VII SA/Wa 361/08

WyrokWSA w Warszawie2008-05-27

Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Jolanta Zdanowicz, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego, dokonując merytorycznej oceny, czy wnioskodawca posiadał status strony w pierwotnym postępowaniu, czy też ocena ta powinna nastąpić dopiero po postanowieniu o wznowieniu postępowania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie powinien na wstępnym etapie dokonywać merytorycznej oceny, czy wnioskodawcy przysługiwał status strony w pierwotnym postępowaniu. Weryfikacja tej kwestii powinna nastąpić dopiero w postępowaniu prowadzonym po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Odmowa wznowienia postępowania na tym etapie, z powodu braku przymiotu strony, stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
K.O. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na nadbudowę budynku, twierdząc, że jako właściciel sąsiedniej nieruchomości nie brał udziału w postępowaniu, mimo że jego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. Starosta odmówił wznowienia postępowania, uznając, że K.O. nie był stroną, ponieważ inwestycja nie naruszała przepisów techniczno-budowlanych i nie oddziaływała na jego działkę. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. K.O. zaskarżył decyzję Wojewody do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty W. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądza od Wojewody na rzecz K.O. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Dorota Bartelik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2008r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie dot. udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz K. O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 26 września 2007r. (data wpływu do organu) K. O. wniósł na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty W. nr [...] z dnia [...].07.2007r. znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na nadbudowę budynku pawilonu handlowo-usługowego w M. przy ul. P. nr [...], na działce ew. nr [...] obręb 1-17. W ocenie skarżącego nie brał on udziału w postępowaniu pomimo, że jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości, która znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. Starosta W. decyzją z dnia [...] października 2007r., nr [...] działając na podstawie art. 149 § 3 Kpa (Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 z póź. zm.) po rozpoznaniu wniosku K. O. - odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty W. nr [...] z dnia [...].07.2007r., znak: [...]. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu. Szczegółowe określenie, który z podmiotów, poza inwestorem, posiada legitymację do występowania jako strona w danym postępowaniu, możliwe jest wyłącznie na podstawie przepisów techniczno-budowlanych zawierających regulacje odnoszące się do odległości obiektów i urządzeń budowlanych od innych obiektów. W ocenie organu, obiekt na który wydano pozwolenie na nadbudowę został zaprojektowany zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 2002r., nr 75. poz. 690 ze zm.). Budynek ze ścianą z otworami okiennymi i drzwiowymi zlokalizowano w odległości 4,0m od granicy działki sąsiedniej nr 87, co jest zgodnie z § 12 ust. 1 pkt. 1 ww. Rozporządzenia i nie wnosi żadnych ograniczeń dla zabudowy czy rozbudowy działki sąsiedniej. Do projektu budowlanego dołączona została ekspertyza dotycząca ewentualnego zacieniania budynku mieszkalnego na działce nr [...], z której wynikało, że nie zachodzi możliwość zacieniania sąsiedniego budynku mieszkalnego. Sąsiednia działka nr [...] z powodu swoich wymiarów jest działką bez prawa zabudowy, działka następna nr [...] jest zabudowana i w pełni zagospodarowana. Wobec powyższego K. O. nie posiadał atrybutu strony w niniejszym postępowaniu, gdyż obszar oddziaływania przedmiotowego obiektu zamyka się na terenie inwestycji. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2007r. nr[...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. O. - utrzymał w mocy decyzję Starosty W. nr [...] z dnia [...] października 2007r. Po przeprowadzeniu analizy akt postępowania administracyjnego dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na nadbudowę budynku pawilonu handlowo-usługowego zakończonego decyzją Starosty W. nr [...] z dnia [...].07.2007r., organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty W., iż K. O. nie posiadał atrybutu strony przedmiotowego postępowania. W przedmiotowej sprawie brak było oddziaływania omawianej inwestycji na istniejący budynek skarżącego, gdyż jej lokalizacja w żaden sposób nie naruszała przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w związku z czym nie mogło dojść do jakiegokolwiek naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich. Realizacja omawianej inwestycji w żaden sposób nie utrudni ani nie pogorszy warunków w istniejącym budynku skarżącego, tj. nie będzie on znajdował się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. W związku z powyższym K. O. jako właściciel działki o nr ew. [...], nie mógł zostać uznany za stronę postępowania dotyczącego przedmiotowej inwestycji na działce nr ew. [...], gdyż nie ograniczała ona ponad przeciętną miarę możliwości zagospodarowania jego działki. Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego kwestii, iż wnioskiem z dnia 5 listopada 2007r. złożonym w Sądzie Rejonowym w W., wszczęte zostało postępowania o stwierdzenie nabycia własności działki o nr ew.[...] przez skarżącego, organ stwierdził, iż nie stanowi to przesłanki do wznowienia postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007r. złożył K. O. wnosząc o jej uchylenie. W skardze zarzucono: - naruszenie art. 150 § 2 kpa oraz art. 2 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP w zakresie przepisów o właściwości organu kompetentnego do wznowienia postępowania administracyjnego bądź odmowy jego wznowienia, poprzez wydanie decyzji w pierwszej instancji przez organ, którego działalność jest przyczyną żądania wznowienia, a tym samym z naruszeniem, wynikającego z zasady demokratycznego państwa prawnego, prawa jednostki do rozpoznania jej sprawy przez bezstronny organ; - naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 kpa w związku z art. 28 kpa art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane oraz art. 2 i art. 21 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez odmowę wznowienia postępowania administracyjnego pomimo zaistnienia ku temu prawnych i faktycznych przesłanek; - naruszenie art. 11, art. 15 oraz art. 127 § 2 kpa, poprzez nieodniesienie się przez organ drugiej instancji do wszystkich zarzutów stawianych w odwołaniu decyzji organu pierwszej instancji; - naruszenie art. 7 kpa poprzez niepodjęcie przez organy administracji publicznej wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co w następstwie doprowadziło do poczynienia przez organy administracji publicznej błędnych ustaleń faktycznych; - naruszenie art. 7 kpa w związku z art. 47 oraz art. 21 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez niepodjęcie przez organ administracji publicznej wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy mając na względzie słuszny interes obywateli. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, stąd też władny jest uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które przytacza strona skarżąca. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2007r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Starosty W. z dnia [...] października 2007r. odmawiającą wznowienia postępowania na wniosek K.O. w sprawie zakończonej decyzją Starosty W. z dnia [...] lipca 2007r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na nadbudowę budynku pawilonu handlowo – usługowego w M. przy ul. P. na działce [...] obręb 1-17. Zgodnie z poglądami doktryny odmowa wznowienia postępowania możliwa jest w razie gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 kpa, a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Z przyczyn podmiotowych odmowa wznowienia następuje, gdy żądanie złoży podmiot nie będący stroną w sprawie lub strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego. Z przyczyn przedmiotowych odmowa wznowienia będzie miała miejsce, gdy strona żąda wznowienia w sprawie, w której organ działał w innej formie, np. umowy cywilnej, czynności materialno technicznych, formie zaświadczenia, gdy sytuacja jednostki jest kształtowana z mocy prawa, gdy sprawa nie jest zakończona decyzją ostateczną lub gdy strona opiera żądanie na podstawie rażącego naruszenia prawa. W myśl art. 149 § 2 kpa postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Oznacza to, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 kpa oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 kpa. Na tym etapie organ administracji bada również, czy wniosek pochodzi od strony postępowania. Podkreślić jednak należy, iż jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych (wyrok z dnia 22 października 1998r., sygn. akt IV SA 116/98, LEX nr 43747, wyrok z dnia 14 czerwca 1999r. sygn. akt IV SA 2397/98, LEX nr 47857), jeżeli wniosek o wznowienie postępowania jest oparty o przesłankę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 kpa i zawiera stwierdzenie wywodzące, że składając to podanie podmiot uważa, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, a został w tym postępowaniu pominięty, to weryfikacja twierdzeń wnoszącego podanie następuje w następnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Na tym etapie postępowania organ administracji może dopiero przeprowadzić merytoryczną ocenę materiału sprawy i dokonać weryfikacji twierdzeń wnoszącego podanie, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu. W niniejszej sprawie z akt sprawy wynika bezspornie, iż skarżący we wniosku z dnia 24 września 2007r. o wznowienie postępowania podniósł, że nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę pomimo, iż w jego ocenie posiadał przymiot strony. Kwestia ta winna być przedmiotem ustaleń i oceny w postępowaniu prowadzonym po wznowieniu postępowania zaś właściwą formą rozstrzygnięcia tak co do przyczyn wznowienia, jak i co istoty sprawy będzie decyzja wydana na podstawie art. 151 § 1 kpa. I wówczas, gdyby organ administracji doszedł do przekonania, iż nie występują przesłanki do wznowienia postępowania przewidziane w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, tj., że podmiot zgłaszający wniosek o wznowienie postępowania nie ma przymiotu strony - to winien zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej. W niniejszej sprawie Wojewoda [...] w ramach swojej kontroli nie wyeliminował decyzji organu I instancji, pomimo, iż organ ten z naruszeniem art. 149 § 3 orzekł o odmowie wznowienia postępowania, dokonując we wstępnym etapie postępowania oceny, iż stronie zainteresowanej nie służy przymiot strony. Powyższe wskazuje, że decyzje obu organów zapadły z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło