu albo nabywaniu nieruchomości - należy przez to rozumieć dokonywanie czynności prawnych, na podstawie których następuje przeniesienie własności nieruchomości lub przeniesienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej albo oddanie jej w użytkowanie wieczyste. Wobec tego, zdaniem Kolegium, nie było podstaw do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. K. podniósł, że decyzja Kolegium jest sprzeczna z uchwałą NSA z dnia 30 października 2000r. sygn. OPK 16/00 , z której jasno wynika, że w przypadku przeniesienia własności nieruchomości na podstawie umowy o charakterze nieodpłatnym nie dochodzi do powiększenia majątku, a to oznacza ,że darczyńca nie otrzymuje w zamian żadnego ekwiwalentu ani w chwili dokonania tej czynności, ani w przyszłości. NSA w uchwale stwierdził, iż "zbycie nieruchomości" nie obejmuje przeniesienia własności w drodze darowizny, a więc nie można pobierać jednorazowej opłaty. Skarżący nadto wskazał, iż Kolegium w podobnej sprawie decyzja z dnia [...] listopada 2007r. powołując się na ww. uchwałę NSA , uchyliło decyzję Burmistrza Gminy K. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu organów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, bowiem okazało się, iż rozstrzygnięcia obu organów zapadły z naruszeniem art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. IM ze zm.). W niniejszej sprawie jest niesporne, że Z. K. darował nieruchomość gruntową oznaczoną nr ew. [...] o pow. [...] , położoną przy ul. [...] w K., jak również to, iż działka ta objęta jest uchwałą Rady Miejskiej K.z dnia [...] października 2005r. Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gruntów terenu K., P., S. Nie budzi wątpliwości także, że nieruchomość ta o charakterze rolnym ( grunty orne kl. R IVb, V i VI) zgodnie z ustaleniami tegoż planu stała się terenem przeznaczonym pod zabudowę jednorodzinną wolnostojącą oraz usługi nieuciążliwe. Zgodzić się należy że skarżącym, iż organy obu instancji dokonały błędnej wykładni powołanego wyżej art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przyjmując, iż użyte w tym, przepisie sformułowanie " zbywa" obejmuje również darowiznę nieruchomości. Nie można w żadnym razie zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczy, że skoro przepis art. 37 ust. 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym odsyła do przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) to definicji tegoż określenia "zbywa" należy upatrywać w art. 4 pkt 3b tej ustawy, w myśl którego, przez zbywanie albo nabywanie nieruchomości - należy przez to rozumieć dokonywanie czynności prawnych, na podstawie których następuje przeniesienie własności nieruchomości lub przeniesienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej albo oddanie jej w użytkowanie wieczyste. Zdaniem Sądu ustawa o gospodarce nieruchomościami definiuje "zbywanie" tylko i wyłącznie na użytek tejże ustawy, w przeciwnym razie racjonalny ustawodawca wyraźnie wskazałaby w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu, iż określenie "zbywa" użyte w ar. 36 ust. 4 tej ustawy należy rozumieć w ujęciu podanym w pkt 3b art. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podzielić należy stanowisko skarżącego, iż w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2000r., sygn. akt OPK 16/00, opubl. ONSA 2001/2/64, nie pobiera się jednorazowej opłaty, tzw. renty planistycznej, w przypadku darowizny nieruchomości na rzecz osób bliskich. Zdaniem Sądu powyższa uchwala, wprawdzie dotyczy art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz., 139 ze zm.) to zachowuje pełną aktualność w okolicznościach niniejszej sprawy biorąc pod uwagę, że takie same jest brzmienie art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Inaczej mówiąc, pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany ww. uchwale nie stracił na znaczeniu bowiem treść przepisów określających obowiązek uiszczenia opłaty planistycznej nie zmieniła się. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło