II SA/Łd 171/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...], nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej B. B. kwotę 200,00 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. W dniu 20 kwietnia 2005 r. B.B. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, w związku z kontynuacją programu rolnośrodowiskowego, do którego przystąpiła w 2004 r., w którym zadeklarowała realizację: 1. pakietu K02 tworzenie stref buforowych w ramach pakietu K02b02 - 5 metrowe strefy buforowe i miedze śródpolne na glebach dobrych. Deklarowana długość strefy 3016 metrów. 2. pakietu S02 rolnictwo ekologiczne w ramach następujących wariantów: a) uprawy rolnicze, bez certyfikatu zgodności (S02a01), na powierzchni 74,34 ha na następujących działkach rolnych: - "A" o uprawie trawa nasienna wieloletnia na powierzchni 22,72 ha; - "B" o uprawie trawa nasienna wieloletnia na powierzchni 2,22 ha; - "C" o uprawie łubin wąskolistny na powierzchni 10,27 ha; - "D" o uprawie mieszanka traw wieloletnich na powierzchni 4,25 ha; - "E" o uprawie łubin słodki wąskolistny na powierzchni 3,61 ha; l - "F" o uprawie łubin wąskolistny na powierzchni 1,40 ha; - "G" o uprawie mieszanka traw wieloletnich na powierzchni 4,27 ha; - "H" o uprawie łubin wąskolistny na powierzchni 0,64 ha; - "I" o uprawie gorczyca biała na powierzchni 0,85 ha; - "J" o uprawie lucerna siewna na powierzchni 1,05 ha; - "K" o uprawie łubin wąskolistny na powierzchni 1,24 ha; - "L" o uprawie mieszanka traw wieloletnich z motylkowatymi na powierzchni 10,36 ha; - "O" o uprawie trawa wieloletnia (trzcina) na powierzchni 1,47 ha; - "S" o uprawie mieszanka traw wieloletnich na powierzchni 9,75 ha; - "U" o uprawie gorczyca biała na powierzchni 0,24 ha; b) trwałe użytki zielone, bez certyfikatu zgodności, na powierzchni 0,26 ha na działce rolnej: - "R" o uprawie łąka trwała na powierzchni 0,26 ha; c) uprawy warzywnicze bez certyfikatu zgodności, na działce rolnej: - "M" o uprawie pokrzywa na powierzchni 1,09 ha; d) uprawy sadownicze, w tym jagodowe, bez certyfikatu zgodności, na powierzchni 2,61 ha, na następujących działkach rolnych: - "N" o uprawie porzeczka na powierzchni 1,18 ha; l - "P" aronia czarnoowocowa na powierzchni 1,43 ha. Zgodnie z deklaracją wnioskodawczyni w/w działki rolne znajdowały się na działkach ewidencyjnych: nr 195 położonej w województwie [...], powiat [...], gmina K., nazwa obrębu ewidencyjnego [...].; nr 21 położonej w województwie [...], powiat [...], gmina K., nazwa obrębu ewidencyjnego [...].; nr 264/2 położonej w województwie [...], powiat [...], gmina P., nazwa obrębu ewidencyjnego [...].; nr 631/27 położonej w województwie ł[...], powiat [...], gmina P., nazwa obrębu ewidencyjnego [...].; nr 518 położonej w województwie [...], powiat [...], gmina W., nazwa obrębu ewidencyjnego [...].; nr 328 położonej w województwie [...], powiat [...], gmina W., nazwa obrębu ewidencyjnego [...] W dniu 5 października 2005 r. w gospodarstwie B.B. pracownicy organu I instancji przeprowadzili kontrolę na miejscu, dokonując pomiarów działek rolnych "A", "B", "C", "D", "F", "G", "K", "P", "R", "U". Dla działki rolnej "C" stwierdzono powierzchnię większą niż powierzchnia zadeklarowana we wniosku. W dniu 2 lutego 2006 r. strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w P. decyzje administracyjne z dnia 1 grudnia 2005 r. o zatwierdzeniu zmian użytków gruntowych na działce nr 518 położonej w obrębie J. gm. W. oraz o zatwierdzeniu zmian klasyfikacji gruntów na działce nr 631/27 położonej we wsi O. gm. P. Następnie, pismem z dnia 29 marca 2006 r. strona poinformowała organ, że w 2005 r. na działce 631/27 użytkowała jako trwałe użytki zielone 0,26 ha, w kolejnych zaś latach będzie użytkowała 0,62 ha. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. przyznał B.B. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości, wskazując, iż podstawą przyznania płatności w pomniejszonej wysokości był wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2005 zgodny z wykazem przedłożonym przez jednostkę certyfikującą A. Zgodnie z treścią tego dokumentu B.B. realizuje wariant: S02a01 na powierzchni 62,51 ha; S02b01 na powierzchni 10,62 ha; S02d01 na powierzchni 2,61 ha. Od wskazanej decyzji odwołała się B.B. Postanowieniem z dnia [...] r. organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Powyższe rozstrzygnięcie strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który następnie wyrokiem z dnia 11 grudnia 2006 r. uchylił postanowienie z dnia [...] r. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w Ł. W dniu 27 kwietnia 2007 r. B.B. zwróciła się do organu I instancji z wnioskiem o wszczęcie z urzędu postępowania o unieważnienie sprawozdania A. za rok 2005; wezwanie A. do wskazania podstawy prawnej, na której jednostka ta oparła się podając Prezesowi ARiMR inne zestawienie jej gruntów niż to, które strona przedstawiła do kontroli; oraz w razie konieczności przeprowadzenie rozprawy przy udziale w charakterze świadka - prezesa jednostki certyfikującej A. – Pana S. Do pisma załączyła aneks do umowy w sprawie kontroli gospodarstwa rolnego, której stronami są jednostka certyfikująca A. oraz B.B., a także kserokopię strony 6 protokołu z pełnej rocznej kontroli gospodarstwa wg wymogów rozporządzenia 2092/91, w którym strona nie zgodziła się z klasyfikacją upraw stwierdzoną przez inspektora. W dniu 30 kwietnia 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego w P. uznał swoją niewłaściwość do rozpatrzenia podania B.B. i postanowił przekazać podanie do jednostki certyfikującej A. w W. Pismem z dnia 20 czerwca 2007 r. organ l instancji wezwał B.B. do złożenia wyjaśnień w sprawie niezgodności pomiędzy powierzchniami działek rolnych wskazanymi we wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, a powierzchniami działek rolnych określonymi w wykazie producentów, którzy spełnili wymagania w zakresie produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2005, złożonym przez Jednostkę Certyfikującą – A. Prezesowi ARiMR. Poinformował stronę także o możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści wykazu z Jednostki Certyfikującej oraz przedstawienia nowych dowodów w sprawie. W odpowiedzi na wezwanie, B.B. podniosła, że po otrzymaniu decyzji z dnia [...] r. wystąpiła do Biura Powiatowego z wnioskiem o wszczęcie postępowania przeciwko prawdziwości dokumentu Jednostki Certyfikującej obejmującego zestawienie wniosków rolników o przyznanie płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego, przedłożyła notarialnie poświadczoną kopię ostatniej strony protokołu kontroli, z której wynika niezbicie, że nie wyrażała zgody na jakąkolwiek modyfikację jej wniosku. Ze względu na rozbieżność zdań nie podpisała protokołu w trakcie kontroli lecz dopiero miesiąc później, po ustaleniu, że protokół dotyczy wyłącznie zgodności w zakresie produkcji z Uchwałą Rady. W zakresie spornych powierzchni oba stanowiska zostały zapisane na ostatniej stronie protokołu. Podkreśliła, że ustawa dla przyznania płatności mówi o wnioskach rolników, czyli o wyrażeniu ich woli, a nie o zdaniu jednostki certyfikującej w sprawie formy użytkowania gruntu. Dodatkowo złożyła załącznik do cywilnoprawnej umowy z jednostką certyfikującą, której zlecała kontrole gospodarstwa w całości zgodnie z załączoną listą powierzchni, w celu stwierdzenia, czy jej działalność w gospodarstwie w zakresie nawożenia, ochrony roślin, stanowisk sanitarnych jest zgodna z przepisami unijnymi. Nie upoważniała jednak jednostki certyfikującej do kontrolowania naniesień geodezyjnych i geodezyjnej klasyfikacji jej gospodarstwa, albowiem taka jednostka nie jest do tego upoważniona. Samowolna zmiana wniosku przez A., doprowadziła do znacznych strat materialnych i była powodem natychmiastowego rozwiązania umowy. Strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłanych przez nią dokumentów, przeprowadzenie rozprawy i dopuszczenie dowodu z przesłuchania Pana S. - prezesa A. oraz doradcy rolniczego Pani C., która wypełniała jej wniosek, a w razie wątpliwości o złożenie oficjalnego wniosku do Komisji Europejskiej o jednoznaczne sprecyzowanie kompetencji Jednostki Certyfikującej. W dniu 25 lipca 2007 r. strona złożyła pismo, w którym po raz kolejny podtrzymała swoje stanowisko dotyczące braku kompetencji Jednostki Certyfikującej do klasyfikowania gruntów i zmiany deklaracji sposobu użytkowania działek rolnych przez rolnika, zawartych we wniosku. Ponadto, dodała" że w piśmie z dnia 20 listopada 2005 r. jednostka certyfikująca nie poinformowała jej, że przekazała Prezesowi ARiMR zestawienie wniosków rolników. Strona załączyła protokół z pełnej rocznej kontroli gospodarstwa wg wymogów rozporządzenia Nr 2092/91 z dnia 9 września 2005 r. oraz omówienie wyników certyfikacji z dnia 20 listopada 2005 r., a także dwa pisma informacyjne przesłane do wnioskodawczyni przez Jednostkę Certyfikującą. Ponadto wniosła o przeprowadzenie postępowania przeciwko dowodowi, jakim jest wykaz producentów przedłożony Prezesowi ARiMR, podnosząc iż w myśl art. 76 § 1 kpa mowa jest o organach państwowych, a prywatna firma A. tego wymogu nie spełnia. Decyzją z dnia [...] Nr [...] organ I instancji przyznał B.B. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości. Organ przyznał płatność z tytułu realizacji: 1. Pakietu K02b02 - 5-metrowe strefy buforowe i miedze śródpolne na glebach dobrych, dla którego deklarowana długość strefy wynosi 3016,00 mb. Płatność przyznano do 3016,00 mb w wysokości 1930,24 zł. 2. Pakietu S02a01 - Uprawy rolnicze (bez certyfikatu zgodności), dla którego powierzchnia zadeklarowana przez producenta wyniosła 74,34 ha, podczas gdy powierzchnia wynikająca z zaświadczenia Jednostki Certyfikującej (w skrócie JC) wyniosła 62,51 ha i dla tej powierzchni przyznano płatność w wysokości 42506,80 zł. 3. Pakietu S02b01 - Trwałe użytki zielone (bez certyfikatu zgodności), dla którego powierzchnia zadeklarowana przez producenta wyniosła 0,26 ha, zaś powierzchnia wskazana w zaświadczeniu JC -10,62 ha. Płatność przyznano dla powierzchni 0,26 ha w wysokości 85,80 zł. 4. Pakietu S02c01 - Uprawy warzywnicze (bez certyfikatu zgodności), dla którego powierzchnia zadeklarowana przez producenta wyniosła 1,09 ha, zaś powierzchnia wskazana w zaświadczeniu JC - 0,00 ha, wobec czego odmówiono przyznania płatności dla tego pakietu. 5. Pakietu S02d01 - Uprawy sadownicze w tym jagodowe (bez certyfikatu zgodności), dla którego producent zadeklarował powierzchnię - 2,61 ha, zaś powierzchnia wynikająca z zaświadczenia JC wyniosła 2,61 ha i dla tej powierzchni przyznano płatność do 2,61 ha w wysokości 4698,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż przyznanie płatności w pomniejszonej wysokości spowodowane było rozbieżnościami pomiędzy powierzchniami poszczególnych pakietów, zadeklarowanymi przez wnioskodawczynię we wniosku a powierzchniami poszczególnych pakietów wyszczególnionymi przez Jednostkę Certyfikującą A. w wykazie producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2005. W odwołaniu od tej decyzji, B.B. podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosła o zmianę decyzji i przyznanie dopłat zgodnie z jej wnioskiem o dopłaty na rok 2005. Ponadto wniosła o przeprowadzenie rozprawy, powołanie w charakterze świadka – Pana S. w celu ustalenia zakresu umowy zawartej na kontrole w gospodarstwie, zakresu umowy zawartej z ARiMR na kontrole sposobu użytkowania gruntu oraz wysokości wynagrodzenia za te kontrole wypłacanego przez ARiMR, zakresu kompetencji w określaniu sposobu użytkowania gruntu i parametrów, które tej ocenie służą w szczególności w celu ustalenia konkretnych różnic na konkretnych typach gleb między "mieszanką traw na gruntach ornych" w piątym roku użytkowania, a łąką trwałą w szóstym roku po orce", zakresu przeprowadzania tych badań na jej działkach. Wniosła również o podanie dokładnej podstawy prawnej zezwalającej ARiMR na przyjmowanie do wyliczenia dopłat, powierzchni podanych Agencji przez JC. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ orzekający wskazał art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 6, 8 i 9 Rozporządzenia Rady (EWG) 2092/91 z dnia 24 czerwca 1991 r. w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz oznakowania produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. U. L 198 z 22.07.1991, P.0001-0015), art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 264 ze zm.), art. 1 ust 1 pkt 3 oraz art. 3 ust. 2 pkt 1, art. 5 ust 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), art. 3 pkt 3, art. 6 ust. 1 i 2, oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2004 r. Nr 93, poz. 898), § 2 ust. 1 pkt. 2, § 3 ust. 1, § 8 ust. 1 i 4, § 11 ust. 1-3, ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 174, poz. 1809 ze zm.), § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2004 r. w sprawie formularza wykazu producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2004 r. Nr 232, poz. 2336), art. 67, 69 i 70 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFGOR) (Dz. Urz. UE L 153, 30/04/2004 P. 0030 - 0083), art. 50 ust.3, art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dziennik Urzędowy UE L 141, 30/04/2004 P. 0018 - 0058). Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy podał, że przesłanką przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w ramach pakietu S02 rolnictwo ekologiczne, jest prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o rolnictwie ekologicznym. Wnioskodawca zobowiązany jest bowiem do zachowania na terenie gospodarstwa powierzchni trwałych użytków zielonych i wszystkich elementów krajobrazu tworzących ostoje dzikiej przyrody (tj., naturalne zbiorniki wodne, śródpolne i śródleśne oczka wodne, bagna, kępy drzew i krzewów, miedze, torfowiska, źródliska itp.). W uzasadnionych przypadkach zmniejszenie powierzchni ostoi jest dopuszczalne przy zachowaniu co najmniej 3% ich powierzchni w gospodarstwie rolnym. Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii wskazania zakresu umowy zawartej z ARiMR na kontrole sposobu użytkowania gruntu oraz zakwestionowanych danych jednostki certyfikującej w zakresie użytkowania działek rolnych oznaczonych literami "L", "M", i "O" organ odwoławczy wskazał, że Agencja nie jest związana żadną umową z jednostką certyfikującą. Jednostki certyfikujące są bowiem upoważniane do przeprowadzania kontroli oraz wydawania i cofania certyfikatów zgodności na podstawie decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Z tytułu przeprowadzanych kontroli jednostki certyfikujące są dofinansowywane w drodze decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Jednostka Certyfikująca A. Sp. z o.o., z którą B.B. zawarła umowę na przeprowadzanie kontroli, została upoważniona przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do przeprowadzenia kontroli oraz wydawania i cofania certyfikatów zgodności w rolnictwie ekologicznym w zakresie produkcji rolnej oraz pozyskiwania dziko rosnących roślin lub ich części, przetwórstwa produktów rolnictwa ekologicznego, wprowadzania do obrotu produktów rolnictwa ekologicznego. Jednostce tej został nadany numer identyfikacyjny, co oznacza, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał kompetencje A. do przeprowadzania kontroli w zakresie zawartym w upoważnieniu. Zgodnie z art. 9 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym A. zobowiązana jest przekazywać do dnia 31 października każdego roku Ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa oraz Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - wykaz producentów w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym określone w rozporządzeniu Rady nr 2092/91. W wykazie producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2005 zgodnym z wykazem jednostki certyfikującej A. Sp. z o.o., podmiot upoważniony do kontroli potwierdził prowadzenie przez B.B. produkcji rolniczej w sposób ekologiczny na uprawach rolniczych o powierzchni 62,51 ha, w tym na trwałych użytkach zielonych o powierzchni 10,62 ha, oraz na uprawach sadowniczych w tym jagodowych o powierzchni 2,61 ha. W wykazie tym jednostka certyfikująca zobowiązana była podać informacje dotyczące prowadzenia produkcji rolniczej w sposób ekologiczny, z podziałem upraw na działkach rolnych na odpowiednie grupy upraw, w ramach których można otrzymać płatność z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Wykaz ten jest dokumentem, na podstawie którego naliczana jest płatność z tytułu realizacji wariantów pakietu S02 rolnictwo ekologiczne. Informacje przedłożone Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w formie wykazu przez jednostkę certyfikującą jednoznacznie potwierdzają prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o rolnictwie ekologicznym na użytkach rolnych wymienionych w wykazie, a więc o spełnieniu podstawowej przesłanki dla przyznania płatności rolnośrodowiskowej w przypadku realizacji pakietu S02 - rolnictwo ekologiczne. W tej sytuacji, organ I instancji prawidłowo odmówił przyznania płatności na użytki rolne, które nie znajdują potwierdzenia w wykazie jednostki certyfikującej. Przyznanie płatności z tytułu realizacji pakietu rolnictwo ekologiczne możliwe jest w stosunku do działek rolnych, które spełniają łącznie dwa warunki: zostały zadeklarowane przez producenta, we wniosku oraz znajdują potwierdzenie w wykazie z jednostki certyfikującej. Niemożliwe jest przyznanie płatności w sytuacji, gdy działki rolne znajdują potwierdzenie tylko w wykazie z jednostki certyfikującej i nie są tożsame z działkami wymienionymi we wniosku. Przyznanie płatności w takim przypadku stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Dyrektor wyjaśnił ponadto, że wykaz Jednostki Certyfikującej jest w rozumieniu art. 76 § 1 kpa dokumentem urzędowym. Dlatego też, w przypadku podejrzenia, że dokument nie odpowiada prawdzie, strona miała prawo przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu, czego jednak nie uczyniła. Ustosunkowując się do podniesionych przez odwołującą różnic pomiędzy mieszanką traw na gruntach rolnych w piątym roku użytkowania, a łąką trwałą w szóstym roku po orce, organ wyjaśnił, że termin "trwałe użytki zielone": oznacza grunt zajęty pod uprawę traw lub innych upraw zielnych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (zasianych), niewłączonych do płodozmianu przez pięć lat lub dłużej, z wyłączeniem gruntu objętego systemami odłogowymi, obszarów ugorowanych. Nie zaliczają się tutaj trawy na gruntach ornych oraz pastwiska i łąki przemienne, jako uprawy zasiane na gruntach ornych. Trawy na gruntach ornych mogą być deklarowane, jako uprawy nasienne (monokultura danej odmiany traw) lub jako mieszanki traw i drobnonasiennych motylkowatych. Podkreślił, że także z porównania zobowiązań wieloletnich wynika, że zadeklarowana w 2004 r. powierzchnia trwałych użytków zielonych wyniosła 20,89 ha, co oznacza, że już w 2004 r. taki grunt musiał być zajęty pod uprawę traw lub innych upraw zielnych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (zasianych), niewłączony do płodozmianu przez pięć lat lub dłużej. Zgłoszenie więc w następnym roku mieszanki traw wieloletnich nie jest możliwe, chyba że na danym gruncie jego posiadacz przeprowadził pewne czynności agrotechniczne, w wyniku których zlikwidował trwałe użytki zielone. Organ odwoławczy nie znalazł dowodów na potwierdzenie przeprowadzenia, takich czynności. Co więcej, takie rozwiązanie stanowiłoby naruszenie zasad rozporządzenia rolnośrodowiskowego w zakresie realizacji pakietu S02 - rolnictwo ekologiczne, zgodnie z którym należy zachować na terenie gospodarstwa powierzchnie trwałych użytków zielonych i wszystkich elementów krajobrazu tworzących ostoje dzikiej przyrody (tj., naturalne zbiorniki wodne, śródpolne i śródleśne oczka wodne, bagna, kępy drzew i krzewów, miedze, torfowiska, źródliska itp.). Organ zauważył przy tym, że w zgromadzonym materiale dowodowym znajduje się złożona w dniu 25 lipca 2007 r. przez skarżącą tabela przedstawiająca zagospodarowanie użytków rolnych w 2005 r., z zakrytymi uwagami Jednostki Certyfikującej A. W związku z powyższym, pismem z dnia 28 listopada 2007 r. wystąpił do jednostki certyfikującej z prośbą o udostępnienie uwierzytelnionej kopii protokołu z przeprowadzonej kontroli. Do dnia wydania decyzji organ nie uzyskał odpowiedzi na w/w pismo, w związku z czym zobowiązany był rozpatrzyć sprawę w oparciu o posiadane dokumenty. Zgodnie z przepisami ustawy o rolnictwie ekologicznym nadzór nad upoważnionymi jednostkami certyfikującymi sprawuje Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. W ramach powierzonych powyższą ustawą zadań Główny Inspektor przeprowadza analizy danych dostarczanych przez upoważnione jednostki certyfikujące, dokonuje kontroli upoważnionych jednostek certyfikujących w zakresie stosowania przez nie procedur kontrolnych, posiadanych środków technicznych i kwalifikacji pracowników oraz dokonuje sprawdzenia dokumentów dotyczących kontroli producentów, przekazuje upoważnionym jednostkom certyfikującym wnioski pokontrolne. Reasumując organ II instancji stwierdził, że zarzuty podniesione przez stronę w odwołaniu nie miały w sprawie żadnego znaczenia, gdyż umowa jaką wnioskodawczyni zawarła z A. jest umową cywilnoprawną, a organ odwoławczy nie jest właściwy do rozpoznawania sporów cywilnoprawnych. Organ odwoławczy zauważył ponadto, że w decyzji I instancji nie wskazano w sposób wyczerpujący podstawy prawnej. Uchybienie to, w ocenie Dyrektora, nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, B. B. wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji i zobowiązanie organu II instancji do wydania decyzji o przyznaniu dopłat do gruntów zgodnie ze złożonym wnioskiem, pominięcie w tym zakresie stanowiska Jednostki Certyfikującej, przeprowadzenie rozprawy z udziałem skarżącej, przyznanie odszkodowania z uwagi na wadliwość wydanych decyzji oraz zastosowanie bezpośrednio przepisów prawa Unii Europejskiej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny ocenia zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy złożony przez jednostkę certyfikującą – A. wykaz producentów, którzy spełnili wymagania w zakresie produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2005, mógł stanowić podstawę do wydania decyzji o przyznaniu skarżącej B.B. płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości. Zgodnie ze stanowiskiem Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. oraz Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. (ARiMR) przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych możliwe jest w stosunku do działek rolnych, które spełniają łącznie dwa warunki. Mianowicie, zostały zadeklarowane przez producenta we wniosku i znajdują potwierdzenie w wykazie jednostki certyfikującej. Niemożliwe jest przyznanie płatności w sytuacji, gdy działki rolne znajdują się tylko w wykazie z jednostki certyfikującej i nie są tożsame z działkami wymienionymi we wniosku. W ocenie Sądu, zaprezentowane wyżej stanowisko organów orzekających nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności trzeba wyjaśnić, że problematykę produkcji ekologicznej produktów rolnych, czy też inaczej mówiąc rolnictwa ekologicznego normują zarówno przepisy prawa wspólnotowego jak i przepisy prawa krajowego. W szczególności są to rozporządzenie Rady (EWG) z dnia 24 czerwca 1991 r. w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych (Dz.U. UE. L 91.198.1 ze zm.) oraz ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz.U. Nr 93, poz. 898 ze zm.). Pierwszy z wymienionych aktów prawnych reguluje kwestie związane z produkcją, przygotowaniem, wprowadzaniem do obrotu, etykietowaniem i kontrolą, produktów określanych mianem "ekologicznych". Chodzi tu bowiem o produkty rolne i środki spożywcze wprowadzane do obrotu z oznaczeniami deklarującymi lub sugerującymi, że produkty pochodzą z produkcji ekologicznej lub produkowane są bez użycia syntetycznych chemikaliów. Produkcja ekologiczna pociąga za sobą znaczne ograniczenie w stosowaniu nawozów i pestycydów mogących niekorzystnie oddziaływać na środowisko lub prowadzić do obecności pozostałości w produktach rolnych. W myśl art. 8 ust. 1 i art. 9 rozporządzenia, każdy podmiot gospodarczy produkujący, przygotowujący, przechowujący lub przywożący z państw trzecich produkty uzyskane w wyniku stosowania metod produkcji ekologicznej do celów dalszego obrotu nimi lub wprowadzający te produkty na rynek zgłasza tą działalność właściwym organom Państwa Członkowskiego, w którym prowadzi się tą działalność i przedkłada swoją działalność procedurze kontroli. Państwa Członkowskie tworzą bowiem system kontroli wykonywany przez jeden lub więcej wyznaczonych organów kontroli i/lub zatwierdzonych podmiotów prywatnych, którym podlegają określone wyżej podmioty gospodarcze. Na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, która jest członkiem Unii Europejskiej od dnia 1 maja 2004 r. takimi organami i jednostkami organizacyjnymi właściwymi w sprawach kontroli i certyfikacji w rolnictwie ekologicznym w rozumieniu art. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym są: 1) minister właściwy do spraw rolnictwa - upoważniający jednostki certyfikujące, akredytowane w zakresie rolnictwa ekologicznego, zgodnie z Polską Normą PN-EN 45011 "Wymagania ogólne dotyczące działania jednostek prowadzących systemy certyfikacji wyrobów", zwane dalej "jednostkami certyfikującymi", do przeprowadzania kontroli oraz wydawania i cofania certyfikatów potwierdzających, że p ł o d y r o l n e n i e p r z e t w o r z o n e oraz p r o d u k t y z nich p o w s t a ł e, w tym także zwierzęta oraz produkty i przetwory pochodzenia zwierzęcego, z o s t a ł y w y p r o d u k o w a n e lub p r z e t w o r z o n e zgodnie z powołanym na wstępie rozważań r o z p o r z ą d z e n i e m, zwanych dalej "certyfikatami zgodności"; 2) Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, zwana dalej "Inspekcją", 3) upoważnione jednostki certyfikujące przeprowadzające kontrole oraz wydające i cofające certyfikaty zgodności. Jednostka certyfikująca, w celu upoważnienia jej do przeprowadzania kontroli oraz wydawania i cofania certyfikatów zgodności występuje z wnioskiem do ministra właściwego do spraw rolnictwa, który następnie w drodze decyzji, upoważnia jednostkę certyfikującą do przeprowadzania kontroli oraz wydawania i cofania certyfikatów zgodności, jeżeli spełnia ona wymagania określone w rozporządzeniu Rady nr 2092/91/EWG w sprawie produkcji ekologicznej produktów rolnych oraz znakowania produktów rolnych i środków spożywczych (art. 4 ust. 1 i ust. 3 ustawy). Upoważniona jednostka certyfikująca przekazuje do dnia 31 października każdego roku ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa oraz Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wykaz producentów w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym określone w rozporządzeniu Rady nr 2092/91/EWG (art. 9 ust. 1 ustawy). Jeśli natomiast chodzi o kwestię przyznawania płatności rolnośrodowiskowych, to godzi się zauważyć, iż warunki i tryb udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych zwanych "programem rolnośrodowiskowym" uregulowane zostały w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 174, poz. 1809 ze zm.). Według § 11 ust. 1 i 2, § 8 ust. 1 pkt 1 i 3 tego rozporządzenia, płatność rolnośrodowiskową przyznaje, zmniejsza, i wstrzymuje, w drodze decyzji administracyjnej, kierownik biura powiatowego Agencji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego. Jest ona udzielana na wniosek producenta rolnego, który winien być złożony na formularzu udostępnionym przez Agencję. Wysokość płatności ustala się zaś jako iloczyn stawek płatności na hektar gruntu rolnego i deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni działek rolnych lub iloczyn stawek płatności ma metr bieżący strefy buforowej i deklarowanej przez producenta rolnego długości tej strefy. Prawidłowość przestrzegania zasad dobrej praktyki rolniczej podlega procedurze kontroli na miejscu, unormowanej w § 15 i 16 rozporządzenia. Zgodnie z § 15 ust. 1, jeżeli w wyniku pierwszej kontroli na miejscu zostanie stwierdzone, iż zasady dobrej praktyki rolniczej nie są przestrzegane, uchybienia te są odnotowywane w protokole kontroli, a producent rolny jest pouczany o skutkach dalszego nieprzestrzegania tych zasad; wzmianka o pouczeniu odnotowywana jest w protokole. Podkreślić przy tym trzeba, że wstępne wnioski o udział w systemie podobnie jak i kolejne wnioski o płatności w świetle art. 67, 69 i 70 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.U. UE. L.04.153.30) są sprawdzane w sposób zapewniający rzeczywistą weryfikację i zgodność z warunkami przyznawania pomocy. Chodzi tu mianowicie o kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, które mogą obejmować swoim zakresem powierzchnie działek rolnych zadeklarowane przez producentów rolnych we wnioskach o przyznanie stosownych płatności. Zdaniem Sądu, kompleksowa analiza powołanych wyżej przepisów pozwala kategorycznie stwierdzić, że zadaniem jednostek certyfikujących, o których była mowa na początku rozważań jest tylko i wyłącznie k w a l i f i k o w a n i e p r o d u k t ó w na rynek rolnictwa ekologicznego. Rolą tych jednostek n i e j e s t natomiast k w a l i f i k o w a n i e d z i a ł e k r o l n y c h do płatności rolnośrodowiskowych, przyznawanych przez ARiMR. Z tego też względu, wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym, określone w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 2092/91 nie jest dokumentem na podstawie, którego właściwy organ nalicza płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. W tym stanie rzeczy, stanowisko organów orzekających, iż podstawą przyznania skarżącej płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości był wykaz producentów, którzy spełnili wymagania dotyczące produkcji w rolnictwie ekologicznym w roku 2005, przedłożony przez jednostkę certyfikującą A., nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Z tego też powodu decyzje organów I i II instancji, nie mogły się ostać w obrocie prawnym, jako że zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Niezależnie od uchybień przepisom prawa materialnego, trzeba w ocenie Sądu zwrócić uwagę na istotne błędy natury procesowej. Mianowicie, w toku postępowania wyjaśniającego poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji organy ARiMR uchyliły się od podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Zaniechały one przede wszystkim rzetelnego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, naruszając tym samym przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. Skarżąca wnioskowała o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, w związku z kontynuacją programu rolnośrodowiskowego, do którego przystąpiła w 2004 r. We wniosku strona zadeklarowała między innymi realizację pakietu S02 –rolnictwo ekologiczne w ramach wariantów: - uprawy rolnicze, bez certyfikatu zgodności S02a01, na powierzchni 74,34 ha na działkach oznaczonych literami A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, O, S, U; -trwale użytki zielone, bez certyfikatu zgodności na powierzchni 0,26 ha, na działce rolnej oznaczonej literą –R; - uprawy warzywnicze bez certyfikatu zgodności, na działce rolnej oznaczonej literą– M; - uprawy sadownicze, w tym jagodowe, bez certyfikatu zgodności na powierzchni 2,61 ha, na działkach rolnych oznaczonych literami N i P. Przeprowadzona przez pracowników organu I instancji w dniu 5 października 2005 r. kontrola na miejscu, która objęła swoim zakresem działki rolne oznaczone literami A, B, C, D, F, G, K, P, R, U nie wykazała żadnych istotnych nieprawidłowości. Tylko w przypadku działki rolnej C stwierdzono powierzchnię większą niż powierzchnia zadeklarowana we wniosku. Okoliczność ta jednak, jak słusznie zauważył organ, nie miała wpływu na wysokość przyznanej płatności, albowiem płatność należało przyznać w stosunku do powierzchni działki zadeklarowanej we wniosku. Wyniki powyższej kontroli, mogły zatem wywołać u skarżącej uzasadnione przekonanie, iż organ uwzględni jej wniosek i przyzna żądane płatności zgodnie z wnioskiem. Bezspornym jest bowiem, że skarżąca przed wydaniem w dniu [...] r. decyzji I instancji nie posiadała wiedzy o załączeniu do akt sprawy wykazu producentów, sporządzonego przez A., z którego wynikały rozbieżności pomiędzy powierzchniami działek i nie mogła się do niego jednoznacznie ustosunkować. Obowiązkiem Kierownika ARiMR w rozumieniu art. 81 w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. było przecież umożliwienie stronie przed wydaniem rozstrzygnięcia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i żądań. Tymczasem, Kierownik ARiMR bez jakiejkolwiek bliższej analizy obowiązujących przepisów prawa, zgromadzonych w sprawie dokumentów i bez podjęcia czynności wyjaśniających zmierzających do ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy bezzasadnie przyjął, że powierzchnie działek określone w wykazie producentów mają decydujące znaczenie dla ustalenia płatności rolnośrodowiskowej. W przekonaniu Sądu, organ orzekający mając chociażby na względzie wyniki pierwszej kontroli na miejscu, która jak zostało to już zaakcentowane nie wykazała istotnych nieprawidłowości, a nadto mając na uwadze okres wegetacji roślin, w celu należytego wyjaśnienia sprawy, zobligowany był przeprowadzić na miejscu ponowną kontrolę gospodarstwa B.B. i w jej następstwie jednoznacznie ustalić faktyczną powierzchnię użytkowania pozostałych działek, które pierwotnie nie były objęte zakresem kontroli. Podjęcie tych działań, tuż po stwierdzeniu rozbieżności pomiędzy załączonymi do sprawy dokumentami, umożliwiłoby organowi I instancji wyjaśnienie powstałych na tym tle rozbieżności i rzetelne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Przerzucenie w tym wypadku ciężaru dowodu na stronę było sprzeczne z regułami procedowania określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Warto w tym miejscu przypomnieć, że w postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje formalna teoria dowodowa, wg której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy takiego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę. Wręcz przeciwnie, rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7, 75 K.p.a.) wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2000 r. sygn. akt V SA 948/00, LEX nr 50114). W tych okolicznościach, uchylenie się przez organ administracji publicznej od należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wydanie w oparciu o niepełny materiał dowodowy decyzji administracyjnej wywołującej niekorzystne dla strony skutki prawne godzi w zasady wyrażone w art. 7, 8, 77 § 1 i 80 K.p.a. W przekonaniu składu orzekającego, skarżąca nie może ponosić negatywnych konsekwencji błędnych działań organów ARiMR. Reasumując, Sąd podzielił zarzuty skargi i doszedł do przekonania, iż stwierdzone w sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego oraz procedury administracyjnej, musiały skutkować wyeliminowaniem decyzji organów obu instancji z obrotu prawnego. Na marginesie dodać jeszcze trzeba, iż Sąd administracyjny nie mógł przyznać skarżącej odszkodowania z uwagi na wadliwość wydanych decyzji, albowiem jak zostało to już wyjaśnione jego zadaniem była tylko ocena legalności, czyli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Ponadto, Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia niezgodności mających zastosowanie w sprawie przepisów z Konstytucją RP, a co za tym idzie wystąpienia we wnioskowanym przez skarżącą zakresie do Trybunału Konstytucyjnego. Skład orzekający uznał także, że brak jest przesłanek uzasadniających wystąpienie do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prawnym o dokonanie wykładni stosowanych w tym postępowaniu przepisów prawa wspólnotowego. Rozpoznając sprawę ponownie organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa winny dążyć do wyeliminowania opisanych wyżej nieprawidłowości, bacząc przy tym na to, że przepisy prawa wspólnotowego i krajowego nie przewidują mocy wiążącej wykazy producentów rolnych w postępowaniu o przyznanie płatności i nie zwalniają one Agencji od przeprowadzenia postępowania mającego na celu jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W trybie art. 200 Sąd orzekł o kosztach postępowania, zaś w oparciu o art. 153 ustawy stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. B.C.