II GZ 215/08
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-09-10
Skład orzekający: Maria Myślińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia organu egzekucyjnego, które nie jest przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego, może być merytorycznie rozpoznany w postępowaniu sądowym?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może merytorycznie rozpoznać wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia, które nie jest przedmiotem zaskarżenia w danej sprawie. Wniosek taki musi odnosić się do aktu lub czynności, która jest bezpośrednio zaskarżona do sądu. W przeciwnym razie, wniosek ten nie spełnia przesłanek formalnych do jego rozpoznania.Stan faktyczny
G. L. złożył skargę na postanowienie Ministra Finansów oddalające jego skargę na czynność organu egzekucyjnego. W ramach tej skargi wniósł o wstrzymanie wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, argumentując trudną sytuacją materialną i groźbą utraty dachu nad głową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania, wskazując, że dotyczy on postanowienia organu egzekucyjnego, a nie zaskarżonego postanowienia Ministra Finansów. G. L. złożył zażalenie na to postanowienie WSA, ponownie domagając się wstrzymania egzekucji.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 10 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 1149/08 w zakresie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w sprawie ze skargi G. L. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność organu egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie.
Postanowieniem z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 1149/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek G. L. o wstrzymanie wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, z następującym uzasadnieniem:
G. L. w skardze na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2008 r., w przedmiocie oddalenia skargi na czynność organu egzekucyjnego wniósł o "wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania w całości ww. postanowienia z dnia [...] grudnia 2006 r., do czasu rozpoznania skargi, ze względu na istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". Wniosek uzasadnił tym, iż przymusowa rozbiórka budynku pozbawi go oraz jego rodzinę dachu nad głową. W obecnej sytuacji nie jest on w stanie zapewnić sobie i swojej rodzinie innego mieszkania.
Oddalając powyższy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, iż wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania nie dotyczy skarżonego postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2008 r., o oddaleniu skargi na czynność organu egzekucyjnego ale postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Tarnobrzegu z dnia [...] grudnia 2006 r., o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
W ocenie Sądu postanowienie z dnia [...] grudnia 2006 r., wydane w I instancji na podstawie art. 121 § 4 i 5 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), od którego przysługiwało zobowiązanemu zażalenie, nie może być traktowane jako akt wydany lub podjęty w granicach sprawy, której dotyczy wniesiona przez skarżącego skarga. Wobec powyższego wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia innego niż zaskarżone, wydanego w innej sprawie, nie może być merytorycznie w tym postępowaniu rozpoznany.
W zażaleniu na powyższe postanowienie G. L. wniósł o "uchylenie orzeczenia organu I i II instancji w całości oraz przekazanie do ponownego rozpoznania organowi I instancji" oraz "o wydanie postanowienia o wstrzymaniu egzekucji, prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2007 r., nr [...] do czasu rozpoznania niniejszego zażalenia, ze względu na istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków."
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w domu podlegającym rozbiórce mieszka wraz z matką, a w razie jego rozbiórki zostaną pozbawieni dachu nad głową. Wyegzekwowanie żądanej kwoty grzywny w kwocie [...] zł pozbawi go środków do życia. Skarżący wskazał, iż budynek podlegający rozbiórce nie stwarzał i nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia domowników i właścicieli nieruchomości sąsiednich.
G. L. wniosek o wstrzymanie egzekucji, objętej tytułem wykonawczym z dnia [...] września 2007 r., nr [...] uzasadnił "istnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy podkreślić, iż zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. - Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie m.in. o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty.
Z treści powołanego art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, iż chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie pierwotnego stanu. W obu sytuacjach mowa o wyjątkowym zagrożeniu odpowiadającemu szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Tam, gdzie wzruszenie aktu lub czynności w postępowaniu sądowym przywraca stan zgodny z prawem bez powyższych zagrożeń, sięganie po środki ochrony tymczasowej nie jest uzasadnione. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi bowiem wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. W jednym z orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04) stwierdził, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę.
Przenosząc te uwagi natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, iż zażalenie skarżącego wraz z jego uzasadnieniem odnosi się do innego przedmiotu postępowania niż wskazany w postanowieniu Sądu I instancji. Postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2008 r., nie dotyczy kwestii rozbiórki domu mieszkalnego skarżącego a kwestii zasadniczo odmiennej jaką jest oddalenie skargi na czynność organu egzekucyjnego. Nie mogą być przedmiotem niniejszego postępowania okoliczności podniesione przez skarżącego w zażaleniu dotyczące postępowania wierzyciela (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T.) przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a dotyczące zasadności oraz wysokości nałożenia na skarżącego obowiązku w postaci grzywny w celu przymuszenia.
Skarżący wskazał na swoją trudną sytuację materialną związaną z realizacją postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] grudnia 2006 r., o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł.
Podnieść należy, iż w pouczeniu zamieszczonym we wskazanym postanowieniu organ wskazał skarżącemu tryb odwoławczy w postaci: zgłoszenia do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. zarzutów przeciwko prowadzeniu egzekucji lub możliwość wniesienia zażalenia do P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rz. za pośrednictwem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w ciągu 7 dni od daty doręczenia wskazanego postanowienia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności podniesione przez skarżącego w zażaleniu nie odnoszą się do zaskarżonego przez niego postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...].
Argumentacja podniesiona w zażaleniu wskazująca na trudną sytuację materialną skarżącego odnosi się do innego przedmiotu sprawy jakim jest postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] grudnia 2006 r., zmierzające do wyegzekwowania żądanej należności, jednak postanowienie to nie jest przedmiotem zaskarżenia.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w związku z art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło